De waterstofactiviteiten van het familiebedrijf Holthausen in Hoogezand trokken wereldwijd de aandacht. Het gevolg: Winschoten krijgt een fabriek voor waterstoftrucks van het merk Hyzon. Een gesprek met Carl Holthausen. ,,Rijden op waterstof, is eigenlijk rijden op de zon. Mooier kan het toch niet?”

Bij de aanblik van de nagenoeg lege bedrijfshallen aan de Papierbaan in Winschoten is het nauwelijks denkbaar, dat ze in de zomer onderdak bieden aan de eerste fabriek voor waterstoftrucks in Europa. Om te beginnen moeten er vijfhonderd, maar uiteindelijk zo’n tweeduizend vrachtwagens jaarlijks van het nieuwe merk Hyzon worden geproduceerd. De verwachting is dat de fabriek vijfhonderd directe en nog eens vijfhonderd indirecte banen oplevert.

Hyzon Motors Europe, zoals de onderneming heet, krijgt een vliegende start met een mega-opdracht. Ze moet tot 2026 vijftienhonderd waterstoftrucks leveren aan het Nieuw-Zeelandse energiebedrijf Hiringa Energy. ,,Daarmee is een heel mooie basis voor het bedrijf gelegd”, zegt Carl Holthausen (47) die samen met zijn zoon Max de fabriek leidt.

‘Niet te bevatten zo hard als het gaat’

Hun bedrijf Holthausen Clean Technology, voortgekomen uit het Hoogezandster familiebedrijf Holthausen, besloot vorig jaar zomer samen met de Amerikaanse start-up Hyzon Motors de fabriek op te richten. In november maakte de joint venture bekend dat de onderneming in de hallen van het vroegere transportbedrijf Newexco zou komen.

Daar wordt nu hard gewerkt aan de inrichting. ,,Het is bijna niet te bevatten zo hard als het gaat”, zegt Holthausen. Hij heeft deze ochtend net een directiesecretaresse aangenomen en het huurcontract getekend voor een bijgelegen kantoorpand. ,,Je moet ook een plek hebben voor de mensen van financiën, de tekenaars, de ontvangst van klanten.”

loading

Maandelijks dertig nieuwe medewerkers

Hij schat de komende tijd maandelijks zo’n dertig nieuwe medewerkers aan te nemen. Holthausen: ,,Ze hoeven geen geitenwollen sokken te dragen, maar ik hoop wel dat ze iets hebben met het idee dat de wereld duurzamer moet worden. Dat is gelukkig het geval. Veel van de mensen hebben in de gaten dat hier iets bijzonders gebeurt.”

Want dat is het bijzondere van de waterstoftruck: die heeft geen enkele schadelijke uitstoot en rijdt bijna geruisloos. Een brandstofcel splitst de energiedrager in waterdamp en elektriciteit, waarmee een elektromotor wordt aangedreven. Carl werd bekend met de techniek toen hij er – herstellende van een burn-out – wat mee begon te spelen. Hij maakte onder meer een op afstand bestuurde speelauto en een bootje met een brandstofcel.

Koning Willem Alexander opende proeftuin

Later volgde onder meer een pendelbusje. Dat kreeg een plekje bij de Groningse energieproeftuin EnTranCe toen die in 2015 door koning Willem Alexander werd geopend. De krantenfoto waarop de vorst bijzondere aandacht toonde voor het bijzondere voertuig leidde tot een hausse aan reacties. Bedrijven en overheden vanuit de hele wereld wilden wel een voertuig omgebouwd hebben om op waterstof te kunnen rijden. De aandacht werd nog groter toen Carls zoon Max een Tesla voorzag van een aandrijving op waterstof: de Hesla.

Zo ontstond geleidelijk de waterstofpoot van Holthausen, dat zich van oorsprong toelegt op de handel en het transport van gas. De nieuwe activiteit sloot aan op de ambities van het bedrijf om een bijdrage te leveren aan de energietransitie en zich voor te bereiden op een toekomst zonder fossiele brandstoffen. Onder meer de gemeente Groningen liet een deel van zijn wagenpark ombouwen, zoals een vuilniswagen en een bezemwagen. De gemeente Amsterdam volgde, net als nieuwsgierige bedrijven uit de autobranche.

loading

In China al productie van vrachtwagens

De kiem voor de samenwerking met de Amerikanen werd gelegd door de brandstofcel die de Holthausens bij de ombouw gebruiken. Die is ontwikkeld door het in Singapore in 2003 opgerichte Horizon Fuel Cell Technology. De brandstofcel is zo krachtig en compact, dat hij geschikt is voor een vrachtauto. Als spin-off van Horizon ontstond Hyzon Motors, met hoofdvestiging in het Amerikaanse Rochester (New York), dat zich stort op de producties van trucks en bussen die op waterstof rijden. De productie van vrachtwagens is al enige tijd geleden begonnen in China als waterstofversie van het merk JMC Weilong.

