In opdracht van het RIVM worden patiënten met een medisch risico door ziekenhuizen zelf gevaccineerd tegen het coronavirus. Maar wie precies een prik krijgt in het ziekenhuis, weet het RIVM niet. Dat kan voor verwarring zorgen.

Stella Blankers uit Assen is mantelzorger van haar 74-jarige man, die elf jaar geleden een orgaantransplantatie onderging en een zwakke gezondheid heeft. Tijdens een reguliere controle in het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) krijgen de twee te horen dat het ziekenhuis vanuit het RIVM opdracht heeft gekregen om patiënten in bepaalde risicogroepen zelf te vaccineren. Blankers man hoort bij zo’n groep en zal een uitnodiging krijgen.

‘Als je niet oplet...’

„Op 27 maart zijn we opnieuw naar het ziekenhuis geweest en heeft mijn man zijn eerste Moderna-vaccinatie gehad”, zegt Blankers. „Dat ging allemaal heel goed.”

Een kleine twee weken later valt bij Blankers een brief van de GGD op de mat. Een uitnodiging voor de eerste vaccinatie voor haar man, met het Pfizer-vaccin. „Daar schrokken we van”, zegt Blankers. „We hebben meteen met het UMCG gebeld met de vraag hoe dit nou kan. Maar de verpleegster wist het eigenlijk niet.”

Blankers belt ook met de GGD, om door te geven dat haar man al een keer geprikt is door het ziekenhuis. „De mevrouw aan de lijn schrok, dat merkte ik wel. Ze zou intern bespreken hoe dit kon gebeuren. Ze vragen blijkbaar helemaal niet of je al gevaccineerd bent. Voor hetzelfde geld let je niet op en krijg je twee vaccins door elkaar. Of, als je helemaal niets zegt, kun je vier keer worden geprikt.”

Privacy

Volgens woordvoerder Lex Kloosterman van het UMCG zijn in dit ziekenhuis de afgelopen drie weken 8.000 hoogrisicopatiënten gevaccineerd. „Het RIVM heeft bepaald dat wij deze groep moeten prikken, die richtlijn volgen wij. Maar ik snap heel goed dat het verwarrend is dat deze mensen vervolgens ook van de GGD een oproep kunnen krijgen.”

Het UMCG mag niet aan het RIVM laten weten wie zij gevaccineerd hebben. „Dat is privacygevoelige informatie”, legt Kloosterman uit. „Dat er op verschillende plaatsen in Nederland en door verschillende instanties wordt gevaccineerd heeft voordelen, maar het verschijnsel van dubbele oproepen is een nadeel. Wij proberen in ieder geval patiënten die wij vaccineren, zoveel mogelijk duidelijk te maken dat zij daarna niet in moeten gaan op een oproep van bijvoorbeeld de GGD. Meer kunnen wij, gezien de wetgeving, niet doen.”

Bijwerkingen

Volgens hoogleraar vaccinologie Anke Huckriede, werkzaam in het UMCG, is het naar alle waarschijnlijkheid niet schadelijk wanneer iemand na een eerste Moderna-vaccinatie en tweede prik van Pfizer zou krijgen. „Maar daar zijn tot nu toe geen data over. En het is natuurlijk ook niet onderzocht hoe vier prikken werken, als je twee keer Moderna en twee keer Pfizer achter elkaar zou nemen.”

Het lijkt Huckriede dan ook geen goed idee om vier prikken te nemen. Zowel het Moderna- als het Pfizer-vaccin zijn RNA-vaccins en de bijwerkingen zijn bij een tweede prik met een RNA-vaccin al heftiger dan bij de eerste keer. „Neem je een derde en vierde prik, zouden de bijwerkingen mogelijk kunnen oplopen. Bovendien zou de gewenste immuunreactie van het lichaam ook lager kunnen uitvallen, door een soort overprikkeling.”

Het RIVM laat weten dat er geen gevallen bekend zijn van personen die daadwerkelijk vier keer geprikt zijn. „Het is niet te vermijden dat een deel van de mensen een dubbele oproep krijgt, omdat ze toevallig in een bepaald leeftijdscohort zitten én binnen een risicogroep vallen”, zegt een woordvoerder. „Dat wisten we van tevoren. Even bellen met de GGD om je af te melden is dan genoeg. En ja, in theorie zou je in zo’n geval vier prikken kunnen halen, maar dat zou wel heel eigenaardig zijn.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Drenthe
Coronavirus