Werknemers kunnen zich gaan opmaken voor een loongolf. Nu de economie weer aantrekt en de krapte op de arbeidsmarkt terugkeert kan het niet anders dan dat de lonen in de tweede helft van het jaar flink zullen stijgen, zo verwacht vicevoorzitter Zakaria Boufangacha van vakbond FNV. Werkgevers moeten over de brug komen, benadrukt hij. „Ze maken de crisis groter dan -ie is.”

Van die loongolf is tot nu toe nog weinig te zien, zo blijkt uit de evaluatie van het cao-seizoen op het hoofdkwartier van FNV. De gemiddelde loonsverhoging voor werknemers blijft sinds 1 december hangen op 1,7 procent.

Als er naar het gewogen gemiddelde wordt gekeken, en de grote cao’s dus zwaarder tellen, gaat het om slechts 1 procent. Bijna de helft van de werknemers zit zelfs op de nullijn. Toch is het vertrouwen voor de komende maanden groot bij de vakbond, ook nu loonafspraken de laatste maanden weer wat verbeteren.

'De groei komt volop terug'

„Het wordt nu hoog tijd dat werknemers mee gaan profiteren van de economische groei”, zegt Boufangacha. „Die groei komt volop terug, er zal sprake zijn van een enorme opleving als de lockdowns straks voorbij zijn. Met die aantrekkende economie en de krapte op de arbeidsmarkt die terugkeert verwacht ik straks een loongolf. We moeten niet dezelfde fouten maken als tijdens de vorige crisis, namelijk dat de lonen achterblijven en dat er meer flexbanen bij komen. Werkgevers maken de crisis groter dan het is.”

Het afgelopen halfjaar sloot de vakbond 102 nieuwe cao’s af voor 830.000 werknemers, maar soepel liep dat niet. De gesprekken over nieuwe arbeidsvoorwaarden lopen op veel plekken ’moeizaam’, aldus Boufangacha. „Werkgevers zeggen wel dat ze afspraken willen maken over meer vaste banen en lonen, maar in de praktijk zien we het te weinig.”

'We zien werkgevers radicaliseren'

Het levert volgens hem ’spanningen’ op in de polder. „We zien werkgevers radicaliseren. Als het slecht gaat willen ze geen afspraken maken, maar als het weer aantrekt kan het zogenaamd ook niet vanwege concurrentie of globalisering. Ze zijn niet meer in staat om in een normaal overleg tot een akkoord te komen.”

Dat komt vooral tot uiting in grote sectoren als metaal, supermarkten en zorg. Voor de cao metalektro wordt voor de vierde keer op rij langdurig gestaakt, zorgmedewerkers in UMC’s zijn boos over het loonvoorstel dat ze hebben gehad en het overleg in de supermarktbranche ligt op zijn gat. „Terwijl het op deze plekken evident goed gaat. Het is een schoffering van de medewerkers dat ze nog niks hebben gehad.”

Dat de gestelde looneis van 5 procent onrealistisch is, bestrijdt Boufangacha: „Er is genoeg ruimte om af te wijken van die eis waar het slecht gaat, maar bij goedlopende bedrijven is de houding ronduit teleurstellend.”

SER-advies

Volgens FNV worden er wel steeds meer afspraken gemaakt over een hoger minimumloon, thuiswerken, meer zekerheid en eerder stoppen met werk. Ook het nieuwe SER-advies zal de komende periode al door gaan werken op de onderhandelingstafel, is de verwachting.

„Dat vaste banen nu ook voor de werkgevers de norm worden en we werken aan een eerlijkere verdeling van de welvaart stemt ons positief”, reageert Boufangacha. „Maar het gaat er om dat we nu doorpakken en niet wachten op wetgeving of een nieuwe regering. We willen daden en geen woorden.”

Het advies, dat nog moet worden goedgekeurd door de achterban van de vakbond, heeft wel tot veel vragen bij de leden geleid, geeft Boufangacha toe. „Er is veel wantrouwen over dit advies, mensen denken: eerst zien dan geloven. Er is behoefte aan verduidelijking, leden hebben vragen of er niet teveel wordt getornd aan het vaste contract. Dat gaan we binnenkort in alle rust bespreken.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Economie