Verzet tegen Drentse windparken in de Veenkoloniën houdt aan, Platform Storm sleept projectontwikkelaars voor de rechter

De 8-jarige Ryan uit Valthermond bekijkt de enorme wieken van de windmolen die wordt gebouwd in de Veenkoloniën. Foto: Marcel Jurian de Jong

Stichting Platform Storm sleept de projectontwikkelaars van windpark Drentse Monden en Oostermoer voor de rechter.

De inwoners vinden dat er in het begin onvoldoende is gekeken naar de negatieve gevolgen voor mens en omgeving. Ze zien juridische mogelijkheden om de aanleg en het gebruik van 45 windmolens in de Veenkoloniën te blokkeren. ,,We hebben bot gevangen bij de bestuursrechter van de Raad van State. Nu stappen we naar de civiele rechter. Die zit niet zo op schoot bij de overheid’’, zegt Jan Nieboer, woordvoerder van Stichting Platform Storm.

Effecten op milieu onvoldoende bekeken

Inmiddels rijden grote vrachtwagens door de Veenkoloniën met wieken voor de turbines, die daar de komende jaren moeten draaien. Voor de stichting is de omvang van het windpark een gruwel. Ze geeft de moed niet op en heeft een nieuwe advocaat in de arm genomen. Advocaat Peter de Lange uit Barendrecht ziet mogelijkheden om de exploitanten van windpark Drentse Monden en Oostermoer een halt toe te roepen.

Volgens De Lange zijn de effecten op het milieu vooraf onvoldoende bekeken en hebben ontwikkelaars en exploitanten te lang ‘vrij spel’ gehad. Ze konden hun gang gaan. De Lange stelt dat de bezwaren van Platform Storm door de Raad van State uiteindelijk ‘marginaal’ zijn getoetst.

Vergunningen zouden onwettig zijn

In een kort geding zet de stichting zwaar in op gebruik van het Europese recht. Dat gaat ook uit van een zwaardere milieutoetsing vooraf (activiteitenbesluit) en niet gaandeweg de rit. Maar ook van meer bescherming in plaats van verslechtering van gezondheid en leefklimaat.

Nieboer zegt dat de huidige regels voor de aanleg van windparken volgens het Hof van Justitie in Luxemburg in strijd zijn met het Europese recht. De verleende vergunningen zouden daarom onwettig zijn.

Voor omwonenden vechten tegen de bierkaai

Advocaat De Lange zegt dat windparken door de overheid vergund zijn in een klassieke aanpak met een beperkte kijk op hinder voor de omgeving. ,,In een soort versnelde ‘rechttoe rechtaan-aanpak’ was het voor omwonenden vechten tegen de bierkaai. Dat een windpark als dit een industriële installatie is, die grote impact op de omgeving kan hebben, is onvoldoende onderkend. Wij doen hier op die manier eigenlijk maar wat.’’

De civiele rechter zit niet zo op schoot bij de overheid

Volgens de advocaat, die ook optreedt namens windparken op Goeree-Overflakkee en langs de Oude Maas ten zuiden van Rotterdam, hebben de Nederlandse overheid en -bestuursrechter te veel gekeken naar ‘de wereld van toen’.

,,Voor 2007 had je bij turbines tiphoogtes van 75 meter. Nu zijn er windmolens van 247 meter. Er zijn er die 300 meter van woningen staan. De effecten daarvan zijn onvoldoende bekend en bekeken.’’

De Lange zegt dat een nieuwe vergunning pas kan worden verleend nadat de milieuwetgeving is gebaseerd op de afmeting van de huidige windturbines. Deze zijn drie keer hoger dan waarop de Raad van State de bezwaren van Platform Storm destijds heeft beoordeeld.

‘Onbegrepen en genegeerd door de Raad van State’

Nieboer van Platform Storm is strijdlustig. ,,We voelden ons totaal onbegrepen en genegeerd door de Raad van State. Dat we naar de civiele rechter stappen, ligt voor de hand. Deze rechter is niet gebonden aan uitspraken van de Raad van State. Wij hopen dat de civiele rechter de dwingende Unierechtelijke regels wel goed toepast.’’

Platform Storm stuurt de Initiatiefnemers van Duurzame Energieproductie Exloërmond BV, Windpark Oostermoer Exploitatie BV en Pure Energie Wind BV een brief waarin staat dat zij in strijd handelen met het Europese recht en dat ze willen dat de bouw van de windparken wordt stilgelegd.

Geen strafkorting op geluid windpark

Opmerkelijk vindt De Lange dat de Raad van State door Stichting Advisering Bestuursrechtspraak (STAB) onderzoek liet doen naar het geluid van turbines. ,,Toen STAB adviseerde een strafkorting van 5 decibel op te leggen op zware windmolens, zodat minder overlast wordt ervaren, schoof de Raad van State dat onderzoek terzijde. Volgens de bestuursrechter was er te weinig wetenschappelijke overeenstemming over de geluidsbelasting.’’

Volgens De Lange is ook het Europese Verdrag van Aarhus in de Veenkoloniën met voeten getreden. ,,Mensen moeten met het oog op hun gezondheid vroegtijdig over alle informatie beschikken en inspraak hebben als alle opties open liggen. Dat is niet gebeurd. Er is nooit onderzocht of de gevolgde procedure met het Europees recht in de hand deugdelijk is. De overheid heeft in Drenthe de crisis- en herstelwet gebruikt om vaart te maken. De mensen hadden nagenoeg niets meer te zeggen.’’

‘Overeenkomsten met stikstofdiscussie’

De Lange ziet overeenkomsten met de stikstofdiscussie. ,,De overheid moest de natuur beschermen tegen bovenmatige stikstofuitstoot. Dat gebeurde niet. De maatregelen die op papier stonden om aan de natuurregels te voldoen, hadden veel weg van een fictieve boekhouding. De rechter haalde er een streep door. Bij de windparken zien we hetzelfde. Ook hier worden de effecten van windparken onvoldoende onderkend en ook niet ondervangen met deugdelijke normen en maatregelen.’’

Als het aan De Lange ligt worden Nederlandse windparkexploitanten en de overheid alsnog stevig op de vingers getikt. ,,Als de rechter meegaat met de Europese regels gaat Nederland voor wat betreft zijn windparkpolitiek op slot.’’ In hoeverre windplannen en -projecten vervolgens gerepareerd kunnen worden, weet De Lange niet.

‘Nederland waarschijnlijk te klein voor grote windparken’

,,Als de civiele rechter eerder genomen besluiten schorst en aanvullende vragen stelt, kunnen windparken niet draaien en dus ook niets verdienen. Dan vallen de financiële modellen weg. Het opnieuw toetsen van de milieu-effecten en het overeind houden van de windparken wordt dan een hele uitdaging. Uiteindelijk zal blijken dat Nederland voor grote windparken op land waarschijnlijk te klein is’’, aldus De Lange.

menu