Manager praktijkvoering Ingeborg Bakker in de praktijk in Barger-Compascuum.

Oud & Nieuw(s): Huisartsen in Emmen staat het water aan de lippen, maar er gloort hoop

Manager praktijkvoering Ingeborg Bakker in de praktijk in Barger-Compascuum. Foto: Corné Sparidaens

Dagblad van het Noorden blikt traditiegetrouw terug op het afgelopen jaar. Vandaag juni. De huisartsen in Emmen staat het water aan de lippen, bleek die maand uit onderzoek. De dokters kampen met een verstikkende werkdruk en vertrekkende artsen hebben grote moeite een opvolger te vinden. Is er een half jaar later zicht op verbetering?

Zijn er niet genoeg dokters? Je zou het haast denken als je kijkt naar de zuidoosthoek van Drenthe. Huisartsen die willen stoppen, hebben grote moeite met het vinden van een opvolger. Soms lukt dat niet, tot frustratie van dokter én patiënt.

Dat bleek wel eind 2018, toen patiënten van Marlies Zandwijk in Emmen de noodklok luidden. Hun dokter stopte zonder dat iemand haar praktijk wilde overnemen. ,,En dit probleem is niet incidenteel’’, zegt Elsbeth Jansen van Huisartsenzorg Drenthe (HZD). ,,Het is al een paar keer gebeurd dat patiënten moesten worden verdeeld over andere praktijken. De meeste zitten nu echt vol.’’

Lange werkdagen en hoge werkdruk

Uit onderzoek van de gemeente Emmen kwam in juni naar voren dat de medici lange werkdagen draaien en een hoge werkdruk ervaren. De sfeer en de onderlinge verhoudingen in praktijken lijden hieronder. Volgens de onderzoekers gaat dit op den duur ten koste van de mentale gezondheid van de artsen, zeker als het gebrek aan opvolgers niet wordt verholpen.

Dat dokters er niet happig op zijn een praktijk over te nemen in Emmen, ligt volgens HZD deels aan het feit dat artsen blijven hangen in het gebied waar ze zijn opgeleid. En laat Zuidoost-Drenthe nou geen opleidingsplekken hebben. Dát gaat veranderen. In maart zijn vijf aanstormende huisartsen welkom om in Emmen hun driejarige stages te volgen. Jansen: ,,Ze kunnen de verschillende stages, die samen drie jaar duren, dan allemaal in Emmen doen. En ze hoeven zelf niet te zoeken.’’

Hoe kan gemeente bijspringen?

Het is een van de maatregelen die het afgelopen half jaar zijn genomen. HZD had verder geregeld contact met de gemeente Emmen om te kijken hoe die kan bijspringen. Jansen: ,,Praktijken die willen uitbreiden, hebben te maken met procedures die nogal stroperig verlopen. De gemeente kijkt of dit sneller kan. Ook bij de bemiddeling van woonruimte kan zij een rol spelen. Het is aantrekkelijker voor artsen in opleiding als zij een fijne woonplek kunnen krijgen, en niet driehoog achter op een flatje.’’

Ook het onderwijs probeert volgens Jansen zijn steentje bij te dragen. ,,Op NHL Stenden Hogeschool wordt nu de opleiding tot doktersassistent gegeven. En de school bekijkt nog of ook de opleiding physician’s assistant in Emmen kan komen. Er komt meer focus op medisch personeel in dit gebied.’’

Dat neemt niet weg dat de situatie voorlopig nog wel nijpend blijft. ,,Het grootste probleem wordt niet eens gevormd door huisartsen die stoppen, maar door de hoge werkdruk in de praktijken. Zeven tot tien praktijken zeggen dat ze er een extra huisarts bij moeten hebben. Zuidoost-Drenthe heeft veel inwoners die een grote zorgvraag hebben. Er wonen relatief veel lager opgeleiden die ongezonder leven.’’

Ook melden zich geregeld patiënten bij de huisarts met problemen die eigenlijk niet eens zozeer medisch zijn. ,,Vaak spelen er kwesties die meer gaan over welzijn. Eenzaamheid, bijvoorbeeld. Steeds vaker zijn er op praktijken daarom welzijnswerkers die met deze mensen in gesprek gaan of hen doorverwijzen. Net zoals er tegenwoordig ook praktijkondersteuners zijn, onder meer op het gebied van jeugdhulp.’’

Zelf afspraken maken en medicijnen bestellen

Een hoopvol geluid komt uit Barger-Compascuum, waar op een vernieuwende vorm - met meer inzet van digitale hulpmiddelen - wordt gedokterd. De constructie is uit nood geboren, toen niemand de praktijk wilde overnemen. HZD wierp zich op als tijdelijke eigenaar en gooide de spreekuren over een andere boeg, naar het voorbeeld van een Amsterdamse huisarts.

Patiënten maken zelf hun afspraken via internet en bestellen zo veel mogelijk zelf hun herhalingsmedicijnen. Spreekuren gaan deels telefonisch of via videobellen. ,,Zo is er meer tijd voor patiënten die dat echt nodig hebben. Wij houden consulten van vijftien tot twintig minuten in plaats van de gebruikelijke tien minuten’’, zegt manager praktijkvoering Ingeborg Bakker.

Door corona heeft de werkwijze in Barger-Compascuum een extra stimulans gekregen. Wat op afstand kon, gebeurde op afstand. HZD ziet er een goede leerschool in, vanwege de efficiency en de verlichting die het de dokters geeft.

Minder overleg en bureaucratie

Dit wordt beaamd door Marlies Zandwijk, uit het begin van dit artikel. Zij is een van de dokters die in Barger-Compascuum werkt, als waarnemer. En zij doet het naar eigen zeggen met veel plezier.

,,De patiënten komen makkelijker met je in contact doordat ze rechtstreeks bellen. Je bent minder tijd kwijt aan overleg en bureaucratie en er is meer spreekuurtijd. Bovendien kunnen de doktersassistenten zich meer focussen op hun medische taken omdat zij minder bezig zijn als telefonist.’’

Zandwijk ziet de toekomst inmiddels zo zitten dat ze binnenkort weer een eigen praktijk begint. Binnenkort neemt zij die in Nieuw-Weerdinge over. Ze gaat er haar nieuwe werkwijze invoeren, in samenwerking met de huisartsen in Valthermond en 2e Exloërmond. ,,Nu ik kennis heb gemaakt met deze manier van werken, wil ik niet anders meer.’’

Het biedt perspectief voor de hele sector, is de stellige overtuiging van HZD. ,,Voor een praktijk waar meer werkplezier is en waar het niet noodzakelijk is altijd fysiek aanwezig te zijn, vind je makkelijker waarnemers en opvolgers’’, zegt Bakker. ,,Dus: Is het probleem sinds juni opgelost? Nee. Gloort er hoop? Jazeker!’’

menu