Een luchtfoto van het terrein van de Tuinbouwschool.

Verwaarloosde tuinen van vroegere Tuinbouwschool in Frederiksoord komen weer tot leven, letterlijk

Een luchtfoto van het terrein van de Tuinbouwschool. Foto: Kees van de Veen

De jarenlang verwaarloosde tuinen rond de vroegere Tuinbouwschool in Frederiksoord komen geleidelijk weer tot leven, letterlijk. Bijna vergeten bomen, groenten en andere planten maken een opmerkelijke ‘doorstart’.

,,Wij hadden hier al corona voordat het virus om zich heen greep”, grapt Martin Wemes. Hij doelt op de aardbeiensoort Korona, een sterke plant en zoeter dan zoet, die opnieuw wordt gekweekt in de oude schooltuinen. Wemes is penningmeester van de in februari dit jaar opgerichte stichting Tuinbouwschooltuin Frederiksoord.

Stinzenbos en een arboretum

De stichting wil ook het vroegere stinzenbos nieuw leven inblazen. Stinzen zijn bollen en knollen die in het voorjaar bloemen geven. ,,Ook vind je in de tuinen nog diverse bomen die uniek zijn in Nederland. We proberen daaromheen een arboretum te realiseren”, vervolgt Wemes. En zo heeft het stichtingsbestuur nog meer ideeën, bijna te veel om op te noemen.

De Maatschappij van Weldadigheid stichtte in 1884 de Gerard Adriaan van Swieten Tuinbouwschool, zoals de naam voluit luidde. In 2005 sloot de school na 121 jaar de deur. Nadien raakten het schoolgebouw en de omringende tuinen, 7 hectare in totaal, in rap tempo in verval.

‘Vitaliteits campus’ in vroegere klaslokalen

Zomer 2015 kwamen terrein en school terug in bezit van de Maatschappij van Weldadigheid. Ruud Slot, eigenaar van De ZorgZaak in Hoogeveen, is begonnen in de voormalige klaslokalen zijn Vitaliteits campus van de grond te tillen, met veel ruimte voor onderzoek, innovatie en experimenten op het gebied van zorg.

Twee stichtingen, Tuinbouwschooltuin Frederiksoord en Weldadig Oord, hebben zich op de vroegere tuinen gestort. Hier konden vroeger de scholieren, ‘tuinhazen’ werden ze gekscherend wel genoemd, het geleerde in praktijk brengen.

Stichting Weldadig Oord, waarin recreatiebedrijven uit de regio samenwerken, toverde een schuur op het terrein om tot ‘kolonieschooltje’. Bezoekers krijgen er een beeld van hoe kinderen van kolonisten in de negentiende eeuw les kregen.

Een van de eerste wapenfeiten van Stichting Tuinbouwschooltuin Frederiksoord was deze zomer een grondige opknapbeurt van de aloude ‘perenallee’. Wemes en consorten willen de oorspronkelijke vijftig rassen leiperen opnieuw tot groei en bloei brengen. Vrijwilligers, voor het merendeel vroegere docenten en leerlingen, steken er de handen voor uit de mouwen.

Makker van een Akker

Hier blijft het niet bij. Het project Makker van een Akker heeft ook al voet aan de grond gekregen in de tuinen. Op relatief kleine akkers worden uiteenlopende gewassen verbouwd, wat de biodiversiteit ten goede komt. In de schooltuinen konden onder meer al courgettes, pompoenen en eetbare bloemen worden geoogst. Links en rechts scharrelen er kippen rond.

Wemes noemde al de plannen voor het stinzenbos en het arboretum, maar de stichting wil bijvoorbeeld ook de aloude zichtlijnen in de schooltuinen in ere herstellen. Het strakke geometrische patroon van gebouwen, kassen en paden is een algemeen kenmerk van de oude Koloniën van Weldadigheid.

Wandelroute over het terrein

Er is verder een wandelroute uitgestippeld over het terrein. Lopers die de app Spacetime Layers op hun telefoon hebben, krijgen onderweg allerhande weetjes mee.

Intussen heeft het NICE, het Noordelijk Innovatielab Circulaire Economie, voor een periode van drie jaar het oude kassencomplex in bruikleen gekregen. NICE wil hier een ‘innovatiekas’ ontwikkelen, waar bedrijfsleven en onderwijs handen en voeten moeten geven aan ‘de circulaire economie in de voedsel- en landbouwsector’.

Wilfred Hilbers, landschapsontwerper en eigenaar van bureau Stad en Land in Meppel, is bezig de schooltuinen goed in kaart te brengen. Hij zet daarbij een drone in. Van Hilbers, zelf ook een vroegere ‘tuinhaas’, worden verdere ideeën verwacht voor herstel en onderhoud van het terrein.

menu