Slachtoffers spoofing: ‘Om de 5 tellen ging de telefoon’

De stroom telefoontjes startte begin september vorig jaar. Zeker duizend keer zijn ze inmiddels gebeld.

Alle bellers eisen te weten waarom het echtpaar in Beilen hen telefonisch lastig valt met een vaag verhaal over Microsoft en computerproblemen. Maar het echtpaar weet van niks. Hun telefoonnummer is misbruikt door oplichters, hoogstwaarschijnlijk vanuit een clandestien callcenter in India.

Ze willen hun opmerkelijk verhaal vertellen, maar zónder naam. Want de affaire is pijnlijk genoeg. Ze willen niet ook nog eens hun achternaam en adres te grabbel gooien.

Hun telefoonnummer werd wekenlang misbruikt door oplichters die héél Nederland leken te bellen. Met hún nummer, zichtbaar voor iedereen.

Politie: Hang direct op!

De politie kent het probleem van ‘spoofing’ al jaren. Eigenlijk is er geen kruid tegen gewassen. Het jaarlijkse aantal slachtoffers in Nederland schommelde jarenlang rond de duizend. Maar het afgelopen jaar is het omhoog geschoten richting 1500 aangiften. „Logisch dat het toeneemt: alle vormen van cybercrime groeien”, zegt een politiewoordvoerder.

In totaal zijn slachtoffers honderdduizenden euro’s kwijt. „Een slachtoffer ging voor meer dan 70.000 euro het schip in.” De politie heeft maar één advies: „Word U gebeld door een ‘Microsoft-medewerker’? Hang direct op!”

„Microsoft belt klanten nooit spontaan op. Stelt iemand zich voor als Microsoft-medewerker, ga dan niet op de vragen in, maar hang direct op. En doe altijd aangifte als je tóch het slachtoffer wordt van deze vorm van oplichting”, zegt cyberspecialist Rob van Bree, werkzaam bij de politie Noord-Holland, die landelijk als dé deskundige geldt binnen de politie.

Volgens hem heeft strafrechtelijk onderzoek weinig zin: ,,Hoewel het opsporen moeilijk is doordat de oplichters vanuit het buitenland opereren, gebruik maken van niet te traceren telefoonnummers en van software die geen sporen achterlaat, helpt een aangifte. De politie krijgt zo inzicht in hun werkwijze. Daarmee kunnen we mensen waarschuwen om zo de oplichtingspraktijken te verstoren.”

Van Bree: „Er voor zorgen dat veel mensen van deze vorm van oplichting op de hoogte zijn, en dus voorkomen dat er meer slachtoffers vallen, is vele malen effectiever’, aldus Van Bree. ,,En het voorkomt het een hoop leed.”

Mysterieuze oplichtingspogingen

Velen belden dat nummer terug, om te checken wie er toch achter die mysterieuze oplichtingspogingen zat.

Ook Dagblad van het Noorden werd gebeld door deze Indiase oplichters. Het gebruikte telefoonnummer, zichtbaar op de displays, leidt naar een mooie vrijstaande woning in nieuwbouwwijk Nagtegael, ten zuiden van het Drentse dorp Beilen.

En daar zit een keurig echtpaar met koffie klaar. Hij verdiende zijn geld als bankman in hypotheken, zeker niet met fraude, en is inmiddels gepensioneerd. Zijn echtgenote begint: „We werden eerst gebeld door zo’n oplichter, die zogenaamd belde namens Microsoft. Met dat slechte Engels. Je kent dat wel.”

Ze gooide snel de hoorn op de haak. Maar binnen het uur regende het ineens telefoontjes: allemaal Nederlanders die vroegen waarom zij hen zojuist had gebeld... Telefoontjes uit Maastricht, Amsterdam, Utrecht, uit heel het land: van Zeeland tot Groningen. ‘U hebt ons gebeld?’ Ze wist niet wat haar overkwam. Het was bijna beangstigend.

Om de vijf seconden

„Ik belde KPN, maar die zagen niets vreemds in de centrale gebeuren. Er kwam een KPN-monteur langs om het kastje in de meterkast te verwisselen. Maar de telefoontjes bleven komen. Op het hoogtepunt rinkelde de telefoon om de vijf seconden. De bellers wilden allemaal weten waarom ze door ons nummer waren lastiggevallen. We overwogen ons abonnement op te zeggen, maar ja, dan hadden we ook geen internet en televisie meer. Twee weken zijn we onophoudelijk gebeld.”

