Het tellen van de stemmen en de registratie van de uitkomsten van de 22 stembureaus is in het stadhuis in Meppel een race tegen de klok. De live-uitzending van RTV Meppel eindigt vlak voor het middernachtelijk uur. Het is voor de makers een bevredigende uitkomst als burgemeester Richard Korteland op de valreep de einduitslag voor Meppel kan meedelen.

Hij presenteert de resultaten zonder dat hij op uitbundige reacties wordt getrakteerd. Geen hosannastemming bij de winnaars van D66, geen pruilende gezichten en het voortijdige vertrek van raadsleden van partijen als het CDA, GroenLinks en de SP. Elders in het land zoeken teleurgestelde kandidaat-Kamerleden met de staart tussen de benen de anonimiteit van de huiskamer op.

Het is betrekkelijk stil in de hal van het stadhuis, op verkiezingsavonden normaal gesproken het epicentrum van feestvreugde en verdriet. Beveiliger Bram Kansen zit in de hal achteraf aan een tafeltje en beschouwt de tv-registratie van verre. Met een lachend gezicht maakt hij met enkele aanwezigen de afspraak de avond na de raadsverkiezingen in het voorjaar van 2022 weer ouderwets te vieren. Dan kunnen weer waarschuwingen rondgaan aan het adres van collega-ambtenaren die de catering niet kunnen weerstaan: „Hé, eerst stemmen tellen en dan de bitterballen.’’

Spierpijn

Hectiek is er zoals na iedere verkiezing. De vloer en de tafels van het grootste stembureau, de raadszaal in het stadhuis, liggen bezaaid met grote stembiljetten. „Ambtenaren die de stemmen tellen, krijgen er spierpijn van”, neemt burgemeester Richard Korteland waar. Hij geeft een rondleiding naar de derde etage, waar het na het sluiten van de stembureaus om 21.00 uur gonst van de activiteiten. Ook op die etage staan tientallen tafels waarop de stembiljetten worden uitgevouwen.

Theo van Leussen is teammanager belastingen en financiën, maar voor deze gelegenheid benoemd tot voorzitter van de ambtelijke werkgroep die de verkiezingen moest voorbereiden. Een hele klus met alle voorzorgsmaatregelen in verband met corona. De belangrijkste doelstelling was de verkiezingen optimaal veilig te laten verlopen. Een van de eerste maatregelen was een verplaatsing van stembureaus. Niet langer in verzorgingshuizen, maar wel in de kantines van sportverenigingen Alcides, Blue Devils en de Meppeler Hockey Vereniging.

Theo van Leussen maakte woensdagmiddag met de burgemeester een rondleiding naar een aantal nieuwe stembureaus en zag dat alles prima marcheerde. Ook Schouwburg Ogterop werd voor de eerste keer in haar langjarige bestaan gebruikt voor democratische doeleinden.

Inrichten stembureaus: ‘Een heel circus’

De voorbereidingen en de verkiezingen zelf zorgden volgens Van Leussen voor een speciaal sfeertje van aanpakken en saamhorigheid. Hij uit een woord van waardering voor de collega’s van de buitendienst die de stembureaus veilig hebben ingericht. „Het was een heel circus”, zegt Van Leussen opgelucht.

Alle uitslagen van de stembureaus verwerkt hij met een collega in processen-verbaal, het slotakkoord van een lange dag werken die hij om een uur of 03.00 uur verwacht te kunnen afronden. Een opdracht waarvan de tegelwijsheid aan de wand van het kantoor op de begane grond een passende illustratie is: „Verbaas u niet, verwonder u slechts.”

Negen verliezers

Burgemeester Richard Korteland analyseert vlak middernacht de uitslag in Meppel. PVV, CDA, GroenLinks, PvdA, SP en de ChristenUnie verliezen in de gemeente. Maar ook de VVD, weliswaar met slechts 0,1 procent (21,5 procent tegen 21,6 procent in 2017), maar toch een licht schrammetje op het landelijke Rutte-effect.

Ook in de gemeente Meppel is D66 de grote winnaar met 14,2 procent van de stemmen (was 11,7 procent), op eerbiedige afstand van de grootste partij in Meppel, de VVD. Vergelijkingen met de gemeenteraadsverkiezingen zijn in Meppel niet te maken door de aanwezigheid van de plaatselijke politieke partij Sterk Meppel, de grootste fractie in de raad.

Nieuwe partijen krijgen stemmen

De PvdA, in het verleden jarenlang de grootste partij in Meppel, verliest nu weer een half procent (7,1 procent tegen 7,6 procent). Naast D66 zijn er nog drie winnaars: Forum voor Democratie (4,7 procent was 1,7 procent), Partij voor de Dieren (3,8 procent tegen 2,8 procent) en ook de SGP (0,6 procent tegen 0,5 procent). Van de nieuwkomers in de Tweede Kamer kreeg JA21 van Joost Eerdmans de meeste stemmen: 3,3 procent.

De gemeente stuurde 26.794 uitnodigingen naar de kiezers, van wie er 22.123 opkwamen. Een iets lagere opkomst in vergelijking met 2017: 82,6 procent tegen 84,1 procent. Tegen de achtergrond van de coronadreiging is dit een geweldig resultaat, aldus de burgemeester.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Meppel