Vliegtuigbom legt Roder centrum plat

Tientallen woningen en winkels in het centrum van Roden moeten worden ontruimd als specialisten binnenkort een bom uit de Tweede Wereldoorlog ontmantelen.

Op de Albertsbaan is maandag de zoektocht naar de 500 ponder begonnen. De bom is 24 oktober 1941 afgeworpen door een Engelse bommenwerper. Die kwam op weg naar Emden in de problemen en dropte per vergissing boven Roden een container met brandbommen, zes 500 ponders en een 250 ponder.

Eén bom ging niet af en die ligt hoogstwaarschijnlijk al bijna 75 jaar onder de Albertsbaan.

Is er wel een bom?

De grote parkeerplaats in hartje Roden is voor een deel afgezet met hekken en de eerste klinkers zijn uit de grond gewrikt. Dat de vliegtuigbom er ligt, daarvan is Willem Giesberts van Leemans Speciaalwerken uit Vriezenveen, dat naar de bom speurt, overtuigd. ,,We hebben hem alleen nog niet gevonden.”

Dinsdag komt de Explosieven Opruimingsdienst (EOD) naar Roden voor overleg. Als de bom wordt aangetroffen en ontmanteld, gaat het centrum van Roden op slot. Tientallen appartementen rond de Albertsbaan, winkels in het centrum en ook het nabijgelegen gemeentehuis laat de gemeente Noordenveld dan ontruimen.

Lastig zoeken

,,Waar de ontruimingsgrens ligt, weten we nu nog niet. Dat is afhankelijk hoe de bom erbij ligt. We gaan af op het advies van de EOD. We werken meerdere scenario’s uit”, zegt burgemeester Klaas Smid. Jeroen Davenschot van Leemans zoekt met een detector naar veranderingen in het aardmagnetisch veld onder de Albertbaan. ,,De bom is van staal. Dat geeft een reactie. Maar in straatstenen zit ook ijzer. Dat zoekt lastig en daarom verwijderen we de klinkers.”

Op zoek naar de bom


Jeroen Davenschot en Jack Schippers bekijken de verzamelde gegevens. FOTO PETER WASSING

Waar ligt hij, de bom van Roden? Onder de rode stip op de Albertsbaan of meters verderop? Onderzoek in hartje Roden dezer dagen moet duidelijkheid scheppen.

Klokkenluider

Tjerk Karsijns staat binnen de hekken op de Albertsbaan. Hij blies het mysterie van de verdwenen bom van Roden nieuw leven in. Want toen de gemeente Noordenveld de plannen bekend maakte de grote parkeerplaats in het centrum op te knappen, trok Karsijns aan de bel. Hij deed grondig onderzoek naar de niet ontplofte bom (één van de in totaal zeven bommen) die een Engelse bommenwerper, een Vicking Wellington, in oktober 1941 boven Roden afwierp. De blindganger is volgens Karsijns onder de Albertsbaan terecht gekomen en ligt daar nu nog. Met zijn inmiddels overleden kameraad Wim Fonk bezocht hij archieven in Londen en Freiburg om meer te weten te komen over de dramatische bommendrop, waarbij gemeentebode Johannes van der Wiel het leven liet.

,,We doen zelf nooit zo grondig onderzoek”, zegt Willem Giesberts van Leemans Speciaalwerken, dat de komende dagen de bom onder de Albertsbaan probeert op te sporen. ,,Wij hebben dankbaar gebruik gemaakt van het onderzoek van Karsijns en Fonk.” Leemans speurt vaak naar bommen uit de Tweede Wereldoorlog, zoals een paar jaar geleden in Peest, rond een Duits vliegveld in aanleg. ,,Maar deze bom ligt midden in het dorp en dat we onderzoeken op voorspraak van plaatselijke onderzoekers is ook bijzonder.”

Voor Tjerk Karsijns zijn het spannende dagen. Wordt het bewaarheid wat hij al jarenlang beweert: een 500 ponder onder de Albertsbaan? ,,Ik ben zeer benieuwd.”

Voorzichtig

Jack Schipper van Leemans leidt de klus op de parkeerplaats. Hij heeft een rode stip op de klinkers van Albertsbaan getekend. ,,Daar zou hij volgens de coördinaten moeten liggen.” Fout, zegt Karsijns. ,,Het is daar, 5 meter verderop.” Schipper tekent op die plek een kleinere stip. Een grijper trekt op deze plaats de eerste klinkers uit de grond. ,,Alle straatstenen moeten eruit, anders is de bom niet goed te traceren. Daarna scheppen we zandlaag er voorzichtig af, legt Schipper uit.

De mannen van Leemans zijn er zeker van dat de bom er ligt. Daarom is voorzichtigheid geboden. ,,Als we hem hebben gevonden, gaan we graven in aanwezigheid van de EOD”, vertelt Giesberts. Ondertussen krijgt de gemeente Noordenveld de tijd om tientallen bewoners en winkeliers te evacueren, want dat is onvermijdelijk als de bom van Tjerk Karsijns wordt ontmanteld.

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.