Op 19 september doet het echtpaar via internet aangifte bij de nationale politie. Maar meer dan een automatisch gegenereerde ontvangstbevestiging met een 17-cijferig ‘referentienummer’ hebben ze niet gekregen van de politie. Maar ja, wat moet de politie eraan doen, vraagt het echtpaar.

Invallen doen in een Pakistaans of Indiaas belhuis, aan de andere kant van de wereld? „Uiteindelijk hebben we maar de stekker uit de muur getrokken. Vervolgens zijn we op vakantie gegaan. Toen we na een maand de stekker er weer in deden, kwam binnen vijftien minuten de stroom telefoontjes weer op gang.”

'Ga er niet op in, negeer het'

Nog altijd bleken de Indiase oplichters het thuisnummer te misbruiken van het keurige echtpaar uit Beilen. „Pas in oktober is het stil geworden. Toen zakte het af naar twee, drie telefoontjes per week. Vanaf die tijd heb ik wél alle telefoontjes beantwoord en uitgelegd wat er aan de hand is. ‘Ga er niet op in, negeer het’, zei ik tegen iedereen.”

Dan vertelt de gepensioneerde bankman dat de affaire ook psychisch sporen heeft nagelaten: „We nemen nooit meer op met onze naam. We zeggen nu alleen nog maar ‘Hallo?’ Idioot toch, zo zijn we helemaal niet. We nemen vreemde nummers niet graag meer op. Dan kijken we ernaar, en twijfelen: wel of niet opnemen? Onze familieleden moesten we vertellen dat we alleen nog mobiel bereikbaar waren.”

Opmerkelijk genoeg kwam de telefoontjes nooit ’s nachts. Blijkbaar hielden de Indiase oplichters rekening met mondiale tijdzones. Inmiddels is het stil geworden. ,,Ik vrees dat ze inmiddels een ander slachtoffer hebben gevonden. Of ze hebben heel Nederland inmiddels al gebeld.”

Wat is ‘spoofing’?

Bij ‘spoofing’ nemen oplichters de identiteit aan van een ander. Bijvoorbeeld door een e-mailadres te gebruiken dat sterk lijkt op die van een betrouwbare partij. Of door een website na te bouwen van een betrouwbare organisatie. Of door het telefoonnummer te misbruiken van een onschuldige partij.

Dat laatste overkwam een echtpaar in Beilen. Het nummer van hun telefoon thuis kwam in beeld zodra oplichters vanuit het buitenland belden naar potentiële slachtoffers in Nederland. Zogenaamde ‘Microsoftbellers’ maken vooral gebruik van deze techniek. Vele honderden mensen worden jaarlijks slachtoffer; de afgelopen vijf jaar turfde de politie bijna vijfduizend aangiften.

De daders zitten, volgens de politie, meest in India: „Slachtoffers horen tijdens hun gesprek vaak meerdere stemmen op de achtergrond alsof men wordt gebeld vanuit een callcenter.

De bellers spreken vaak gebroken Engels met een Indiaas/Pakistaans dialect. Soms worden slachtoffers doorverbonden met mensen met een Chinees accent.”

Het scenario is altijd hetzelfde: in ‘Curry-Engels’ beweert de beller dat iemand ‘heel erge’ problemen heeft met zijn computer thuis. Er is een scala aan smoesjes: de virusscanner is niet up-to-date, de pc bevat een virus, de computer is gehackt, de licentie is verlopen, er moet nodig een ‘upgrade’ worden gedaan. En natuurlijk wil de beller, als ‘security-expert van Microsoft’, wel eventjes helpen. Mensen moeten tegen betaling software installeren. Als ze dat doen, worden soms zelfs hun bestanden vergrendeld. Alleen tegen een soort losgeld kan de data weer worden gedeblokkeerd.

Volgens de politie worden honderden euro’s gevraagd: „De oplichter vraagt in te loggen op internetbankieren of vraagt geld over te boeken via iDeal of Western Union. Vaak verhoogt de oplichter het afgesproken bedrag ongemerkt tijdens het betaalproces. Er zijn gevallen bekend waarbij het slachtoffer ziet dat het bedrag verhoogd wordt maar niet meer kan ingrijpen. Wanneer daar een opmerking over wordt gemaakt, volgen bedreigingen dat de hele pc geblokkeerd wordt tot aan uitschelden toe. Daarna verbreekt de oplichter de verbinding.”

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.