Hoogeveen waarschuwt aannemers al jaren voor gebruik van bepaalde funderingspalen ('maar vaak wordt een economische keuze gemaakt')

Schade aan in de grond gevormde palen in Hoogeveen, bij de bouw van parkeergarage De Kaap. Daar moesten alle 1000 funderingspalen vervangen worden. Foto: Gemeente Hoogeveen

De gemeente Hoogeveen stelt in de vergunning voorwaarden aan de toepassing van bepaalde funderingspalen, nadat de afgelopen tien jaar bij acht bouwprojecten (grote) schade werd vastgesteld.

De problemen met dit funderingstype doen zich al sinds 2010 voor. Het gaat om een paalsysteem waarbij een stalen buis in de grond wordt geheid en vervolgens met betonspecie opgevuld. Daarna trekt de heier de buis weer uit de bodem.

Staal

Bij acht van negen bouwprojecten in de gemeente waar deze funderingsvorm werd toegepast ging het mis, blijkt uit een gemeentelijk dossier. Deltares, een kennisinstituut op het gebied van water en ondergrond, dook voor de gemeente dieper in de problemen en adviseert voor bouwprojecten in Hoogeveen een fundering op staal of een ander paaltype.

,,Al jaren waarschuwen we aannemers voor mogelijke problemen’’, zegt constructeur Nahkaj Schoen die namens de gemeente bouwprojecten controleert. ,,Maar vaak wordt een economische afweging gemaakt.’’ Deze vorm van funderen is namelijk voordeliger.

Peperduur

Het eindresultaat is soms echter peperduur. Meest in het oog springende voorbeeld was de bouw van parkeergarage De Kaap, waar alle circa duizend funderingspalen na geconstateerde gebreken moesten worden vervangen door een andere soort. Een miljoenenschade en veel vertraging.

Ook toen heeft de gemeente de aannemer vooraf gewaarschuwd, stelt Schoen. ,,De bodemgesteldheid is duidelijk onderschat. Bij veel palen constateerden we forse gebreken. Beton was weggespoeld en de wapening lag bloot.’’

In Hoogeveen komt veel keileem voor, ontstaan na de laatste ijstijd. Het gaat om een ongesorteerd mengsel van klei, silt, zand en grotere keien. Het doorboren van grond kan tot drukverschillen en verplaatsing van grondwater leiden, zocht Deltares uit.

Verbod niet mogelijk

Een verbod op de toepassing van funderingspalen die in de grond uitharden is niet mogelijk, benadrukt Schoen. ,,Op papier voldoen deze palen. Maar over de kwaliteit bestaat twijfel. Als gemeente kunnen we niet meer doen dan opdrachtgevers en aannemers aanraden dit systeem niet te gebruiken.’’

En als het toch wordt toegepast? Dan mag de gemeente naast een zogeheten akoestisch onderzoek ook 25 procent van de palen tot twee meter diep laten ontgraven op zoek naar eventuele schades.

Het leidde recent nog tot de vervanging van funderingspalen bij woningbouwprojecten in Hoogeveen (Julianaplantsoen) en Hollandscheveld (De Turfsteker).

Mis ging het ook bij de fundering van het Jannes van der Sleedenhuis aan de Vecht, bij een bouwproject aan de Schutstraat/Reviusplein, sportcomplex het Activum, een bouwproject op het Prins Mauritsplein, woningbouw op het Beukemaplein en de Brandligtswijk in Elim. Bij al deze projecten moesten funderingspalen vervangen worden.

Kentering

Controlerend constructeur Nahkaj Schoen bespeurt inmiddels wel een kentering bij aannemers. ,,Er wordt meer naar alternatieven gekeken die niet altijd veel duurder zijn. Aan de andere kant zie ik ook dat heiers tegengas geven en een aantal liever de kop in het zand steekt.’’

menu