Wethouder Jaap van der Haar.

Wethouder Jaap van der Haar uit Meppel over achterhouden informatie: 'Ik ben wie ik ben, ik probeer geen kunstjes te flikken'

Wethouder Jaap van der Haar. Foto: Wim Goedhart

„De hele dag door neem ik besluiten. 99,9 Procent van die beslissingen is goed. Deze was niet goed en dat betreur ik zeer. Ik was even niet scherp.”

Jaap van der Haar zit achterover geleund in zijn stoel in het kantoor bij zijn historische boerderij in Hamingen, net buiten Meppel. Het is zaterdagmiddag als de wethouder uitgebreid de tijd neemt terug te kijken op een bewogen donderdagavond in de gemeenteraad. Buiten is het druilerig. Binnen straalt Jaap van der Haar rust uit, benen over elkaar, zijn grote, ronde zwarte horloge om de pols. Het sieraad is voor Van der Haar veel meer dan een uurwerk alleen. Het houdt hem bij de tijd, maar vertelt hem bovenal veel over zichzelf. Hoe hij geslapen heeft bijvoorbeeld. En hoeveel energie hij die nacht heeft opgedaan. En hoe het met zijn stresslevel is gesteld.

„Kijk, ik zit nu in het blauw, dat is heel laag. Ik heb donderdag regelmatig op mijn horloge gekeken. Toen stond hij vrijwel de hele avond net zo laag. Ja, dat verbaasde me wel. Maar zenuwachtig was ik niet. Ik dacht maar aan één ding: heel dicht bij mezelf blijven. En scherp blijven, de hele avond. Eén verkeerde zin kan het einde betekenen.”

Informatie weggelakt

In juni gaf wethouder Van der Haar opdracht een mail te sturen in beantwoording op vragen van GroenLinks over de spoorwegovergang bij de Reeststouwe. Delen uit de tekst liet hij weglakken. Een politieke doodzonde, zoals een raadslid het donderdag kwalificeerde. Het betrof „procesinformatie”, aldus Van der Haar, zaken in een dossier die nog niet tot een afronding zijn gekomen. „Maar het is niet aan mij om te beoordelen of gegevens relevant zijn voor de raad. Raadsleden zijn volwassen, zelfdenkende mensen. Ik hoef niet voor hen te denken. Ik ben geen dominee. Raadsleden, maar ook alle burgers van Meppel, hebben het recht op volledige informatie. Bovendien, als je zichtbaar informatie verstopt, is het de dommigheid ten top om te denken dat dat niet wordt doorzien.”

Het was voor Jaap van der Haar de eerste keer in zijn leven dat hij in het openbaar verantwoording moest afleggen over zijn integriteit. Het is hem vreemd. Oprecht, transparant, rechtschapen. Velen die Van der Haar kennen, zullen hem deze karaktereigenschappen toedichten. En tóch is het hem overkomen dat hij uitgerekend op dit gebied zichzelf in de problemen bracht. „Ik ben in mijn eigen mes gevallen.”

Tijdelijk zijn dossier na vertrek Koning

De cruciale handeling deed hij in de periode vlak nadat wethouder Roelof Pieter Koning vertrok. Het dossier ‘stationsgebied’, waar de gelijkvloerse spoorwegovergang bij de Reeststouwe deel van uitmaakt, viel tijdelijk onder Van der Haars verantwoordelijkheid. „Mijn eigen portefeuille is al heel vol. Toen Roelof Pieter wegging, was het enorm druk. Of dit bij een dossier uit mijn eigen portefeuille niet was gebeurd? Dat weet ik niet. Dat doet er ook niet toe, want wat er is gebeurd, gaat niet over inhoud, maar over gedrag. In deze functie heb je weinig tijd om over dingen écht na te denken. Ze wilden de mail, ik heb gezegd: stuur maar, met weggestreepte delen. Het was een concentratiedip. Maar ondanks dat alles, had ik de raad zelf moeten laten oordelen over de niet volledig uitgekristalliseerde zaken. Dat is de crux.”

Toen hij zag dat het debat, aangevraagd door GroenLinks, op de raadsagenda kwam, liet hij de gang van zaken volledig uitzoeken en kreeg hij een chronologisch overzicht voorgeschoteld. „Dan denk je: potverdorie. Ik wist onmiddellijk: dit wordt een motie van treurnis, afkeuring of wantrouwen. Het is een logisch effect van een daad. Je hebt een blauwe plek opgelopen, die gaat een naam krijgen.”

Het moment van de waarheid was afgelopen donderdag. „Ik heb erop ingezet dat ik geen enkele seconde een strategische overweging heb gehad om de tekst weg te lakken. Zo ben ik niet gebakken. We bereiden een vergadering altijd voor met het college. Mijn collega’s hebben me adviezen gegeven, maar het was mijn pad hoe ik het ging lopen. Het ging over mij als individu.”

Gele kaart

De avond draaide uit op een motie van wantrouwen van de oppositie (die het niet haalde) en een motie van treurnis, ingediend door de VVD. Die laatste werd unaniem aangenomen. Met deze gele kaart keurt de voltallige raad de handelswijze van Van der Haar af, maar gaat ervan uit dat dit in de toekomst niet meer voorkomt.

„Ik had liever gezien dat ik de volledige raad tijdens het debat had kunnen overtuigen dat er bij mijn handelen geen kwade opzet was. Dat wantrouwen heb ik niet kunnen wegnemen. Ik vind het treurig dat als gevolg van mijn gedrag de hele raad een motie van treurnis heeft moeten aannemen. Aan de andere kant ben ik ook blij dat de raad zo reageert, het is een teken van kwaliteit.”

Blauwe plek

De blauwe plek heeft een naam gekregen, maar er is niets gebroken, geeft Van der Haar aan. Twee dagen na het debat voelt hij zich „oké”. Gaat hij hard werken om het vertrouwen te herstellen? „Herstellen is iets van: ik breng mijn auto naar de garage voor nieuwe bougies. Zo is het niet. Ook in het vervolg moet ik bij mezelf blijven. Ik kan niet in de hoofden van raadsleden kijken, dus ik weet niet precies hoe het met hun vertrouwen of wantrouwen zit. Ik voel geen actieve afstand tot de oppositie of individuele raadsleden. Ik blijf mijn werk doen zoals ik altijd heb gedaan. Als ik op eieren ga lopen, kan ik beter weggaan. Ik ben wie ik ben, ik probeer geen kunstjes te flikken.”

menu