Vraagtekens bij betaalbaarheid van waterstof in Hoogeveense wijk Erflanden (VVD: zijn alle subsidies wel voldoende?)

Het westelijke deel van woonwijk Erflanden moet voor 2027 omgezet worden van aardgas naar waterstof Foto: Aerophoto Eelde

Hoogeveen wil binnen zeven jaar honderden woningen in de wijk Erflanden overzetten van aardgas naar waterstof. De VVD maakt zich zorgen over de (financiële) risico’s van het ambitieuze project.

De gemeente Hoogeveen hoopt binnenkort een rijksbijdrage van 4,4 miljoen euro in de wacht te slepen om 427 bestaande woningen in het westelijke deel van de nieuwbouwwijk over te kunnen zetten op (groene) waterstof. Vanaf 2027 moeten de circa 700 woningen in het oostelijke deel van Erflanden volgen.

De ingrijpende operatie staat of valt met draagvlak, want elke bewoner moet er mee akkoord gaan om nu al van het aardgas af te gaan. Als lokkertje geldt een mogelijk financieel voordeel.

‘Wankel’

Volgens VVD-raadslid Roelof Bisschop oogt de basis wankel. ,,We zijn niet tegen de toepassing van waterstof, maar hoe ga je dit allemaal betalen? Zijn alle toegekende en aangevraagde subsidies voldoende? En waarom lees ik niets meer over de belofte van 15 jaar kostenneutraliteit voor bewoners?’’

In de raadsvergadering van donderdag wil Bisschop vragen stellen aan verantwoordelijk wethouder Gert Vos. Aanleiding is de brochure die wijkbewoners onlangs in de bus kregen. In Pionieren met waterstof wordt informatie en uitleg gegeven over de plannen.

‘Dit zet druk’

Maar dat niet alleen. Bewoners krijgen ook advies: ‘We raden u aan geen (kook)toestel op aardgas meer aan te schaffen.’ Bisschop heeft zich daarover, met ander bewoners, verbaasd. ,,Dit zet druk en gaat verder dan informeren. De gemeente sorteert al voor op een besluit.’’

Waterstof als energiedrager lijkt een veelbelovend duurzaam alternatief voor aardgas. Voorafgaand aan de overzetting in Erflanden worden volgend jaar in het naastgelegen Nijstad-Oost ongeveer 100 woningen gebouwd die een waterstof CV-ketel krijgen.

Zestien woningen krijgen zelfs een eigen energienet met een zogeheten micro power plant , waar in de zomer te veel geproduceerde zonne-energie wordt omgezet in waterstof. Dat overschot wordt in de winter vervolgens weer omgezet in elektriciteit en warmte.

NAM-locatie

De bestaande woonwijk Erflanden moet bij het overzetten op waterstof profiteren van de relatief lage kosten van de ombouw: de woningen zijn goed geïsoleerd en er ligt al een geschikt leidingennetwerk. Daarnaast kan het nabijgelegen NAM-gasbehandelingsstation gebruikt worden voor de aanvoer en opslag van (groene) waterstof. Ook ligt hier een hoofdleiding van de Gasunie, die ook waterstof kan transporteren.

De aangevraagde subsidie van 4,4 miljoen euro moet gebruikt worden voor de ombouw van aardgas naar waterstof en de vervanging van aardgasapparaten in woningen. Voor elke woning is gemiddeld ruim 6300 euro beschikbaar, zo staat in de aanvraag.

Hoge kostprijs

Dat betekent dat zo’n 1,8 miljoen euro aan projectkosten opgaat. De gemeente Hoogeveen heeft al 4 ton extra aangevraagd vanwege de hoge kostprijs van waterstof en ‘aanvullende controles’ om 100 procent veiligheid te garanderen.

De VVD wil van de wethouder weten wat het project tot dusver heeft gekost en of deze uitgaven, net als voor de projectleider, met de al toegekende subsidies zijn gefinancierd. ,,En wat gebeurt er als Hoogeveen de aangevraagde 4,4 miljoen euro niet krijgt’’, vraagt Roelof Bisschop zich af.

De gemeente wil voor elke woning in Erflanden een plan maken voor de omzetting van aardgas naar waterstof. Het gaat dan om de vervanging van de cv-ketel door een verwarmingsapparaat op waterstof en de vervanging van het kooktoestel op gas door inductie-koken, inclusief de aanleg van elektra en aanpassingen in het aanrechtblad. Verder wordt gekeken naar de vervanging van siergashaarden.

Eigen bijdrage

Bewoners moeten daarbij mogelijk, afhankelijk van de leeftijd en aard van de huidige apparaten, een eigen bijdrage betalen. Volgens de gemeente wordt dit in overleg met bewoners verder uitgewerkt.

De gemeente wil verder een energiecorporatie voor en door bewoners oprichten en gezamenlijk zorgen voor financiering van een eigen zonnepark om later met eigen groene stroom waterstof te laten maken.

Groene waterstof opwekken gebeurt via elektrolyse. Dat is een chemisch proces waarbij water wordt opgesplitst in zuurstof en waterstof door er elektriciteit door te laten lopen.

Veel groene stroom nodig

Voor de productie van groene waterstof, is grootschalige productie van groene stroom (via zonneparken en/of windmolens) nodig. Bij elektrolyse gaat namelijk een percentage van de energie verloren. Door waterstof op te slaan kan het gebruikt worden op momenten dat er veel vraag naar is.

De nog te bouwen waterstofwijk in Nijstad-Oost is uniek in ons land. Momenteel wordt nog zo’n 98 procent van de Nederlandse huizen verwarmd met behulp van aardgas. Als in 2030 volgens afspraken uit het Klimaatakkoord zo’n 1,5 miljoen huizen ‘van het gas af’ zijn, blijven er nog steeds zo’n 6,5 miljoen huizen over die met behulp van aardgas verwarmd moeten worden.

menu