Op 14 oktober, de sterfdag van zijn vader, voerde Arjen Schuiling uit Tynaarlo de boze boeren in Groningen aan.

Vanuit de hefbak van een trekker voerde de jonge boer Arjen Schuiling het hoogste woord, op de sterfdag van zijn vader

Op 14 oktober, de sterfdag van zijn vader, voerde Arjen Schuiling uit Tynaarlo de boze boeren in Groningen aan. Foto: Marcel Jurian de Jong

Traditiegetrouw blikt Dagblad van het Noorden aan het eind van het jaar terug op het afgelopen jaar. Vandaag oktober, de maand waarin boeren bij provinciehuizen demonstreren tegen nieuwe stikstofregels.

Een van hen, herkenbaar aan zijn witte overhemd, is Arjen Schuiling (30) uit Tynaarlo. Hij verloor op de dag af acht jaar geleden zijn vader. Dit is zijn verhaal.

‘s Ochtends op de begraafplaats

Alsof het zondag is, staat Arjen Schuiling die ochtend op. Muziek, koffie, aankleden, even langs de gewassen in Schipborg, door de bossen bij Anloo en dan naar pa. Een vast ritme. Of eigenlijk, een vast ritueel.

Onrust zet een mens in beweging en juist dit ritueel, die weg naar pa, onderwijl luisterend naar keiharde muziek, maakt Arjen weer rustig. Het ordent zijn gedachten. Vaak op zondag, soms op dagen dat hij er plots behoefte aan heeft. Dan hij is op zoek naar antwoorden waarvan hij al weet dat hij ze niet krijgt of vindt, hier op de begraafplaats in Anloo.

Het is maandag 14 oktober. De sterfdag van Arjens vader. Boer Albert Schuiling, die acht jaar geleden uit het leven stapte toen hij niet meer zag hoe hij de toekomst en zijn zorgen nog het hoofd moest bieden. De man was perfectionist, dat maakte het leven niet eenvoudig. Maar als de overheid het wat makkelijker had gemaakt om een boterham te verdienen, had hij het zichzelf ook makkelijker kunnen maken. Zijn boerenbedrijf was een administratiekantoor geworden.

Hij leest ieder jaar De Graanrepubliek

Arjen Schuiling is 30 jaar, afgestudeerd als accountant en leest ieder jaar De Graanrepubliek, over de geschiedenis van het Groninger boerenland. Sinds die dag acht jaar geleden is hij de nieuwste generatie boer Schuiling in Tynaarlo. Hij staat stil bij het graf van zijn vader, net niet lang genoeg voor een sigaret, loopt nog langs het graf van zijn opa en gaat terug naar huis. Arjen, sinds het Malieveldprotest landelijk bekend als woordvoerder van boze boeren, is niet iemand die met een grafsteen een gesprek aan gaat.

De bloemen die hij bij zijn vader achterlaat, zijn zo wit als het overhemd waarin hij zich ‘s middags meldt tussen honderden collega’s bij het provinciehuis in Groningen. Het witte overhemd dat aan het einde van de dag zal worden herkend op videobeelden die zelfs nog zullen leiden tot zijn arrestatie.

Maar eerst terug naar hoe het begon.

Kamerlid steekt een lont in een kruitvat

Van mensen die bij hem op de boerderij werken, krijgt Arjen Schuiling begin september de vraag of hij gaat demonstreren in Den Haag. Een uitspraak van Tweede Kamerlid Tjeerd de Groot (D66) heeft die week voor beroering gezorgd. Met het einde van de stikstofcrisis nog niet in zicht, ziet het Kamerlid een oplossing in kringlooplandbouw. Om dat ideaal te bereiken, moet wel de veestapel gehalveerd. Hij steekt een lont in een kruitvat.

Schuiling meldt zich bij de actiegroep Farmers Defense Force en raakt betrokken bij een nieuw initiatief: Agractie. Tijdens gesprekken in het land krijgt hij te horen wat hij al lang vermoedde. Er zijn meer boeren geweest die, zoals zijn vader, geen oplossingen meer zagen.

Zijn tijd en energie gaan zitten in actie voeren, acties voorbereiden en praten met collega’s. Stoppen met roken, wat hij écht van plan is, stelt hij nog een paar maanden uit. Evenals het voornemen om zijn passie, windsurfen, weer op te pakken. Op de plank op het water - hij was in zijn jeugd een begenadigd speedsurfer - zou hij zijn hoofd wel leeg krijgen, maar hij gunt zichzelf de tijd er nog niet voor. Hij weet dat hij op moet passen, in 2018 was hij lange tijd overspannen. Maar de toekomst van zo veel boeren staat op het spel, vindt hij. Het Haagse beleid móet anders.

‘s Middags bij het provinciehuis

Zonder exacte plannen, zonder duidelijk doel, maar met een gevoel van trots en denkend aan zijn vader wandelt Schuiling die maandagmiddag 14 oktober over het Gedempte Zuiderdiep in Groningen. Stad is platgelegd door boze boeren. Trekkers staan tot op de Grote Markt. Na zijn bezoek aan de begraafplaats is Arjen langs huis gegaan om een megafoon op te halen, met de gedachte dat die nog wel eens van pas kan komen.

