Vogels en insecten doen hun werk, biologische bestrijding eikenprocessierups lijkt te werken (+ video)

De eikenprocessierups steekt links en rechts de kop weer op. Maar niet aan het Westeinde in Wapserveen, waar vogels en insecten de plaaggeest te lijf gaan.

Het verhaal van de eikenprocessierups is langzamerhand algemeen bekend. Achter elkaar aan - in processie - kruipen de diertjes in grote groepen langs eikenbomen. Wie in contact komt met de brandharen van de rups is nog niet jarig. Jeuk is nog het mildste effect. Sommige mensen zijn allergisch voor de stoffen in de brandharen en raken kortademig, worden duizelig of krijgen zelfs koorts.

Tientallen jaren geleden kwam de eikenprocessierups in Nederland niet voor. Inmiddels is sprake van een plaag, ook in Drenthe. De bestrijding gebeurt over het algemeen met preventief spuiten of door nesten weg te halen.

Kinderen hebben nestkastjes gemaakt

Aan het Westeinde in Wapserveen is onder de vlag van de boermarke een proef gestart met een biologische aanpak van het probleem. Vrijwilligers uit het dorp hebben hier in oktober over een afstand van zo’n 800 meter vaste planten gepoot die bijvoorbeeld roofvliegen en -wantsen, gaasvliegen en sluipvliegen en -wespen lokken. Een deel van deze insecten heeft de eikenprocessierups op het menu staan. Een ander deel dient als voedsel voor mezen, mussen en grootoorvleermuizen, die ook graag deze rups, of de vlinder, eten. Dankzij de kinderen van basisschool/kinderopvang De Vuursteen hangen nu tussen de eiken aan het Westeinde ook tientallen nestkastjes, zodat het deze rupsenvreters aan niets ontbreekt.

Video: Silvia Hellingman/Naturetoday

Aan Van Helomaweg drie keer meer nesten

Voor het experiment, ondersteund door onder meer de provincie, de gemeente Westerveld en LTO Noord, is drie jaar uitgetrokken. Zijn er nu al effecten te merken? Silvia Hellingman vindt van wel. De 63-jarige Hellingman verricht al jaren onderzoek naar de eikenprocessierups en is verbonden aan het Kenniscentrum Eikenprocessierups in Wageningen. Toevallig woont ze zelf in Wapserveen. ,,We hebben elders in het dorp een referentielocatie aangewezen: aan de Van Helomaweg, richting Havelte. Daar zie je op dit moment drie keer meer nesten van de eikenprocessierups dan hier.”

Volgens haar is de rupsenplaag een typisch gevolg van de monocultuur op het platteland. Vele hectares met alleen maar hetzelfde gewas fnuiken de biodiversiteit en jagen natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups weg. De in het najaar aangebrachte planten doen nu hun werk. Ze brengen verlangde insecten als de sluipvlieg naar het Westeinde.

Filmpje van sluipvlieg op YouTube

,,Ik heb in Spanje al eens gefilmd hoe die zijn werk doet.” Ze speelt de inmiddels op YouTube geplaatste video af op haar telefoon. Wijzend: ,,De vlieg komt op een processie af en draait haar kontje naar de voorbijtrekkende rupsen toe. Op de ene na de andere rups brengt ze een eitje aan. Als die uitkomen, vreten de larven zich naar binnen. Deze parasieten doden de rupsen en groeien uit tot weer nieuwe sluipvliegen.”

Hellingman schat dat de helft van de circa 40 opgehangen nestkasten al is bewoond. Bij inspectie van een aantal eiken zag ze gefascineerd hoe mezen rupsennesten ‘totaal uit elkaar gepikt’ hadden. Het is nog te vroeg om nu al conclusies te trekken, vindt ze. De proef is amper een jaar op gang. Maar de eerste resultaten zijn hoopgevend.

Ook hier waarschuwingslinten om bomen

Toch heeft ook aan het Westeinde een aantal eiken het bekende waarschuwingslint omgehangen gekregen: in deze bomen zitten veel rupsen. Hellingman: ,,Het doel is ook niet om de eikenprocessierups helemaal weg te krijgen. Daarvoor vind ik het een veel te boeiend diertje. Alleen hebben we er nu veel te veel van.”

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.