Zomerhitte is een sluipmoordenaar

Door oververhitting van woningen vallen elke zomer duizenden extra doden, vooral mensen van boven de 80 jaar.

Dat zeggen de GGD’s in Groningen, Friesland en Drenthe. ,,De sterfte wordt onderschat, want in de cijfers van statistisch bureau CBS worden alleen de sterfgevallen in een echte hittegolf gemeten, terwijl er juist in de vrij warme dagen voor en na zo’n hittegolf veel mensen overlijden’’, zegt milieu-arts van de GGD’s Frans Duijm. ,,De rijksoverheid doet daartegen niets meer dan het opstellen van een hitteplan en het geven van een soort weeralarm. Dat zijn afleidingsmanoeuvres. Het aanpassen van zo veel woningen vinden ze blijkbaar te lastig.’’

De komende dagen stijgt de temperatuur boven de twintig graden, en zelfs in zulke periodes is het al opletten geblazen, waarschuwt Duijm. ,,Warmte blijft in huis hangen’’, legt hij uit. ,,Woningen zijn zo goed geïsoleerd dat de temperatuur langzaam maar zeker verder stijgt’’, zegt Duijm. ,,De officiële temperatuur wordt alleen buiten gemeten. Al bij een etmaalgemiddelde van boven de 16,5 graden wordt het in woningen met veel glas te warm aan de zonkant. Op zulke dagen kan het in slaapkamers oplopen tot boven 30 graden. Dat kunnen mensen van boven de 80 gewoon niet meer aan. Zeker omdat ze ’s nachts vaak hun ramen niet openzetten.’’

Om het lichaam te koelen stroomt er meer bloed door de huid waarvoor het hart extra moet pompen. ,,Het hart-longsysteem raakt overbelast. Als iemand al een zwakkere conditie heeft, bijvoorbeeld door een hoge leeftijd, kan dat het laatste zetje zijn.’’

De GGD adviseert mantelzorgers zoals de kinderen van 80-plussers om goed op te letten en met een thermometer de binnentemperatuur te meten. Is het te warm, dan is het verstandig een ventilator of airco in te zetten. Ouderen zouden ook niet op te warme slaapkamers moeten blijven slapen maar koelere plekken in huis moeten zoeken.

Op warme dagen is het bovendien zaak niet stil in huis te blijven zitten maar overdag buiten verkoeling te zoeken. Extra water drinken of ijs eten helpen tegen echte oververhitting niet of nauwelijks.

In veel moderne verpleeghuizen en andere zorginstellingen wordt wel rekening gehouden met koeling in de zomer. Zo zijn er soms systemen met koelwater, ventilatie en airconditioning. Het probleem speelt vooral in de woningen, en de meeste ouderen wonen tegenwoordig nog lang thuis.

Duijm bekritiseert moderne architectuur met grote ramen en zwarte zonnescreens. ,,Mooi maar dodelijk.’’ In woningen van meer dan 100 jaar oud werd meestal wel rekening gehouden met mogelijke zomerhitte. Dikke muren, luiken voor de ramen, daken met een ‘overstek’.

Een probleem is ook dat veel ouderen de ramen en deuren niet goed openzetten uit angst voor tocht.

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.