Holthausen: ,,Hyzon kende ons door de afname van de brandstofcellen. Zij vroegen ons of wij die Chinese auto hier konden gaan bouwen. Maar we concludeerden al gauw dat die niet voldoet aan de standaarden die in Europa gelden. We hebben toen gezegd: We kunnen wel trucks gaan maken op basis van DAF-trucks.” Die vormden ook de basis voor de waterstoftrucks die Holthausen al leverde.

Vorig jaar februari troffen beide bedrijven elkaar op een door de coronacrisis schaars bezette waterstofbeurs in Japan. Vijf minuten voor het sluiten van het evenement waren ze elkaar dicht genaderd over een samenwerking. Het zou echter tot zaterdagavond 11 juli duren voordat Carl Holthausen op Facebook bekend maakte dat Holthausen Clean Technology met Hyzon Motors een fabriek in Groningen zou gaan bouwen.

loading

Gunstig bedrag voor hallen in Winschoten

,,Het bedrijf moest in elk geval in de provincie komen”, zegt Holthausen. ,,Hier woon en leef ik nu eenmaal. We hadden een voorkeur voor de gemeente Groningen. Zonder hun bestellingen hadden we de techniek nooit zo kunnen door ontwikkelen. De provincie heeft ons ook steeds goed gesteund. We hebben op diverse plaatsen gekeken, ook in de Eemshaven. Maar nieuwbouw kost veel geld. En hier in Winschoten konden we voor een gunstig bedrag in deze hallen terecht.”

De komst van de fabriek gaat voor een kleine reeks bedrijven de regio niet onopgemerkt voorbij. Holthausen heeft waar mogelijk toeleveranciers in de regio gezocht. In de bedrijfshal liggen her en der al de onderdelen die uit onder meer Stadskanaal, Zuidbroek en Sappemeer komen. Holthausen: ,,Maar je hebt natuurlijk je beperkingen. Hier worden geen elektromotoren gemaakt.”

Anders dan de Chinese waterstoftruck, krijgt de Winschoter versie de naam Hyzon. De cabine wordt geleverd door DAF, maar krijgt een geheel eigen gezicht. Dat geldt ook voor de inrichting. Het chassis wordt om te beginnen ook door de Geldropse truckfabrikant geleverd, maar zal uiteindelijk in Winschoten worden gemaakt.

Anderhalve truck per dag

In de bedrijfshallen worden al wat dieseltrucks omgebouwd voor de gemeente Groningen. In de zomer moeten de vier modules klaar zijn waar de waterstoftrucks in serie worden gebouwd. Dit jaar al honderdvijftig, zo is de bedoeling, volgend jaar in elk geval vijfhonderd. ,,We beginnen met een productie van gemiddeld anderhalve truck per dag. Als je ziet dat bij merken als DAF en Scania wel dagelijks driehonderd of vijfhonderd vrachtwagens van de band rollen, zijn we maar een klein bedrijf. Maar wel de eerste en enige waterstoftruckfabriek in Europa.”

Want dat is de markt die de Winschoter fabriek moet bedienen. De schatting is dat 20 procent van de Hyzon-trucks in Nederland wordt verkocht, de rest in onder meer Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Scandinavië en Schotland.

loading

Minstens drie keer zo duur als dieseltruck

De prijs van de waterstoftruck is afhankelijk van de uitvoering. Hij is echter minstens drie keer zo duur als een dieseltruck die doorgaans zo’n 130.000 euro kost.

Holthausen: ,,Je moet eigenlijk niet naar de prijs kijken, maar het bedrag dat je kwijt bent per kilometer. Het onderhoud van een waterstoftruck kost 40 procent minder. Bovendien moet je ook kijken wanneer je een vrachtwagen weg doet. De meeste bedrijven doen dat na een miljoen kilometer. Een motor gaat meestal anderhalf miljoen kilometer mee. De techniek van waterstoftrucks houdt het langer vol. Je kunt voor onze trucks ook nieuwe platen voor de cabine kopen. Dan zien ze er als nieuw uit.”

Als de productie op gang komt, verwacht hij, zal de prijs ook snel dalen. ,,Je hebt nu eenmaal een aantal early adopters nodig. Veel bedrijven zullen de investering ook doen voor hun imago. Om te laten zien dat ze klaar zijn voor de circulaire economie.”

‘Het is eigenlijk rijden op de zon’

Met NRG Point, een andere tak van het familiebedrijf, begint Holthausen ook met vulpunten voor waterstof, om te beginnen in Groningen en Amsterdam. Bij de voormalige vuilstortplaats Woldjerspoor in Groningen produceert het al zelf groene waterstof met de elektriciteit van 47.000 zonnepanelen die daar liggen. Onder meer de waterstofvoertuigen van de gemeente Groningen kunnen daar tanken. Als de fabriek draait, wil Holthausen (,,Alles op z’n beurt.”) ook meer zonneparken zoeken die elektriciteit leveren voor de productie van waterstof.

Holthausen: ,,Rijden op waterstof, is eigenlijk rijden op de zon. Mooier kan het toch niet?”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Economie
Duurzame energie
Duurzaamheid
Energietransitie
Energie
Aanrader van de redactie