Van Kesteren. FOTO ANP

Eerste voorzitter Innovation Board stelt 'gewone mensen' centraal

Van Kesteren. FOTO ANP

Hij is de eerste voorzitter van de Noordelijke Innovation Board (NIB): Niek Jan van Kesteren (63).

In de dagen dat hij bezig is afscheid te nemen als algemeen directeur van werkgeversorganisatie VNO-NCW, werkt hij zich in als voorman van de ‘board’ die de economie in Noord-Nederland moet aanjagen. De CDA-senator neemt een gedegen reputatie als invloedrijk lobbyist, netwerker en bruggenbouwer met zich mee. Waarom hij die kwaliteiten wil inzetten voor Noord-Nederland?

'Iets goeds doen'

Van Kesteren: ,,Ik word 64 en ben binnenkort weg bij VNO-NCW. Ik hoef geen nieuwe baan meer. Ik doe alleen nog functies waarin ik iets goeds kan doen en waar ik plezier in heb. Ik heb sympathie voor het Noorden. De mensen zijn er bescheiden maar ook trots; ze kloppen zich niet op de borst maar staan voor wat ze vinden.”

Wat zijn ambities zijn? Van Kesteren: ,,De belangen van de gewone mensen vormen mijn invalshoek. De economie is niet voor een paar rijken, maar moet dienstbaar zijn aan alle mensen. De vraag waar we voor staan is: hoe kunnen we er voor zorgen dat er voor hen werk is? En dat het in dit gebied goed leven en werken is?”

Ofschoon het Noorden nog maar kort in het bijzonder zijn werkterrein is, is hij bekend met de noordelijke thema’s. Hij heeft er ook al uitgesproken opvattingen over.

Status aparte

Over Oost-Groningen: ,,De hoge werkloosheid is daar een groot probleem. Ik vind dat je de sociale werkvoorzieningschappen niet te snel moet afbreken. Waar moeten de mensen die daar werken anders heen? Zolang er geen werk voor ze is, moet de werkvoorziening een stevige omvang hebben. Het gebied kan zich ontwikkelen als het in de economische ontwikkeling een status aparte krijgt. Betrek de regio nadrukkelijker bij het schadeherstel en de bouwkundige versterking in het bevingsgebied. Dat wordt booming business. Het valt te orkestreren. Als het nodig is, zorg je voor bijscholing. De koppeling van extra werk aan mensen in zwakke regio’s ligt hier voor de hand.’’

Windparken op zee

Over het verzet tegen de windmolens in de Veenkoloniën: ,,Wat in Drenthe gebeurt is diep droevig. Het is toch een drama als je tegen zo’n windmolenpark moet aankijken. Die turbines moet je niet op land zetten maar in de zee. Als je in de toekomst kijkt, moet je daarin durven investeren. Het is echt beter om windparken op zee te bouwen. Dat is duurder maar dan heb je ook wat.”

Zuiderzeelijn

Over het afblazen van de Zuiderzeelijn, waarvoor zijn VNO-NCW zo’n vurig pleitbezorger was. ,,Dat had nooit moeten gebeuren. Het was kortzichtig. De Randstad loopt over. Als je dan in twee uur van je werk in Amsterdam naar Groningen of Friesland kunt reizen, dan kun je iets aan dat probleem doen. De politiek blies het traject af, maar gaf wel het geld met de boodschap: bouw er maar een zwembad van of zo. Eigenlijk had het Noorden nooit genoegen moeten nemen met dat strooigeld. Sterker nog: ze hadden het eigenlijk niet eens moeten aannemen.”

Fusie

En over de door ‘zijn’ VNO-NCW bepleite fusie van de drie noordelijke provincies: ,, Ik geloof dat het niet haalbaar is. Ze hebben toch alle drie een eigen cultuur. Als ze goed samenwerken, is er niets loos. En dat gaat volgens mij veel beter dan een aantal jaren geleden.”

