Het kantoor van Booking.com in Amsterdam.

Booking.com maakte vorig jaar 5 miljard winst en houdt nu de hand op bij overheid

Het kantoor van Booking.com in Amsterdam. Foto: Shutterstock

Booking.com deelde afgelopen twee jaar 14 miljard dollar uit aan de aandeelhouders. Nu doet het bedrijf een beroep op staatsteun vanwege de coronacrisis.

Booking.com, het platform dat geld verdient aan hotelboekingen en andere overnachtingen, is een echte winstmachine. Het moederbedrijf maakte vorig jaar 5 miljard dollar winst.

Het van oorsprong Nederlandse bedrijf heeft nog steeds het hoofdkantoor in Amsterdam, waar 5500 mensen werken. Voor die mensen doet het bedrijf nu een aanvraag op de loonkostenregeling NOW. Daarbij neemt de overheid maximaal 90 procent van de loonkosten over.

85 procent minder boekingen, maar bedrijf zit niet in problemen

De regeling is bedoeld voor bedrijven die door de crisis in de problemen raken. Booking.com heeft wel een probleem, het aantal boekingen is met 85 procent teruggelopen sinds de crisis, maar zit niet in de problemen. Net voor de crisis werd nog vier miljard aan krediet opgehaald, voldoende om het nog ruim een jaar uit te zingen.

De handelwijze van het bedrijf doet denken aan de bankencrisis tien jaar geleden. De winsten die de banken maakten gingen naar de aandeelhouders. Toen de banken gered moesten worden ging de rekening naar de belastingbetaler.

'Dit is schandalig'

,,Dit is schandalig", zegt Jaap Koelewijn, hoogleraar finance aan de Nyenrode University. ,,Het grootkapitaal kan het geld gewoon uitdelen, terwijl een mkb bedrijf allerlei toetsen moet doen voor het dividend mag uitkeren. Ze zijn er goed in om de winsten naar zich toe te halen en de verliezen door te schuiven naar de belastingbetaler."

Als het aan Koelewijn ligt komt het bedrijf hier niet mee weg. ,,Stel voorwaarden aan de steun. Laat ze de steun dubbel en dwars terugbetalen als ze straks weer voldoende verdienen. Kun je de steun terugbetalen dan betaal je een hoger tarief. Net zoals bij de banken in de vorige crisis is gebeurd." Errol Keyner, adjunct-directeur bij de VEB, de belangenbehartiger van aandeelhouders, ziet daar wel iets in. ,,Het is volstrekt redelijk als de staat een tegenprestatie vraagt voor de steun."

Harald Benink, hoogleraar banking en finance aan de Universiteit van Tilburg, vindt niet dat de actie van Booking vergelijkbaar is met de vorige crisis toen de banken gered moesten worden. ,,De banken dreigden failliet te gaan. Als ze niet waren gered was het financiële systeem in elkaar geploft. De regeling nu is niet om bedrijven voor een faillissement te behoeden, maar om te voorkomen dat ze mensen ontslaan. Legaal mag het wat Booking doet, maar je kunt er ethische vragen bij stellen."

'Opgezet voor de kleintjes, maar nu komen de grote jongens'

Benink wijst er op dat de regeling is opgezet om mkb bedrijven te helpen. ,,Maar nu komen de grote winstgevende bedrijven zich melden. Dat schuurt, het holt het draagvlak uit onder de maatregelen. Dit is typisch een voorbeeld van het aandeelhouderskapitalisme van de laatste twintig jaar. Ondernemers als Frits Philips hadden dit nooit gedaan als het niet noodzakelijk was. Die ouderwetse ondernemers hadden een maatschappelijke verantwoordelijkheid."

Booking.com is overigens niet de enige winstmachine die zijn hand wil ophouden. In Frankrijk wilden de luxe concerns LVMH, onder andere Louis Vuiton, en Kering, onder andere Gucci, ook gebruik maken van staatssteun. Bedrijven die de afgelopen jaren ook miljarden verdienden. Toen kleinere concurrenten Chanel en Hermes publiekelijk verkondigden geen gebruik te maken van de steun omdat ze de staatskas niet onnodig wilden belasten trokken ze hun aanvraag in.

Benink vergelijkt de situatie van Booking met die van LVMH. Hij hoopt dat Booking ook gevoelig is voor zo’n moreel appel. ,,Wettelijk is het moeilijk hier iets aan te doen. Je kunt geen onderscheid maken tussen grote en kleine bedrijven."

Reputatie

Errol Keyner heeft zijn bedenkingen bij de actie van Booking. ,,Bedrijven die zo royaal zijn geweest naar hun aandeelhouders moeten nadenken of ze wel hulp willen vragen. Legaal mag het maar uit oogpunt van je reputatie is het niet goed om maximaal te profiteren van de mogelijkheden. En beleggers nemen ook morele overwegingen mee bij hun investeringen."

Keyner vindt dat de eerste verantwoordelijkheid om een bedrijf tot de orde te roepen ligt bij de aandeelhouders en de commissarissen. ,,Als een winstgevend bedrijf na twee maanden crisis al in de problemen komt kun je je afvragen wat het bestuur de afgelopen jaren heeft gedaan. Laat ze zich daar maar voor verantwoorden."

Hoteliers en verhuurders boos

Booking legt haar probleem niet alleen bij de overheid neer. Eerder waren hoteliers en andere kamerverhuurders boos omdat Booking.com eiste dat gasten die geannuleerd hadden hun geld moesten terugkrijgen. Ondernemers boden juist aan gratis om te boeken naar een latere datum. Terugbetalen zou de bedrijven in grote financiële problemen brengen. Dat Booking hun op die manier in de kou zette viel volledig verkeerd.

menu