De onthulling van het KNVB-monument door Pim Mulier in 1949. Foto: Nationaal Archief

Zoektocht naar 'vergeten voetballers' begint in Drenthe

De onthulling van het KNVB-monument door Pim Mulier in 1949. Foto: Nationaal Archief

Sporthistoricus Jurryt van de Vooren toert twee jaar door Nederland om alle omgekomen voetballers in de Tweede Wereldoorlog in kaart te brengen. Hij trapt af in Drenthe.

Ter gelegenheid van het 60-jarig bestaan van de Koninklijke Nederlandse Voetbal Bond (KNVB) onthulden alle aangesloten clubs in 1949 gezamenlijk een oorlogsmonument in Zeist. Dit monument bevat de namen van 2212 in de oorlog omgekomen leden. Die lijst is verre van compleet, weet sporthistoricus Jurryt van de Vooren.

Alleen naam met voorletters

De komende twee jaar wil hij alle ontbrekende namen en bijbehorende achtergrondinformatie verzamelen. Op 24 oktober trapt Van de Vooren op het provinciehuis van Drenthe een landelijke campagne af, die hem langs alle Nederlandse provincies zal brengen om de verhalen van al die ‘vergeten voetballers’ in kaart te brengen.

„Ik ben al 25 jaar met sport in de Tweede Wereldoorlog bezig”, legt hij uit. „Het KNVB-monument is een uitgebreide en zeer interessante historische bron. Beperking is wel dat de lijst slechts uit achternamen met voorletters bestaat. De plaatsnamen en clubs staan er niet op. Zoek dan maar eens uit welke naam bij welke vereniging hoort, en wat er precies met deze persoon gebeurd is.”

loading

Toch is dat precies wat de historicus deed, ter gelegenheid van 75 jaar bevrijding. „Ik wilde van iedereen weten wie zij waren en hoe zij zijn omgekomen. Het monument is plat gezegd een telefoonboek van dode mensen, ik wil hun verhaal levend maken. Daarvoor heb ik allerlei databestanden, kranten, jubileumboeken en digitale archieven geraadpleegd.”

Flink op weg, maar nog niet klaar

Inmiddels heeft Van de Vooren van meer dan duizend voetballers alle basisgegevens verzameld. Hij is dus flink op weg, maar nog lang niet klaar. Sterker nog, de oorspronkelijke lijst groeit nog altijd: in 1949 was niet bij alle clubs bekend wie er was omgekomen in de oorlog. „Hoewel destijds alle namen vooraf in het blad Sportkroniek werden afgedrukt, zodat clubs de lijst konden controleren, is het monument nooit compleet geweest.”

Op het KNVB-monument belandden uiteindelijk ook veertig Drentse spelers, maar inmiddels heeft Van de Vooren elf nieuwe namen uit onze provincie toegevoegd. Van 15 van deze 51 Drenten zijn alle gegevens bekend.

„De kans is groot dat we nog meer namen zullen vinden dan de 51 van nu. In slechts een paar maanden tijd heb ik door heel het land al bijna tweehonderd voorheen onbekende oorlogsslachtoffers opgespoord. In Drenthe viel het totaal aantal doden mee, maar ik denk zeker dat we nog namen missen.”

Veel Joodse namen ontbreken

Bedoeling is dan ook dat de lijst veel uitgebreider wordt dan de oorspronkelijke. Bijvoorbeeld door ook veel meer Joodse namen op te nemen. „Voor Joden was het al sinds 1941 verboden om lid van een voetbalclub te zijn. Daardoor mist de lijst uit 1949 alleen al van Achilles uit Assen ongeveer tien namen. Technisch gezien waren zij geen lid meer toen ze stierven, maar ik tel ze toch mee. Anders heeft die Duitse wetgeving gewonnen, dat wil ik niet.”

Van de Vooren doet tijdens zijn campagne een beroep op nabestaanden, clubleden met veel kennis en plaatselijke onderzoekers die willen helpen. „Ook nu al mailen mensen mij namen door. Dit onderzoek is daar heel afhankelijk van. Gelukkig zijn op veel plaatsen nog clubmensen actief die veel weten, of verhalen hebben gehoord van hun ouders of grootouders.”

loading

Het mag tijdens zijn zoektocht ook gaan over, bijvoorbeeld, de vaste kantinejuffrouw die is gesneuveld. „Of misschien stond jouw oma, die in de oorlog overleed, wel als enige vrouw fanatiek met een sjaal langs de lijn van de plaatselijke voetbalclub. Dat is ook heel interessante en welkome informatie. Het zou mooi zijn als op deze manier ook wat vrouwen op de lijst komen, het voetbalspel zelf was in die tijd echt een mannenzaak.”

Boek en podcast

Elke provincie krijgt een eigen podcastaflevering en over twee jaar wil Van de Vooren met zijn gegevens terug naar Zeist. „Ik kom zoveel bijzondere verhalen tegen, dat er waarschijnlijk wel een boek in zit. Van de Haagse voetbalclub De Ooievaars, waar van de 150 leden slechts vier in leven bleven, tot een voetbalwedstrijd in Amsterdam waar twee Friese spelers tijdens een wedstrijd door de Duitsers van het veld werden geplukt om nooit meer terug te keren. Verhalen genoeg.”

Mensen die meer weten over de al gepubliceerde namen of een naam willen toevoegen aan de lijst, kunnen contact opnemen met de sporthistoricus via jurryt@sportgeschiedenis.nl . Via deze site houdt Van de Vooren zijn volgers geregeld op de hoogte van zijn vorderingen.

menu