Strijd om permanente bewoning Drentse vakantiehuisjes

Permanent wonen in recreatiewoningen is in Drenthe een heet hangijzer. Toestaan of niet? In Norg controleert de gemeente de zomerhuisjes. Tot verdriet van bewoners.

Wie vroeger een paar centen over had, kocht een huisje in het bos. In Norg, Doldersum of Zeegse, om maar paar populaire plekken in Drenthe te noemen. Hier kwam je in het weekeinde bij van een drukke werkweek. Kinderen mee, wandelen, fietsen of gewoon op het zomerhuisterras middenin de natuur. Het huisje kon je prima verhuren aan familie, vrienden en kennissen.

Maar die tijden zijn voorbij. Goedkope vliegvakanties en stedentrips hebben het zomerhuisverblijf overvleugeld. De eigenaar blijft zitten met zijn moeilijk te verhuren recreatiewoning, soms al jaren familiebezit. De waarde neemt af. Sommige eigenaren hebben hun huisje prachtig verbouwd en zijn er permanent gaan wonen, anderen verhuren hun huisje aan vaste bewoners. Aan gescheiden mannen, sociaal moeilijke gevallen of aan mensen die hun huis verkocht hebben en ter overbrugging naar een nieuwe woning tijdelijk onderdak zoeken.

Gedoogbeleid
Het mag officieel niet. Want de regel luidt: bewoners van een recreatiewoning moeten elders een hoofdverblijf hebben. Met die regel is jarenlang de hand gelicht. Gemeenten knepen een oogje dicht en gedoogden het permanent bewonen. Daar is nu verandering in gekomen. In Drenthe hebben onder meer Aa en Hunze en Noordenveld hun beleid aangescherpt. Deze gemeenten gaan het permanent bewonen, of zoals zij het noemen het illegaal bewonen van recreatiewoningen te lijf met controles en boetes.

In Norg staan de meeste recreatiewoningen in Drenthe, ruim vijfhonderd. Daarvan staan er meer dan 430 in de Oosterduinen en de aangrenzende Langeloërduinen. Allemaal particulier bezit, zowel de woning als de grond. Het gebied van 70 hectare is vrij toegankelijk. Er is geen slagboom of hek, zoals bij een recreatiepark of camping met stacaravans.

Bouwvallen en villa's
Er lopen zandwegen, wandelpaden en fietspaden door het bosgebied. Langs de hoofdweg staan ondergrondse afvalcontainers, evenals tientallen groene brievenbussen op een rijtje. Bomen en bosjes vormen de erfafscheiding. Een rit over de zandwegen door de Oosterduinen levert een gevarieerd beeld op: kleine, bouwvallige houten huisjes, afgewisseld door huizen met rieten kap die in een villawijk niet misstaan. Het is zo gegroeid in al die jaren.

Van de ruim 430 huizen worden er minstens 159 permanent bewoond, zo blijkt uit inschrijvingen in de basisregistratie personen van de gemeente Noordenveld, de vroegere burgerlijke stand. In werkelijkheid zijn het er veel meer, zegt Sjoerd Driest van de stichting Norgerduinen, die al jaren pleit voor permanente bewoning in het bos. ,,Lang niet iedereen die in het bos woont, laat zich inschrijven bij de gemeente Noordenveld. Zij houden er een ander huis op na of slechts een postadres bij familieleden of vrienden.”

Sjoerd Driest van de stichting Norgerduinen. FOTO MARCEL J. DE JONG

Sinds vorig jaar heeft Noordenveld het bureau MB-All in de arm genomen om te controleren op permanent wonen. Er lopen momenteel vijf procedures tegen bewoners die er permanent wonen. Hen hangt een boete van 15.000 euro boven het hoofd. De stichting Norgerduinen voert fel verzet tegen de controles en staat bewoners bij in hun juridische strijd. Driest: ,,We willen dat de controles stoppen, want die hebben nergens in Nederland succes gehad. We moeten een traject in dat permanent wonen onder bepaalde voorwaarden toestaat.”

Heeft controleren wel zin? ,,Ik kan niet anders. Het staat in het collegeprogramma en daar moet ik me aan houden’’, zegt wethouder Henk Kosters van Noordenveld. ,,Juridisch staan we sterk, geen twijfel mogelijk. Maar handhaven of permanent bewonen, we gaan het beide niet redden.’’ Hij voert overleg met de provincie, die de regels voor permanent bewonen iets heeft versoepeld. Gemeenten moet met een goed plan voor het gebied komen. Kosters: ,,Maar de ruimte is beperkt. We moeten toe naar een visie voor het hele gebied Oosterduinen. Voor recreatie, natuur en ook permanent wonen. Vroeger lagen er zandverstuivingen. Wil jij die terug? Ik kan me voorstellen dat je straks in bepaalde delen van het gebied permanent mag wonen, maar in bepaalde delen ook niet.”

Een werkgroep van provincie, gemeente, Staatsbosbeheer en bewoners denkt na over de toekomstvisie voor het gebied. Rond de zomervakantie wil deze groep een symposium houden over het onderwerp. Kosters hoopt dat de visie er over twee jaar ligt. Maar ondertussen gaat de gemeente wel door met de controles op permanent wonen. ,,Dat schuurt, dat klopt, maar officieel is het niet toegestaan.”

Norgerduinen proeftuin voor provincie

Een oud zomerhuisje in het bos. FOTO MARCEL J. DE JONG

Norg dient als proef voor hoe Drenthe moet omgaan met permanent wonen in recreatiewoningen, zegt gedeputeerde Tjisse Stelpstra. Hij ziet ook in dat krampachtig wordt vastgehouden aan het huidige beleid in Drenthe: heel het jaar wonen in een zomerhuis is verboden. ,,Ik heb het gevoel dat er iets moet gebeuren.”

De provincie, die de regels bepaalt, heeft de deur op een kier gezet. Als gemeenten met een goed plan komen, wil Stelpstra kijken of er mogelijkheden zijn voor permanent wonen. Maar hoeveel speelruimte krijgen gemeenten? ,,We weten het zelf ook niet precies. Er liggen geen harde voorwaarden waaraan zo’n plan moet voldoen. We willen gemeenten uitdagen: wees creatief.”

Noordenveld wil met de belangenorganisaties een toekomstvisie opstellen voor de Norgerduinen, met ruim 430 zomerhuizen het grootste gebied met recreatiewoningen in Drenthe. Stelpstra hoopt dat deze visie als een voorbeeld voor de hele provincie kan fungeren. ,,Het is niet iets dat we van vandaag op morgen even regelen, maar een plan voor lange termijn dat al werkende zijn weg moet vinden.”

Wat vindt Stelpstra van de strengere controles nu aan nieuw beleid wordt gewerkt? ,,Dat is niet aan mij om hierover te oordelen. Dat ligt bij de gemeenten. Maar als dingen niet mogen, is het verboden.”

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.