Door de sluiting van restaurants en cafetaria's blijven boeren met nun frietaardappelen zitten

De schuren van akkerbouwer Pieter Evenhuis hadden vorige week al leeg moeten zijn. Toch zit zijn 20-jarige zoon Jan Pieter bovenop een meer dan 5 meter hoge stapel frietaardappelen. Foto: Rens Hooyenga

De landbouwsector heeft nog niet veel last van de coronocrisis, maar er zijn uitzonderingen: de frietaardappelen hopen zich op.

Akkerbouwer Pieter Evenhuis uit Giethoorn zit er mooi mee in zijn maag. Zijn opslagschuren met frietaardappelen hadden vorige week al leeg moeten zijn. Maar de frietindustrie ligt op zijn gat.

Er wordt veel minder patat gegeten dan gewoonlijk. ,,Tot de tweede week van maart ging het zoals gepland, maar toen stak corona de kop op in Italië, gevolgd door andere Zuid-Europese landen, Oostenrijk, Duitsland en Nederland. Dat merkten we meteen.’’

Het hogere frietsegment

De frietaardappelen die Evenhuis vooral op Drentse gronden in de buurt van Ruinerwold en Havelte verbouwt, zijn bestemd voor het ‘hogere frietsegment’. Die komen niet diepgevroren in de supermarkten terecht, maar worden buitenshuis geconsumeerd in restaurants, fastfoodzaken en cafetaria’s overal in Europa. ,,Aangezien de meeste eetzaken hun deuren hebben gesloten, is een flink deel van de afzet weggevallen’’, zegt de akkerbouwer.

Hij heeft nog 1500 ton frietaardappelen opgeslagen. Gelukkig heeft hij ze al verkocht aan frietproducent Lamb Weston/Meijer, maar ‘vrije telers’ hebben dat vaak nog niet. ,,Die hebben een groot probleem.’’

Alles wat in de herfst is geoogst

LTO is het probleem niet ontgaan. De land- en tuinbouwsector is niet zo zwaar getroffen door corona als bijvoorbeeld de luchtvaart, de reissector of de cultuurwereld, maar sommige segmenten van de markt hebben er wel zwaar onder te lijden. ,,Dat geldt vooral voor bloemen, wortelen, uien en frietaardappelen. Eigenlijk alles wat in de herfst is geoogst en nog niet is verwerkt’’, zegt een woordvoerder van LTO-Noord.

Volgens Keimpe van der Heide van de Nederlandse Akkerbouwers Vakbond (NAV) worden er in Nederland 1,5 miljoen ton aardappelen verbouwd voor de patatindustrie. Dat zijn speciale rassen waarvan je een ‘goudgeel frietje’ kunt bakken. ,,Ze zijn groter dan de tafelaardappelen, zodat er lange patatten uit kunnen worden gesneden.’’

Pootaardappelen

Veel noordelijke akkerbouwers weten de dans te ontspringen. In Groningen en Friesland worden vooral pootaardappelen verbouwd en in Drenthe piepers voor de zetmeelindustrie.

De vraaguitval voor frietaardappelen bedraagt volgens de vakbondsbestuurder 80 a 90 procent. ,,Ongeveer een miljard kilogram moet snel een andere bestemming krijgen. Dat is bijna 60 kilo per hoofd van het gezin in Nederland. Dat zijn gigantische aantallen.’’

Compensatie

De boerenvakbonden zijn volgens Van der Heide in gesprek met de overheid over compensatie en hulp ‘om de bult aardappelen weg te krijgen’.

De uitpuilende schuren moeten leeg, want het nieuwe seizoen is alweer begonnen. Evenhuis: ,,Het gaat ogenschijnlijk goed met akkerbouwers. Het is mooi weer, we hoeven tijdens ons werk niemand de hand te schudden en die anderhalve meter ook bijna nooit in acht te nemen, want we hebben de ruimte. Maar die oude voorraden zitten ons in de weg. Als die samen met de nieuwe oogst op de markt komen, dan duikelt de prijs naar beneden.’’

menu