Wat gebeurde er met de bezittingen van 100 joodse Zuidlaarders? ChristenUnie wil onderzoek

Aan een buitenmuur van de synagoge in Zuidlaren is in 2000 een plaquette onthuld ter herinnering aan de Zuidlaarder slachtoffers van de holocaust. Foto: Bert Jippes

Wat gebeurde er tijdens en na de Duitse bezetting met bezittingen van joodse inwoners van de gemeenten Vries, Zuidlaren en Eelde-Paterswolde? De huidige gemeente Tynaarlo moet dat onderzoeken, vindt raadslid Henny van den Born (ChristenUnie).

De synagoge uit 1884 aan de Zuiderstraat in Zuidlaren herinnert nog aan de joodse gemeenschap die in Zuidlaren woonde. Na de oorlog keerden volgens Van den Born slechts zeventien van de ongeveer honderd joodse inwoners van de toenmalige gemeente Zuidlaren terug.

Kil en onbarmhartig

Henny van den Born wil weten wat er in en na de oorlog is gebeurd met de bezittingen van de joodse inwoners vraagt de gemeente Tynaarlo daar een onderzoek naar te laten instellen. Eerder besloten de gemeenten Groningen en Assen tot een dergelijk onderzoek.

Na de bevrijding zijn joden vaak buitengewoon kil en onbarmhartig door de Nederlandse autoriteiten behandeld, zo is de afgelopen jaren steeds duidelijker geworden. Gemeenten stuurden nog een aanmaning voor achterstallige erfpacht naar mensen die de vernietigingskampen hadden overleefd. Ook zijn er veel bezittingen in beslag genomen en verkocht, soms aan gemeenten. Zo zijn ook de zaken van de joodse Zuidlaarder winkeliers verkocht, Van den Born wil weten aan wie precies en of de toenmalige gemeente Zuidlaren daarin nog partij is geweest.

Eelde telde volgens Van den Born één joodse inwoner die de oorlog dankzij een onderduikadres heeft overleefd. Over Vries heeft het raadslid geen gegevens.

Nederland heeft afgelopen jaar 75 jaar Vrijheid gevierd, vanwege corona veel ingetogener dan gepland. Volgens Van den Born moet de gemeente Tynaarlo nu ook recht doen aan wat de voorgaande gemeenten hebben gedaan met de joodse inwoners en hun bezittingen. Eerst wil hij weten wat er gemeenten hebben gedaan met de joodse bezittingen, vervolgens moet Tynaarlo zich wat hem betreft beraden op een eventuele compensatie voor de getroffen inwoners of hun nabestaanden.


menu