Janny Karst besloot na een borstamputatie zelf beha's te leren maken.

Janny uit Gees maakt beha's voor vrouwen met één borst: 'Zo blij van mooie lingerie'

Janny Karst besloot na een borstamputatie zelf beha's te leren maken. Foto: Jan Anninga

Beha’s voor vrouwen met één borst? Kom er maar eens om. Ex-kankerpatiënt Janny Karst (63) uit Gees kon er in ieder geval geen vinden en besloot ze uit pure noodzaak zelf maar te gaan maken. Het bevalt haar zo goed dat ze nu ook voor andere vrouwen aan de slag wil.

Dat was schrikken, twee jaar geleden. Haar linkerborst, waarin twintig jaar daarvoor al eens een tumor zat, voelde niet goed. En hoewel de huisarts dacht dat er niets mis was, liet Janny Karst voor de zekerheid toch een mammografie maken. Het bleek borstkanker te zijn. Opnieuw. En ze wist onmiddellijk: nu raak ik mijn borst kwijt. ,,De eerste keer kreeg ik een borstsparende operatie en bestraling. Maar ze kunnen een borst niet nog een keer bestralen.’’

Door diezelfde bestraling zat een borstreconstructie er voorlopig ook niet in. Het weefsel dat daarvoor zou moeten worden gebruikt, was te beschadigd. Al vrij snel besloot Karst dat ze ook geen uitwendige prothese zou dragen. Waarom zou ze dat doen? Voor wie?

‘Met een prothese is het alsof je het niet mag zien. Maar ik zie het zelf elke dag’

,,Met een prothese verstop je dat je maar één borst hebt. Alsof je het niet mag zien. Maar ik zie het zelf elke dag. Ik heb geen zin mijn imperfectie voor anderen te verstoppen. Ik ben juist trots op het gevecht dat mijn lichaam heeft geleverd.’’

Haar besluit stond vast. Ze zou zichtbaar met één borst door het leven gaan. Maar toen. Toen doemde de kwestie lingerie op. Vanuit het mammacentrum in Hoogeveen kreeg ze een lijst mee met winkels voor prothesebeha’s. ,,Toen ik zei dat ik niet zo’n ding in mijn bh wilde doen en vroeg waar ik dan wél terecht kon, was de verpleegkundige overvraagd. Ik heb nog gebeld met andere mammacentra in Utrecht en Groningen, maar ook daar wisten ze het niet. Kennelijk neemt iedereen protheses.’’

De inwoonster van Gees besloot dat ze dan maar zelf aan de slag moest en haar eigen beha’s moest gaan maken. Er was alleen één probleem: ze kon niet naaien.

,Natuurlijk krijgt je vrouwelijkheid een behoorlijke deuk als je een borst moet missen’

,,Ik zocht een modevakschool waar ik dit kon leren, ook specifiek het maken van lingerie. En ik vond het zó leuk. Ik word zo blij van mooie lingerie met deze ene borst. De stofjes, de kantjes, de kleuren... Natuurlijk krijgt je vrouwelijkheid een behoorlijke deuk als je een borst moet missen. Maar met mooie lingerie los je dat toch wel op, hoor.’’

Ze haalt een paars/rode beha tevoorschijn. In de ene cup past een borst; de andere is plat. ,,Dit is toch hartstikke leuk? En sexy. En kijk dit dan.’’ Ze pakt een zwarte bustier met string. Behalve het verschil in de cupmaten zit ook de beugel anders. ,,Vrouwen die een borstamputatie hebben gehad, hebben een litteken onder hun oksel. Het is niet fijn als daar een beugel tegenaan komt. Dus daar hou je rekening mee.’’

Na de opleiding van dik anderhalf jaar is Karst begin deze maand geslaagd voor haar lingerie-examen. Nu kan ze verder, om ook voor andere vrouwen beha’s te gaan maken. ,,Ik denk dat er meer vrouwen zijn zoals ik, die hiermee worstelen. Nu ik in het wereldje zit, weet ik dat er meer lingeriemaaksters zijn die dit doen. Maar toen ik het nodig had, kon ik ze niet vinden. Zeker niet hier in het Noorden.’’

‘Ik word geen tweede Marlies Dekkers’

Een eigen merk gaat ze niet lanceren en ze wil ook geen winkel beginnen waar de beha’s op voorraad liggen. ,,Ik word geen tweede Marlies Dekkers. Ik wil er zijn voor de vrouwen die niet in een confectiemaat passen. Dat hoeft trouwens niet eens vanwege een borstamputatie te zijn. Ook vrouwen met bijvoorbeeld twee verschillende cupmaten slagen niet in de winkel. Ik maak echt beha’s op maat. En daarbij kan de vrouw zelf kiezen welke stof ze wil, in welke kleur, en of ze wel of geen beugel wil.’’

Haar bedrijfje gaat Moi heten, of Moi Lingerie. Een naam die lijkt op ‘mooi’, met een knipoog naar de Drentse groet. Karst vraagt 175 euro voor een eerste beha en 150 euro voor elke volgende, als de maten van een vrouw bekend zijn. ,,Inclusief maten opnemen, de beha tekenen en maken ben ik twee weken bezig met één beha. Die uren kan ik niet berekenen. Dat hoeft ook niet; ik hoef er niet van te leven. Ik doe dit omdat ik wil uitdragen dat je ondanks een ernstige misvorming toch positief over je lijf kunt zijn. En dat je je weer mooi kunt voelen. Ik word er zelf in ieder geval heel blij van. Ik heb nog nooit zo veel lingerie in mijn kast gehad!’’

,Ik spuit mijn rimpels ook niet weg en ik verf mijn grijze haar ook niet’

De sjaaltjes die ze eerst nog wel gebruikte om haar buste te verbergen, want ook zij moest over een drempel heen, blijven tegenwoordig ook in de kast. Ze durft zich te laten zien, met het lichaam dat ze nu heeft.

,,Ik snap heel goed dat vrouwen kiezen voor een prothese. Voor je gevoel van vrouw zijn is het echt heel erg als je een borst mist. Dat wil ik zeker niet bagatelliseren. Maar bij mij past dit. Ik spuit mijn rimpels ook niet weg en ik verf mijn grijze haar ook niet. Mensen schrikken soms en kijken dan weg. Dat geeft niks. Soms levert het ook mooie gesprekken op. Vooral kinderen zijn heel direct. ,O, jij hebt er maar één!’, roepen ze dan. Ja, ik heb er maar één. Voor mij is dat heel gewoon. En ik ben er senang mee.’’

menu