De ijzertijdboerderij in Orvelte geeft inzicht in hoe mensen 2000 jaar voor Christus leefden.

Renovatie hard nodig voor ijzertijdboerderij Orvelte

De ijzertijdboerderij in Orvelte geeft inzicht in hoe mensen 2000 jaar voor Christus leefden. Foto: Gouwnaar via Wikimedia Commons

Staatsbosbeheer gaat de ijzertijdboerderij in het Reijntjesveld bij Orvelte renoveren. Het geliefde gebouw, ooit neergezet als experiment, heeft het hard nodig.

De ijzertijdboerderij is eind jaren ‘70 gebouwd met materialen die waarschijnlijk door de oorspronkelijke bewoners werden gebruikt en op basis van bij Hijken ontdekte resten van zo’n boerderij. In 2002 was de laatste grootschalige restauratie. De plaggen op het dak zijn weggezakt en ook het riet ligt er niet meer mooi op.

Materialen uit de buurt

,,Op het terrein staat ook een spieker, een hutje voor graanopslag. Dat moeten we rechtzetten. Er hing een houten klep voor, die is weg en in de boerderij moeten de eikenhouten deuren worden rechtgezet”, zegt boswachter Evert Thomas van Staatbosbeheer. Hij schat de kosten van de renovatie op zo’n vijfduizend euro.

Wat de renovatie bijzonder maakt, is dat materialen uit de buurt worden gebruikt. ,,Bijvoorbeeld leem, vermengd met mest. Gevlochten wilgentenen fungeren als geraamte van de boerderij en daar wordt leem tegenaan gewerkt”, legt de boswachter uit. Dat er nodig wat aan het gebouw moet gebeuren, is dan ook niet gek, stelt Thomas.

Tijdelijk gebouw werd geliefd

Bij de bouw van de boerderij in 1978 was het de bedoeling dat het bouwwerk er tijdelijk zou staan. Het Groninger Biologisch Archeologisch Instituut zocht destijds een plek om de resten van de bij Hijken opgegraven boerderij te reconstrueren. Dat moest niet alleen inzicht geven in de gebruikte bouwmaterialen, maar ook in de leefwijze van mensen in dit gebied rond 500 voor Christus.

,,Bij de renovatie in 2002 hebben we gepeild wat we met de boerderij moeten doen. We kregen de indruk dat de omgeving de boerderij erg op prijs stelt. Hij ligt natuurlijk ook prachtig in het landschap”, zegt Thomas. Later is overigens ontdekt dat vlakbij de plek van de ijzertijdboerderij ook ooit een soortgelijk bouwwerk stond. ,,Het is dus ook historisch verantwoord.”

Geld én functie

Eigenaar Staatsbosbeheer heeft zelf geen geld voor de opknapbeurt. ,,Voor bijvoorbeeld het onderhoud van heideterreinen en wandelpaden krijgen we budget. Maar dit soort voorzieningen valt daarbuiten, daarom zijn we op zoek naar andere manier van financiering.”

Hetzelfde geldt voor het pad van Theodoor, een speelroute voor kinderen bij het dorp. Daarvoor heeft Staatsbosbeheer inmiddels een crowdfundingsactie opgezet. Hoewel de bedragen nog niet binnenstromen, denkt Thomas denkt dat het met de financiering van beide projecten wel goedkomt. ,,Recreatieschap, provincie en gemeente tonen zich betrokken. Misschien kunnen we de renovatie van de ijzertijdboerderij betalen van wat overblijft van het Pad van Theodoor.”

Maar met alleen opknappen is de klus niet geklaard, vindt Thomas. ,,Je moet ook zorgen dat er iets mee gaat gebeuren. Het is niet dat er nu niets gebeurt, maar wij zouden wel willen dat het een duidelijker functie krijgt. We hopen dat ondernemers uit de buurt, recreatiebedrijven of misschien zelfs bewoners uit het dorp wat willen bijdragen en misschien ook organiseren.”

menu