De ‘siepelkerk’ in Dwingeloo is een juweel van een godshuis in Drenthe.

Hervormde gemeenten Diever en Dwingeloo gaan verregaande samenwerking aan (mogelijk zelfs fuseren)

De ‘siepelkerk’ in Dwingeloo is een juweel van een godshuis in Drenthe. Foto: Streekredactie / Eelco Kuiken

De hervormde gemeenten van Dwingeloo en Diever stevenen af op een verregaande samenwerking, mogelijk uitmondend in een fusie. Voor het eerst beroepen de gemeenten samen één dominee: Daan Bargerbos, predikant van de protestantse gemeente Gorssel/Epse.

Deze kerkelijke verloving is een mijlpaal en een uniek moment: één predikant voor beide kerken. Als hij ja zegt, komt Bargerbos in november naar Drenthe. De bedoeling is dat hij voor tachtig procent aan de slag gaat in beide gemeenten.

De reden voor het samen beroepen van de voorganger is logisch. Beide gemeenten in de Drentse buurdorpen lijken sterk op elkaar en twee jaar geleden vertrok het domineesechtpaar Bé en Froukje Damman. Hij stond 29 jaar in Dwingeloo op de kansel, zij 19 jaar in buurdorp Diever. Beide gemeente krimpen en dus is het logisch om samen één nieuwe herder aan te trekken.

Mogelijke fusie in de toekomst

„We koersen aan op een verregaande samenwerking, een fusie zou ik het nog niet willen noemen, maar in de toekomst gaat dat er mogelijk wel van komen”, zegt Immy Zuidema, scriba van de hervormde gemeente in Diever en nauw betrokken bij het samenwerkingsproces. „De kerkenraden vergaderen nu afzonderlijk en samen, dat moet op en duur helemaal samen worden.”

De intensieve latrelatie tussen beide buurgemeenten is een proces dat nu drie jaar aan de gang is. Begin 2017 sprak de gezamenlijke kerkenraadsvergadering van beide gemeenten de intentie uit om stappen te zetten tot meer samenwerking. Aanleiding was het besef dat beide een vergrijzende, krimpende gemeente zijn, dat predikanten zouden vertrekken en beide gemeenten een nagenoeg gelijke signatuur hebben, namelijk PKN én vrijzinnig.

‘Een logische stap’

Dit is dan ook precies de reden dat de hervormde gemeenten in beide gemeenten verregaand samenwerken, mogelijk zelfs fuseren en de gereformeerde kerken in de dorpen niet meedoen. „We doen wel dingen samen, maar de gereformeerden zijn wat dogmatischer”, zegt mevrouw Zuidema. „Het proces tot gaat snel en soms gaat het de achterbannen wat te hard en moeten we even op de rem staan. Het proces verloopt niettemin goed”, zegt Zuidema. „Mensen snappen dat dit een logische stap is.”

De vrijzinnigheid waar beide gemeenten zich toe rekenen, is typerend voor het Drentse zand, in tegenstelling tot het veen, waar meer Bijbelvast wordt geloofd. Hoe zwaarder de grond, hoe zwaarder het geloof, is de stelregel. De mensen op het zand zijn niet zo van de dogma’s, van opgelegd geloof, van scherpslijperij, maar ze zijn zeker wel spiritueel en ook nuchter. Er is een verticale lijn, maar vooral ook een lijn tussen de mensen. Geen God in een hemel die alles regeert, maar iets wat doorwerkt in ons bestaan. God is als een grote diamant met veel facetten. Als je net even anders kijkt, is het weer anders.

Monumentale kerken

Beide brinkdorpen beschikken over monumentale middeleeuwse kerken. Deze gotische kerk in Diever, ook wel de Kathedraal van Drenthe genoemd, was vroeger gewijd aan Sint-Pancras. Al sinds het jaar 1000 staan er kerken op deze plek. Het godshuis behoort, naast die van Anloo en Vries tot één der fraaiste kerken van Drenthe. In 1621 stortte de kerk door brand gedeeltelijk in. Een brand in 1759 verwoestte het gebouw grotendeels. Bij de jongste restauratie van 1955 tot 1959 kon veel in de toestand van voor 1759 worden hersteld.

loading

De kerk is Dwingeloo wedijvert in schoonheid met de monumentale buurman in Diever. De Sint Nicolaaskerk in Dwingeloo, met zijn markante ‘siepeltoren’, is een baken in de omgeving. Het gebouw, ooit gewijd aan de Heilige Nicolaas, stamt uit de 15de eeuw, maar werd in 1923 door brand getroffen en daarna gerestaureerd. De kerktoren is mogelijk de oudste gotische toren in Drenthe. De huidige torenspits in de vorm van een ui (‘siepel’) werd, na het instorten van de vorige spits, in 1631 geplaatst.

Het is de bedoeling dat de beide kerken behouden blijven voor het geloofsleven van mogelijk straks één gemeente. Dat betekent dat er nu al om en om gekerkt wordt. Volgens scriba Zuidema kan dat ook. „Voorlopig kunnen we nog een tijd vooruit. De kerk in Diever krijgt gelden via de Stichting Vrienden van de Oude Kerk te Diever en ook het godshuis in Dwingeloo kan voorlopig nog beschikken over gelden voor het onderhoud. Ons streven is beide kerken te behouden.”

menu