Hij belt met een bevriende boer, gaat op de Vismarkt op zoek naar koffie en loopt eigenlijk per toeval de Groninger boer tegen het lijf die later die middag het overleg zal voeren met de bestuurders op het provinciehuis. Na vijf keer vragen onthoudt-ie zijn naam: Ate Kuipers.

Melkveehouder Kuipers en Schuiling zijn het snel eens: écht stevige taal zal die middag niet van organisator LTO komen. Schuiling zal daar nog lang van blijven balen. Hij vindt dat hij zich maar beter wat tegen het protest aan kan bemoeien, om het gewenste doel te bereiken. De nieuw aangekondigde provinciale stikstofmaatregelen moeten van tafel. Net als voor het weekeinde in Friesland en eerder die dag in Drenthe, waar de boeren zelfs met koffie werden onthaald door de bestuurders.

Agenten krijgen een lading stro over zich heen

Op de stoep van het Groninger provinciehuis, waar gedeputeerde Henk Staghouwer heel even zijn gezicht zal laten zien, stellen de boeren zich op. Ramen en deuren blijven dicht. Een geluidsinstallatie wordt gehaald, maar zelfs voor stroom blijft het provinciehuis gesloten. Een handvol ambtenaren gaat onverstoorbaar zitten werken. Agenten krijgen een lading stro over zich heen gestort.

Generaties boeren die voortzetting van hun familiebedrijven bedreigd zien door, in hun ogen, jarenlang falend beleid, staan die middag schouder aan schouder. Ze worden (ongepland) aangevoerd door een jonge akkerbouwer die aan Neyenrode zou gaan studeren en eigenlijk geen boer zou worden, maar er plotseling toch voor koos.

Terwijl Ate Kuipers achter gesloten deuren onderhandelt met de gedeputeerde voert Schuiling het hoogste woord vanuit de hefbak van een trekker. Wit overhemd, de mouwen opgestroopt en de bovenste twee knopen open. Over de derde knoop hangt zijn zonnebril. Donkerblonde lokken in de wind, peuk in de ene hand, megafoon in de andere. Wij zijn vandaag de baas, zegt hij voor draaiende camera’s.

De volgende ochtend naar het politiebureau

De voorste trekker op het Martinikerkhof, eentje met 300 paardenkrachten, heeft de deur van het provinciehuis uiteindelijk ‘een kusje’ gegeven, zo zegt Schuiling twee maanden later in de serre van zijn boerderij. Gezicht ongeschoren, het overhemd net niet meer wit en op tafel vier lege pakjes sigaretten en drie volle. Nog heel even.

Ja, dat de deur is ‘geramd’ was landelijk nieuws. Maar wat een ieder er ook van vindt, die gesloten deur van wat wel eens het boerenparlement werd genoemd, werd met beleid opengeduwd. En die stevige taal was écht een keer nodig, ook al haalden woorden die middag niet meteen iets uit.

Hij en Ate Kuipers deden hun best om échte escalatie te voorkomen, dat is en blijft Schuiling zijn verhaal. Voordat het stevig uit de hand liep, bliezen ze de aftocht.

In de trekker die twee hekken omver reed

Maar toen ging het voor Schuiling persoonlijk toch nog mis. Hij stapte bij een hem onbekende boer in de trekker om de Vismarkt over te steken. Beelden van de machine die twee keer een hek van een bouwbedrijf omver rijdt, gingen al gauw rond op sociale media. ‘Met beleid’, had Schuiling de chauffeur tot twee keer toe gezegd. Ja, misschien had hij na het eerste gesneuvelde hek al moeten uitstappen. Maar dat is achteraf.

‘s Avonds thuis besloot hij meteen de politie te bellen, om zich te melden als de bijrijder in het witte overhemd.

Een dag later werd hij door de politie thuis aangehouden en meegenomen voor verhoor. Machtsmisbruik was het, die aanhouding, vindt Schuiling. Hij had zich immers telefonisch al gemeld. Het verhoor leverde niet veel op, hij ként de bestuurder niet. Via journalisten maakte Schuiling nog excuses aan de fietser die bijna werd geraakt door het rondvliegende tweede hek. En daarna vond hij het wel even mooi geweest met alle aandacht.

De grens van wat hij aan kan, is wel in zicht

Hij is plots de boer geworden op die trekker die twee hekken plat reed. De grens van wat hij aan kan, is wel in zicht. Verder onderhandelen met bestuurders, met de minister, mogen andere boeren doen.

Arjen Schuiling heeft acht jaar lang moeten vechten voor het bedrijf dat hij van de ene op de andere dag overnam van zijn vader. Hij heeft na moeizame jaren inmiddels best aardigheid in het boeren. Hoewel andere regels het leven makkelijker zouden maken. Die móeten er komen. Andere regels die zijn vader hadden kunnen helpen. Die was, denkt hij, best trots op hem geweest.

menu