Van Kesteren heeft inmiddels kennis gemaakt met een aantal noordelijke bestuurders en politici. ,,Ik vind de sfeer uitgesproken open. Er is genoeg gezond verstand.’’ Dat de aardschokproblematiek in Groningen een zware stempel drukt op de politiek, vindt hij volkomen begrijpelijk. ,,Nederland moet goed begrijpen dat bij de energievoorziening forse schade is ontstaan. Als compensatie moet het Rijk bijdragen aan het opbouwen van nieuwe industrieën. Wat is de nieuwe energievoorziening? Nieuwe technologie moet hier worden ontwikkeld. En ja, daar zouden de multinationals die verantwoordelijk zijn voor de gaswinning aan kunnen bijdragen. Als ik in de gelegenheid ben, zal ik ze daar zeker op aanspreken.’’

Leidende rol voor ondernemers

De NIB is een nieuwe instelling waarin ondernemers, overheid en onderwijs (‘de gouden driehoek’) gezamenlijk proberen te bereiken dat de noordelijke economie net zo hard groeit als landelijk. Dat werd eerder gedaan onder de vlag van het Samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN), waarvan de commissarissen van de koning bij toerbeurt als boegbeeld dienden. Het voortouw bij de nieuwe ‘board’ ligt bij de ondernemers, omdat die bij uitstek zouden weten wat de economie nodig heeft.

Wat is gebleven: de kruiwagens met geld om innovaties te stimuleren die werkgelegenheid kunnen opleveren. De Drentse gedeputeerde Henk Brink berekende eerder dit jaar dat voor de periode 2016-2019 voor zo’n 200 miljoen euro subsidie uit Brussel, Den Haag en het Noorden is te verwachten.

NIB-voorzitter Niek Jan van Kesteren: ,,Ik heb nog geen moment over subsidies nagedacht. Voor een gezonde economie heb je om te beginnen goede ondernemers en goede plannen nodig. Als die er zijn, ga je pas kijken of je daar geld voor kunt krijgen. Als je een bedrijf met subsidie of een overheidslening over de brug kunt helpen zodat het na een tijdje op eigen benen staat, vind ik het prima. Ik zeg erbij dat het openbaar bestuur, onderwijsinstellingen en het bedrijfsleven het in de economie samen moeten doen. Het ondernemerschap verheerlijken is flauwekul.” Vrucht van een extreem goede samenwerking is volgens Van Kesteren de vooraanstaande positie van Nederland in de landbouw. ,,Geen mens had ooit gedacht dat zo’n klein landje als Nederland, op de kaart toch echt niet meer dan een postzegel, de grootste exporteur van agrarische producten zou worden.’’

Voedsel, water en energie

Hij heeft wel een idee waar de kansen voor Groningen, Friesland en Drente liggen. Van Kesteren: ,,De drie grote wereldvraagstukken van de komende tijd zijn voedsel, water en energie. Dat zijn ook drie sterke punten van Noord-Nederland. Je moet het zien als ankers. Deze regio kan in Nederland uitgroeien tot het centrum van moderne energievoorziening en -productie. Daarbij zijn ook verbindingen te maken. Als je denkt aan landbouw en voedsel, denk je ook aan gezondheid. Gezond ouder worden (healthy ageing-red.) is een belangrijk thema. Maar bij akkerbouw kun je ook denken aan de biomassa, die nodig is voor de duurzame energieproductie. De industrie is met Philips en Fokker goed vertegenwoordigd. Die zou zich sterker moeten ontwikkelen. Er bestaan goede ideeën over de ontwikkeling van de smart industry.’’

,,Een onderbelichte kans vind ik toerisme. In Europa komen steeds meer toeristen. Amsterdam loopt er van over. Daarvan zouden we wat naar het Noorden kunnen krijgen. Toerisme zou naar mijn gevoel veel meer kunnen betekenen. De kunst is om in een nieuwe tijd de parels naar boven te halen. Je sterktes moderniseren, noem ik dat.’’

Nicolaas Johannes Jacobus (Niek Jan) van Kesteren (63) is sinds 1999 algemeen directeur van werkgevers-organsatie VNO-NCW en sinds 2012 ook van MKB Nederland. Daarvoor werkte hij bij de christelijke werkgeversorganisatie NCW en het ministerie van Defensie. Hij is lid van het dagelijks bestuur van de SER en sinds vorig jaar lid van de Eerste Kamer voor het CDA. Hij werd geboren in Katwijk aan den Rijn en studeerde rechten aan de Rijksuniversiteit Leiden.

menu