Vos is niet enige vijand van weidevogel

Voor de weidevogels zijn er meer kapers op de kust dan alleen de vos. Foto: archief Marcel van Kammen

Voor het voortbestaan van weidevogels is meer nodig dan alleen het afschieten van vossen. Bijvoorbeeld geld om boeren structureel te compenseren.

Een rondje langs de velden leert dat de vos een gevoelig onderwerp is. De slimme jager kent verklaarde voor- en tegenstanders. Zijn aanwezigheid slaat een wig tussen mensen, die op andere terreinen heel goed door één deur kunnen. Alleen al daarom laat niet iedereen het achterste van zijn of haar tong zien.

Het valt niet te ontkennen dat vossen zich tegoed doen aan kuikens van bijvoorbeeld kievit, grutto en wulp. Maar er zijn meer kapers op de kust, zoals marters, roofvogels, dassen, (huis)katten en (vaak gehoord) ooievaars. Daarom werkt de Faunabeheereenheid Drenthe aan een breed opgezet predatieplan.

‘Populaties niet robuust genoeg’

,,Dat er nesten worden leeggehaald, is normaal gesproken niet zo erg, hoort er zelfs bij”, zegt Erwin Bruulsema van Landschapsbeheer Drenthe. ,,Maar de huidige populaties weidevogels zijn niet robuust genoeg. Het maakt nogal wat uit of er vijf op de 25 nesten worden opgegeten of wanneer dat er vijf van de zes zijn. Dan blijft er te weinig nageslacht over.’’

Boeren willen wel meewerken aan de bescherming van akker- en weidevogels, werken op veel plekken ook mee, maar willen wel worden gecompenseerd en daar schort het nog wel eens aan. ,,Het zou mooi zijn als de provincie een langetermijnvisie formuleert’’, zegt Jan Jaap van Nes, veehouder in Eemster bij Dwingeloo. ,,Vorig jaar was er geld, maar had ik geen broedende weidevogels op mijn land. Dit jaar heb ik ze wel, maar is het potje leeg. Die compensatie moet voor langere termijn worden gegarandeerd.’’

‘Niet alleen voor de kosten opdraaien’

Want de bescherming van de vogels, vraagt wel iets van de boeren, vindt hij. ,,Als je meedoet aan uitgesteld maaien, mag je eigenlijk van half maart tot half juni helemaal niet op je land komen. Dat betekent dat ik minder opbrengst heb van dat perceel en dat ik de maatregelen moet inpassen in m’n bedrijfsvoering. We hebben het wel over grond, die 50.000 tot 60.000 euro per hectare kost. Ik wil best voor mezelf en voor de maatschappij aan de bescherming meewerken, maar ik wil niet alleen voor de kosten opdraaien.’’

Omdat de provinciale pot leeg was, riep Van Nes dit jaar de hulp in van vrijwillige vogelbeschermers. ,,Ze hebben keurig een raster om het nest gezet zodat de vos er niet bij kon komen en bij het maaien ben ik nog eens ruim om het raster heen gegaan. Toen de eieren eenmaal waren uitgekomen, is het hekwerk weggehaald, want de kuikens moeten kunnen lopen om voedsel te vinden. En binnen een dag was het nest geplunderd. Dat is frustrerend, want je doet wel erg je best.’’

‘Wel geld voor aangewezen gebieden’

Dat de pot leeg is, klopt volgens Bruulsema niet helemaal. ,,Voor bepaalde aangewezen gebieden is geld, voor andere gebieden niet. Daarnaast is er een flexibele pot, maar die is beperkt.’’ In december worden de budgetten voor de komende drie jaar vastgesteld.

Om tot een goede bescherming van weidevogels te komen, is meer nodig dan het al dan niet tijdelijk beteugelen van de vos. Kruiden en bloemen trekken insecten aan, die als voedsel dienen. Maar deze stroken kosten de boeren geld en leveren als ‘gewas’ niets op. Van Nes: ,,Ik heb een perceel dat ik best met een kruidenrijk mengsel wil inzaaien, maar dan geldt hetzelfde verhaal: de opbrengst is minder en de pot leeg. Maar ik moet wel nu weten wat ik met dit perceel ga doen.’’

Kees van Son, boswachter van Staatsbosbeheer in het Drentsche Aa-gebied, is voorstander van de vos. ,,Het is een inheemse soort die er gewoon bijhoort, net als huismus, spreeuw en konijn.’’ Hij is de laatste die ontkent dat de vos ‘een brutale en slimme’ jager is. ,,Hij ruimt ook op. Denk aan dieren die omkomen in het verkeer en eet ook bijvoorbeeld appels, die van de boom vallen.’’

menu