Schrikbeeld van ingeklapte taluds en scheefliggende woonboten blijft uit: Groot onderhoud voorkomt doorbraak Drentse Stuw bij Coevorden

Bouw stuw in het afwateringskanaal bij de Haandrik. Foto: Jan Anninga

De grote onderhoudsbeurt aan de Drentse Stuw in het afwateringskanaal aan de zuidkant van Coevorden duldde eigenlijk geen uitstel. „De stuw dreef al op water.”

Projectleider Henk Brink van het waterschap Vechtstromen, geeft hiermee de ernst van de ‘ondermijning’ van dit waterwerk op de grens van Nederland en Duitsland aan. „We waren er op tijd bij hoor”, vult peilbeheerder Freddy Reinders ter geruststelling aan.

Ingeklapte taluds en scheefliggende woonboten

Want zou het zover zijn gekomen dat de stuw in zijn geheel was weggeslagen, waren de gevolgen voor de kanalen, sloten en andere waterlopen in Zuidoost-Drenthe rampzalig geweest. Het Stieltjeskanaal, Picardiekanaal, kanaal Coevorden-Zwinderen, om maar eens een paar waterwegen te noemen, zouden bijkans leeg zijn gelopen met alle gevolgen van dien, zoals ingeklapte taluds en woonboten die helemaal scheef zouden komen te liggen. Een dergelijk ‘rampscenario’ zou „behoorlijk veel impact hebben op de omgeving”, benadrukt Brink nog eens de betekenis van zo’n situatie voor Drenthe, maar ook voor een deel van Noordoost-Overijssel.

Echter, ruim van tevoren waren de peilbeheerders van het waterschap al tot de ontdekking gekomen dat het hoog tijd werd om een grootscheepse renovatie uit te voeren. „We zagen op een gegeven moment bronnetjes naar boven komen, kwelwater”, legt Reinders uit. Dat duidt al op een zekere instabiliteit van de stuw.

Door de gortdroge zomer spoelde er als gevolg van grotere drukverschillen aan weerszijden van de waterkering steeds meer zand onder de stuw door. Daardoor ontstaan holle ruimten, diepe gaten die voor instabiliteit zorgen. Als dat proces geen halt wordt toegeroepen kan dat op den duur grote gevolgen hebben voor een waterkering.

Stalen damwanden en degelijke betonnen vloer

In de stuw zijn nu nieuwe stalen damwanden aangebracht en er is een degelijke betonnen vloer gestort, aan beide zijden van de waterkering, dus ook aan de uitstroomkant. „Zo is er een waterdichte kom gemaakt voor de stuw. Het water kan er niet meer onderdoor”, stelt Brink. Tijdens de werkzaamheden, die begin juni zijn gestart, is de Drentse stuw drooggelegd, zodat er op de bodem kon worden gewerkt. Volgende week wordt het windwerk geplaatst waarmee de kleppen van de stuw kunnen worden bediend.

Dan kan ook Freddy Reinders weer ‘spelen met water’, zoals hij het op peil houden van de waterstanden in Drenthe en Overijssel noemt. De ene keer achter het scherm van een computer, maar soms ook in het veld met een handmatige bediening van een stuw. Reinders en Brink stellen dat het in Nederland steeds lastiger wordt om water vast te houden. „In ons gebied worden de rivieren niet gevoed door gletschers, maar door regen. Bij watertekort in Zuidoost-Drenthe moet er water ingevoerd worden van het IJsselmeer of de IJssel.” Maar Reinders zegt juist in zijn element te zijn in tijden van droogte. „Wat kun je waar vasthouden? Het is elke dag dan heel goed opletten.”

Anderhalf jaar geleden is het waterschap al begonnen met de voorbereidingen voor de grootscheepse renovatie van de Drentse stuw en begin juni werd daarvoor het startsein gegeven. De stuw is een van de grotere in het gebied van het waterschap Vechtstromen. Over twee weken moet dit 850.000 euro kostende project zijn afgerond.

Grote broer De Haandrik is vorig jaar op dezelfde wijze flink onder handen genomen. Ze maken overigens onderdeel uit van een groter project dat de opknapbeurten van liefst 45 stuwen in het gebied van Vechtstromen omvat. Volgens projectleider Brink moet dit totale project medio 2021 zijn afgerond.

 

menu