Uitvaartfotograaf: Ik leef mee, maar lijd niet mee (alles rond sterven wordt steeds persoonlijker, blijkt op beurs in Emmen)

De kisten van Hindrik Ype de Vries (geheel links) en Willy de Jong (die in het midden uitleg geeft aan bezoekers).

De dood komt dichterbij. Op de uitvaartbeurs Mensenlinq, zaterdag in het Atlas Theater in Emmen, vooral in figuurlijke zin: alles rond sterven wordt zo te zien steeds persoonlijker.

De uitvaartfotograaf (vanaf 600 euro)

Op het eerste gezicht is het een foto van één persoon. Maar wie beter kijkt, ziet een hand om de middel geslagen. Op de schouder rust een nauwelijks zichtbaar hoofd. Het zijn vier mensen die steun bij elkaar zoeken vanwege het verlies van een dierbare. Vastgelegd door Spike van der Steen uit Schagen, die uitvaarten fotografeert.

Het kippenvel op de arm van een vader die de kist van zijn zoon aanraakt, een van de drie jongens die omkwamen bij een auto-ongeluk. De teddybeer op een stoel voor een lange rij koffiekopjes. ,,Dat was bij een uitvaart van een moeder en kind, eveneens verongelukt. Zo’n teddybeer zegt natuurlijk al alles, maar al die kopjes geven aan hoe druk het was. Ik leg momenten vast die ertoe doen bij uitvaarten’’, zegt Van der Steen.

Hij deed ook bruidsreportages. Het grote verschil? ,,Bij een huwelijk kun je alles overdoen, zoals het aansnijden van een taart. Bij het sluiten van een kist kun je een nabestaande niet vragen dat nog eens te doen, voor het betere plaatje.’’

Zijn uitvaartreportages niet zwaar om te maken? ,,Natuurlijk is het verloop vaak emotioneel. Maar hun verdriet is niet mijn verdriet. Ik leef mee, maar ik lijd niet mee.’’

De levensverhaalschrijver (vanaf 885 euro)

An Meertens uit Assen schrijft levensverhalen van mensen die doorgaans de dood in de ogen kijken. ,,Ik word vaak benaderd door mensen die in hun laatste levensfase zitten. Ze willen dat ik het verhaal van hun leven vastleg, zodat hun herinneringen bewaard blijven. Daarvan maak ik vervolgens een boekje met ook foto’s, of een glossy. Alles is mogelijk.’’

De Assense schrijft in de ik-vorm, zodat nabestaanden het gevoel krijgen dat de persoon in kwestie zich rechtstreeks richt tot de nabestaande. ,,Maar dat verantwoord ik altijd wel voorin zo’n boekje, om geen verwarring te zaaien.’’ Meertens interviewt iemand twee tot zes keer. ,,Nee, ik maak nooit een boekje na iemands dood, aan de hand van wat anderen vertellen. Dat verhaal laat ik graag over aan de uitvaartverzorger.’’

De kistenmaker (vanaf 400 euro)

Willy de Jong van de Kistemakker uit het Friese Poppenwier kende ooit een schapenboer die in een strak gelakte eikenhouten kist lag opgebaard, voor de schaapskooi. ,,Die man had zijn hele leven tussen de schapen gezeten. Altijd in de buitenlucht, altijd in het stro. Die veel te nette kist paste zó niet bij hem. Het was eigenlijk geen gezicht.’’

De Jong verkoopt samen met Hindrik Ype de Vries handgemaakte kisten met een natuurlijke uitstraling. Er komt geen lijm, kunststof of spijker aan te pas. ,,Daarom zijn ze ook geschikt voor natuurbegraafplaatsen, want we gebruiken alleen maar natuurlijke materialen.’’

De Vries begon vijf jaar met het maken van kisten, nadat het aannemersbedrijf waar hij in dienst was geen werk meer voor hem had. ,,Het begin was aarzelend, maar we verkopen nu tig kisten per week.’’ Die tig wil De Jong niet verder verklaren, want de concurrentie leest mee. ,,Maar de zaken lopen goed. Zo’n met liefde gemaakte kist heeft een totaal andere uitstraling dan een exemplaar uit de fabriek. Veel persoonlijker, en dat willen de mensen tegenwoordig graag.’’

menu