Waarom houden we goede voornemens niet vol?

Afvallen, stoppen met roken, meer sparen. Volgens een onlangs verschenen onderzoek in het Journal of Clinical Psychology begint bijna de helft van de mensen het nieuwe jaar met goede voornemens. Maar na twee weken geeft bijna een derde het alweer op. Hoe zit dat? Psycholoog Jeffrey Wijnberg vertelt.

Waarom doen we überhaupt aan goede voornemens?

,,Mensen denken dat er altijd iets valt te verbeteren in hun leven. Het heeft ook iets menselijks om dromen en idealen te hebben. Het zou ook vreemd zijn om te zeggen: laten we maar stoppen met die goede voornemens omdat veel mensen hun doel niet realiseren. Dan zeg je eigenlijk dat je het leven niet meer kan verbeteren. Van die gedachte zou je bijna depressief worden. Het optimisme rond goede voornemens werkt aanstekelijk. Stel dat slechts drie procent van de voornemens daadwerkelijk wordt gerealiseerd, dan heeft het nut gehad.''

Waarom beginnen we juist in het nieuwe jaar met voornemens?

,,Het nieuwe jaar beschouwen we als een nieuwe ronde die nieuwe kansen biedt. Het is ook een soort ingesleten ritueel. Als het jaar ten einde loopt, gaan we nabeschouwen en kijken wat beter kan. Thuis kijken we bijvoorbeeld hoeveel geld er is binnengekomen en hoeveel eruit is gegaan. In de media zie je voetbalcoaches bijvoorbeeld terugblikken op de eerste seizoenshelft en daaropvolgend doelen stellen voor het tweede deel van de competitie. ‘'

Wat valt er te zeggen over de inhoud van goede voornemens?

,,Het is vrijwel altijd gericht op een betere kwaliteit van leven. We willen minder van het slechte en meer van het goede. Gezondheid vinden we het allerbelangrijkste. Dat betekent bijvoorbeeld dat we meer willen bewegen, stoppen met roken en meer aandacht willen hebben voor onze naasten.''

Lang niet iedereen houdt vol. Zijn mensen slappelingen?

,,Over deze materie zijn hele dikke boeken geschreven. Het is geen zwakte van mensen, maar meer een psychologische realiteit. Kijk, een idee of een plan hebben is makkelijk. Je gaat naar een concert, bent onder de indruk van de gitarist en dan wil je zelf ook gitaar spelen. Daarover denken en fantaseren is gratis en gemakkelijk. De vraag is alleen: je kunt het wel willen, maar wil je het ook kunnen?''

Waarom gaat het dan mis met de goede bedoelingen?

,,Om bij het voorbeeld van de gitaar te blijven: als je het wilt leren, moet je een gitaar kopen, lessen volgen en tal van saaie oefeningen doen. De mensen die door die lange periode van saaiheid komen, die hebben succes. Wie dat niet lukt, haakt af. Ten tweede is het zo dat mensen zich veel te gemakkelijk laten afleiden. Als je een goed voornemen wil realiseren, moet je je daar continu op richten. In de praktijk zie je alleen dat mensen te veel afleiding hebben en daardoor energie tekort komen.''

Waarom blijven mensen het dan toch ieder jaar weer proberen?

,,Als we falen met onze goede voornemens zijn we teleurgesteld in onszelf. Wanneer we ons ervoor moeten verantwoorden bij anderen, voelt dat helemaal als een afgang. Dat is een voedingsbodem om het later weer op te pakken. De mens heeft een bewijsdrang. Ze hebben er een hekel aan om te falen of zich dom te voelen, dat werkt als een rode lap op een stier.''

Hoe kun je er voor zorgen dat je het wel volhoudt?

,,De grootste kans om een goed voornemen te laten slagen, is door het met meerdere mensen af te spreken. Dan is er een groepsdruk om het samen tot een succes te brengen. Mensen die zich alleen en in stilte iets voornemen, lopen de grootste kans op mislukkingen. Het is namelijk minder erg om jezelf teleur te stellen. Sterker, de meesten vinden zichzelf dan alsnog een toffe peer, zeker mannen. Maar ons zelfbeeld en vertrouwen komt grotendeels door de waardering van anderen. Als dat wegvalt, is dat voelbaar.''

Doet u zelf aan goede voornemens?

,,Niet echt in die sfeer. Ik maak wel jaarlijks plannen voor mijn praktijk en waar ik over wil schrijven. Vooral op zakelijk gebied en eigenlijk elke week doe ik dat. Uit ervaring weet ik welke voornemens ik wel en niet waar kan maken. Als ik als psycholoog mensen adviseer, moet ik natuurlijk wel het goede voorbeeld geven.''

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.