Het Amerikaanse Shine Medical bouwt zijn Europese fabriek voor medische isotopen langs de N33 in Veendam.

Er komen om te beginnen 200 mensen te werken, maar het bedrijf zal naar verwachting veel afgeleide werkgelegenheid opleveren. De investering bedraagt zo’n 200 miljoen euro.

De bouw kan volgens vice-president Harrie Buurlage van de onderneming in 2023 beginnen. De fabriek kan dan twee jaar later in bedrijf worden genomen.

Nucleaire medicijnen

Medische isotopen zijn basisstoffen voor nucleaire medicijnen die kanker en hart- en vaatziekten opsporen en bestrijden. Die worden nu gemaakt in zes onderzoeksreactoren in de wereld, waaronder die in Petten.

Shine Medical heeft voor de productie daarvan een nieuwe methode ontwikkeld die efficiënter, schoner en veiliger is. Daarbij wordt gebruik gemaakt van deeltjesversnellers in plaats van reactoren. De eerste fabriek in het Amerikaanse Janesville (Wisconson) is volgend jaar klaar.

In deze bedrijfsvideo legt Shine Medical uit wat het bedrijf doet

loading

Speurtocht langs 50 kandidaat-locaties

Met de keuze de identieke Europese fabriek in Veendam te bouwen, komt een speurtocht ten einde die leidde langs 50 kandidaat-locaties in Europa. Buurlage noemt de Oost-Groningse plaats zo geschikt voor de fabriek omdat Groningen Airport Eelde, de Rijksuniversiteit Groningen, het UMCG en een goede verbinding met Duitsland binnen bereik liggen. Voor de mensen die er gaan werken, meent hij, is er een prima voorzieningenniveau.

‘Nuchtere mensen en doeners met ambities’

,,Bovendien past Veendam goed bij de cultuur van ons bedrijf”, zegt de geboren en getogen stad-Groninger Buurlage. ,,Janesville, waar onze Amerikaanse fabriek wordt gebouwd, is ook een kleine plaats. Daar wonen nuchtere mensen en doeners met ambities om van hun regio iets moois te maken. Die hebben we ook in Veendam aangetroffen.”

Dat Shine Medical naar een plaats in de provincie Groningen wilde komen was al enige tijd bekend. De naam van Veendam bleef tot vandaag echter geheim. De omwonenden zijn woensdagochtend geïnformeerd over de plannen. Volgende week zijn er informatiebijeenkomsten.

Minieme hoeveelheden afval

Volgens Buurlage ontstaan bij de productie slechts minieme hoeveelheden radioactief afval die worden afgevoerd naar de Centrale Organisatie Voor Radioactief Afval (COVRA) in Vlissingen. De kans op een meltdown is bij de Shine-productiemethode nihil, zegt hij.

De grond waarop Shine Medical wil gaan bouwen ligt ten zuiden van industrieterrein Dallen 2 en heeft nu nog een agrarische bestemming. De gemeente moet dus nog het bestemmingsplan wijzigen. Bovendien heeft het bedrijf voor de bouw en inrichting van de fabriek vergunningen nodig in het kader van de Kernenergiewet.

De fabriek voor medische isotopen die het Amerikaanse Shine Medical in Veendam gaat bouwen, krijgt om te beginnen een oppervlakte 5000 vierkante meter. Het is veelzeggend voor de ambities en verwachtingen die het bedrijf heeft, dat het dat het maar liefst 16 hectare grond koopt.

‘De ambitie is om hier door te groeien’

Vicepresident Harrie Buurlage: ,, Onze fabriek heeft een levensverwachting van 50 jaar. We willen genoeg ruimte voor uitbreidingen en innovaties. De ambitie is om hier door te groeien. De fabriek is het begin van een veel groter avontuur. Ik verwacht ook dat de komst van Shine een aanzuigende werking heeft op andere innovatieve bedrijven, ook omdat de gemeente daarzo zijn best voor doet. Het is het begin is van een betekenisvolle ontwikkeling van de regio Veendam.”

Buurlage is ook in gesprek over samenwerking met de RUG en het UMCG, dat vorig jaar personeel en de deeltjesversneller overnam van het opgeheven Kernfysisch Versneller Instituut onder meer voor onderzoek voor bestralingstherapieën. ,,Als die hier een gebouwtje of lab willen plaatsen, is daar ook ruimte voor”, aldus de vicepresident .

loading

Garantie gelijk speelveld

Buurlage is aangesteld om voor Shine Medical de locatiekeuze en de bouw van een fabriek voor de Europese markt voor te bereiden. De uiteindelijke beslissing om naar Veendam te gaan was afhankelijk van een garantie van het kabinet dat de Amerikanen ten opzichte van de concurrentie in Nederland een gelijk speelveld zouden krijgen.

Daarbij werd gekeken naar de plannen om de bijna 60 jaar oude reactor in Petten waar ook medische isotopen woren gemaakt te vervangen, het zogeheten Pallasproject. Dat plan heeft sinds 2003 ondanks tientallen miljoenen euro’s aan leningen van de overheid tot nog geen enkel geleid, mede omdat er geen particuliere investeerders voor zijn te vinden. Minister Tamara van Ark (Medische Zorg) heeft Shine Medical een gelijk speelveld gegarandeerd. Voor ongeveer tien procent van de investering krijgt Shine Medical leningen van het Rijk, de NOM en de provincie Groningen. Die verleent ook een subsidie.


loading

Deeltjesversnellers in plaats van reactors

Het bedrijf is de schepping van de Amerikaan Greg Piefer, die de techniek ontwikkelde waarmee medische isotopen met deeltjesversnellers worden gemaakt in plaats van met reactors. De voordelen worden in de wetenschap alom onderschreven. “Bij de productie komt een factor 100 minder radio-actief afval vrij dan bij een reactor”, vertelt Buurlage. Daarnaast is een reactor tien keer duurder dan een Shine-fabriek. Daarin kan bovendien de hele productie plaats vinden, zegt de vicepresident , terwijl bij reactoren de grondstof in een fabriek moet worden gemaakt en na de bestraling ook elders moet worden nabewerkt.

Met de productie van de fabriek in Veendam kunnen dagelijks 40.000 patiënten worden behandeld. Dat is voldoende om ook een deel van de isotopen aan Aziatisch markt te leveren. Ook in Azië wil Shine Medical een fabriek bouwen, maar concrete plannen daarvoor zijn er nog niet. Met de vestigingen in Janesville en Veendam denk Shine tweederde van de wereldmarkt te kunnen bedienen.

‘Kwaliteit van leven’

Volgens het bedrijf komen vier van de vijf ernstig zieke mensen in aanraking met radio-actieve stoffen voor hun behandeling. Buurlage: ,,Met de komst van Shine naar Veendam en de ontwikkeling hier van deze medische isotopen, zullen Europese patiënten steeds meer betrouwbaar en kosteneffectief onderzocht en behandeld kunnen worden met medische isotopen. De kwaliteit van leven zal jaarlijks voor vele miljoenen Europese patiënten aanmerkelijk verbeteren.”




Je kunt deze onderwerpen volgen
Economie