Onderzoek Westerbork-film geeft nieuwe geheimen prijs in boek 'Kamp Westerbork gefilmd – Het verhaal'

Foto: Koninklijke van Gorcum.

Onderzoekers Koert Broersma en Gerard Rossing presenteren dinsdag hun boek Kamp Westerbork gefilmd – Het verhaal , over hun ontdekkingen na een uitgebreid onderzoek naar de ‘Westerbork-film’.

Broersma en Rossing wisten onder andere ‘tot voor kort onbekende personen op de filmbeelden te identificeren’, zo meldt uitgever van het boek, Koninklijke van Gorcum. Bij de boekpresentatie is een overlevende aanwezig die zichzelf als kind op de beelden herkende.

Unieke filmbeelden

In het voorjaar van 1944 maakte kampgevangene Rudolf Breslauer uitgebreide filmopnamen in Westerbork. Dit materiaal is uniek: het zijn voor zover bekend de enige filmbeelden uit de nazi-kampen in oorlogstijd. Wereldberoemd zijn de fragmenten van het angstig uit een wagon kijkende meisje of van de vertrekkende deportatietrein. Hoewel velen deze beelden kennen, was er decennialang weinig bekend over de film.

Het meisje tussen de wagondeuren

Broersma en Rossing verrichtten in 1994-1997 al uitgebreid onderzoek naar de film. Ze ontdekten dat de opnamen van de vertrekkende transporttrein waren gemaakt op 19 mei 1944. Mede op basis van deze informatie werd de identiteit achterhaald van Settela Steinbach, het ‘meisje tussen de wagondeuren’.

Gerestaureerde en ingekleurde beelden opnieuw onderzocht

In 2017 werd het Westerbork-filmmateriaal opgenomen in het Unesco Memory of the World Register. Hiermee zijn de film en het bestaande filmscript officieel erkend als documentair werelderfgoed. Broersma en Rossing besloten op basis van gerestaureerde en gedeeltelijk ingekleurde beelden nieuw onderzoek te doen. ‘Ze vermoedden dat er meer informatie zou kunnen voortkomen uit deze beelden en dat bleek inderdaad zo te zijn.’

Nieuwe gegevens

Kamp Westerbork gefilmd – Het verhaal geeft volgens Van Gorcum ‘definitief antwoord op diverse openstaande vragen’. Zo bevat de Westerbork-film bijvoorbeeld opnamen van drie transporten. Van twee transporten was de datum bekend. ‘De auteurs stelden van het derde transport, afkomstig uit Amsterdam, de definitieve aankomstdatum vast. Op basis hiervan kwamen vele nieuwe gegevens naar voren.’

Slachtoffers geïdentificeerd

Ook geven Broersma en Rossing onder andere antwoord op de vraag of filmer Rudolf Breslauer meer vertrekkende transporten heeft gefilmd dan alleen het transport naar Bergen-Belsen en Auschwitz op 19 mei 1944, en identificeerden ze een aantal tot nog toe onbekende slachtoffers die op de filmbeelden te zien zijn.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Midden-Drenthe