Even helemaal nuchter in januari.

Stoppen met drinken? Minder Nederlanders zeggen dit jaar Ik Pas. 'Heerlijk, dat laatste wijntje laten staan'

Even helemaal nuchter in januari. Foto: Shutterstock

Tegen de 18.000 Nederlanders hebben zich dit jaar aangemeld voor de actie IkPas, die mensen bewust moet maken van hun alcoholgebruik.

Deelnemers aan de actie laten de alcohol een maand lang staan. Tegen de 18.000 Nederlanders gaven zich hiervoor op. Dat waren er vorig jaar tweemaal zoveel. De oorzaak voor het lagere aantal deelnemers van dit jaar moet mogelijk worden gezocht in corona.

Verslavingszorg Noord Nederland (VNN) heeft tot op heden geen aanwijzingen dat er sprake is van meer problematisch drankgebruik. ,,Vooraf hadden we wel gedacht mensen die uit gewoonte drinken, ten tijde van de quarantaine meer alcohol zouden innemen'', zegt VNN-woordvoerder Eveline Molenaar.

In landelijk onderzoek geeft ruim de helft van de Nederlanders aan dat corona geen invloed heeft op het eigen alcoholgebruik. Rond de 20 procent zegt minder te drinken omdat ze in coronatijd het belang onderkennen van een gezonde leefstijl. Tien tot 20 procent geeft aan meer te zijn gaan drinken uit bezorgdheid of om redenen van stress; bijvoorbeeld omdat zellangdurig thuis moeten werken of omdat ze dreigen hun baan te verliezen.

De horecasluiting heeft er volgens VNN-preventiewerker Tanja Stuiver toe het drankgebruik van sommige mensen verminderd is. ,,Cafe’s, restaurants en terrasjes zijn dicht. Daarmee valt de verleiding om te gaan drinken weg.'' Daar staat volgens Stuiver tegenover dat het thuisdrinken is toegenomen. Tijdens pubquizzen via internet worden deelnemers aangemoedigd op afstand van elkaar te gaan drinken, zegt zij. In hoeverre het extra alcoholgebruik dat hier en daar wordt geconstateerd, leidt tot meer gevallen van problematisch drinken moet volgens Stuiver nog nader worden onderzocht.

loading  

’Proostend 2021 in. Maar nu is het even klaar’

,,Proostend ging ik het nieuwe jaar in. Daarna was het klaar'', zegt Marten Leistra (56) uit Beilen die dit jaar voor de vijfde keer op rij meedoet aan de campagne IkPas. ,,Een stevige drinker ben ik nooit geweest'', zegt hij. ,,Ik drink vooral alcohol uit gewoonte. Als docent en ook in eerdere functies werk ik veel met jongeren. Dan zie je met eigen ogen hoe vervelend overmatig drankgebruik kan uitwerken. Ik wilde zelf ervaren hoe het is om alcohol een maand lang te laten staan. Daarom deed ik in 2016 voor het eerst mee.’’

Leistra bemerkte dat veel alcoholgebruik plaatsvindt uit gewoonte. ,,Aan het einde van de werkweek rijd je op vrijdagmiddag naar huis. En je merkt: ‘Hé, ik heb zin in een wijntje’. Daar kom je pas achter als je ervoor kiest om de alcohol een maand te laten staan.''

Hij noemt de bewustwording die hierdoor ontstaat, de grootste winst. ,,Ook buiten de actie om nam ik me wel voor om te gaan minderen. Niet twee à drie wijntjes op een gezellige zaterdagavond, maar bijvoorbeeld maar één. Zonder deze actie slaagde ik er niet in om dat laatste wijntje te laten staan.''

Deelname aan IkPas helpt om de alcohol af te zweren. In het dagelijks leven is Leistra verbonden als docent aan de Friese Poort in Leeuwarden. ,,Ik vertel het ook aan mijn studenten: je moet er vooraf goed over nadenken. Alleen als je vooraf nadrukkelijk met jezelf afspreekt de alcohol een tijd te laten staan, gaat het je lukken.''

Vorig jaar haalde Leistra zestien studenten over om mee te doen aan IkPas. ,,Een aantal haakte tussentijds af. Die gingen halverwege de actie toch weer drinken toen ze wijntje of een glas bier kregen voorgeschoteld.’’

Zijn indruk is dat de coronatijd die we doormaken, het extra moeilijk maakt om ‘nee’ tegen alcohol te zeggen. ,,Uitgaan en sportactiviteiten gaan nu even niet door. Door het vele thuiswerk zijn alle dagen voor veel mensen dezelfde. Alcoholgebruik wordt aangewend om toch een soort weekeindegevoel op te roepen.''

Net als vorige jaren verwacht Leistra dat hij niet alleen in januari wijn en bier laat staan. ,,Ik knoop er meestal wel een paar maandjes aan vast. Het eerste jaar dat ik meedeed, gingen we in februari op skivakantie. Dankzij de bewustwording na de actie dronk ik minder drank dan normaal. Ik ontdekte hoe lekker alcoholvrij bier is.'' Buiten de campagne om wil Leistra geen geheelonthouder worden. ,,Ik zit niet op de lijn dat drank moet worden verboden.''

loading
‘Achteraf komt de beloning’

Gabritta Stulp-De Vries (43) uit Zuidlaren vergelijkt stoppen met drinken van alcohol met actieve beoefening van sport. ,,Vooraf hik je er tegenaan. Je hebt geen zin om je lichaam af te gaan matten. Maar als je klaar ben eindig je de sportbeoefening met een lekker gevoel. Zo gaat dat met het stoppen van alcoholgebruik ook. Achteraf komt de beloning.''

Voor het derde achtereenvolgende jaar doet Gabritta dit jaar mee aan IkPas. Haar ervaring is dat ze zichzelf fitter voelt als ze alcohol een tijdje laat staan. ,,En mooi meegenomen: je valt er ook nog van af.’‘ Gabritta noemt zichzelf een gezelligheidsdrinker: ,,De verleiding om meer te drinken dan gezond voor je is, kon ik altijd al wel weerstaan. Van bier houd ik niet. Maar een lekker rood wijntje gaat er normaalgesproken wel in. Bij het eten bijvoorbeeld. Of als je jezelf met een goed boek je knus nestelt bij de open haard.''

Toen ze twee jaar geleden voor de eerste maal deelnam aan IkPas ging ze voor zichzelf met de actie door tot mei. ,,Lichamelijk voelde ik me beter. Maar psychisch ook. Ik dacht: ‘Nu ik toch bezig ben om de alcohol te laten staan, kan ik er nog wel een tijdje mee doorgaan.'' Vorig jaar verlengde ze de actie opnieuw. ,,Pas op mijn verjaardag in maart dronk ik m’n eerste wijntje weer. Dat gaat dit jaar weer net zo, denk ik.''

Gabritta heeft een vrouwelijke partner die in januari niét voor geheelonthouding kiest. ,,Ik werk op onregelmatige tijden. De eerste keer dat ik deelnam aan ‘IkPas’ spraken we af dat mijn vrouw alleen dronk als ik niet thuis was. Nu hoeft dat niet mee. Ook als mijn partner aan haar wijntje nipt, blijf ik in ‘nee’ zeggen.''

Corona leidt volgens Gabritta tot meer alcoholgebruik. ,,Door de lockdown is er voor jongeren niet veel te beleven. Die hebben het gevoel: wij moeten al zoveel inleveren. Dan nemen we thuis een lekker drankje. Dat laatste pleziertje dat nog over is gebleven, wil de jeugd zich niet laten afnemen. Eerlijk gezegd begrijp ik dat wel'', zegt zij.

menu