Groen gas van en voor het dorp. Is dat mogelijk? Ja, Weet onderzoeker Annet Jantien Smit van de Hanzehogeschool in Groningen maar het is nog wel duur

Annet Jantien Smit: ,,Denk aan een soort IKEA-model voor vergisters. " Foto: Peter Wassing. Foto: Peter Wassing

Kan een buurt of dorp koken en stoken op groen gas dat lokaal is geproduceerd uit eigen voedselresten, keuken- en tuinafval en wellicht ander organisch afval?

Annet Jantien Smit, onderzoeker/docent aan de Hanzehogeschool Groningen, kent het antwoord: Het kan in principe wel, maar de techniek om uit deze biomassa groen gas te maken is nu nog te duur.

Energiecoöperatie

Ze wil nu met onderzoekers, studenten en bedrijven in de regio bekijken of daar verandering in mogelijk is. Ze werven fondsen voor een haalbaarheidsstudie en een pilotproject, onder meer via het project Toukomst van het NPG. Beide studies moeten uitwijzen of grootschalige toepassing de techniek rendabel maakt, en hoe er draagvlak voor kan worden gecreëerd. De Groninger Energiekoepel zoekt al een energiecoöperatie die het idee wil uitproberen.

Er zijn volgens Smit veel situaties denkbaar waarin groen gas de beste oplossing is om de verwarming van bebouwing te verduurzamen. Het heeft dezelfde kwaliteit als aardgas. Bestaande gasleidingen en cv-ketels blijven bruikbaar.

‘Eenvoudigst en goedkoopst’

,,In landelijk gebied heb je veel oude woningen. Die staan meestal te ver uit elkaar om ze op een warmtenet aan te sluiten. Dat is niet handig en te duur. Als je ze wilt verwarmen met een warmtepomp moet je ze zo zwaar isoleren, dat is onbetaalbaar. Dus is het op zo’n plaats het eenvoudigst en goedkoopst om het aardgas te vervangen door groen gas.“

Smit noemt andere voordelen van het concept. ,,De vraag naar groen gas is groter dan het aanbod. Dat blijft waarschijnlijk nog lang zo. Naar verwachting is er in 2030 2 miljard kubieke meter van nodig voor de bebouwde omgeving. Daarnaast is er dan is een behoefte van nog eens 2 miljard kuub voor de industrie en transport, terwijl er nu nog maar zo’n 140 miljoen kuub van wordt gemaakt. Als je lokaal groen gas kunt produceren, kun je een deel van die behoefte afdekken en ben je niet afhankelijk van de markt. Door energie te maken uit biomassa waarvoor nog geen hoogwaardiger gebruik is lever je een bijdrage aan de circulaire economie. En het kan ook kosten besparen voor bijvoorbeeld afvalverwerking.”

IKEA-model

Dat op kleine schaal organisch afval verzamelen en vergisten niet rendabel is, bleek haar bij een onderzoek bij een deel van de stad-Groninger horeca. Het moest uitwijzen of het voor restauranthouders profijtelijk zou zijn om gezamenlijk voedsel- en keukenresten te vergisten tot biogas voor eigen gebruik.

loading

Smit: ,,Dat was mogelijk als een vergister geen 150.000, maar 60.000 euro zou kosten. Of als de prijs van aardgas niet 70 cent, maar 2,25 euro per kubieke meter bedroeg. Ik kwam voor Toukomst op het idee voor een concept van vergisting op kleine schaal dat je op veel plaatsen kunt toepassen. Daarmee wordt de techniek vanzelf goedkoper. Denk aan een soort IKEA-model voor vergisters. Beleidsmakers zouden om het principe mogelijk te maken kunnen overwegen op groen gas geen belasting te heffen.”

Compost

Wat Smit voor ogen heeft zijn eenheden met drie vergisters.. De eerste zet moeilijk te vergisten ‘groen’ als bermgras om in biogas, een tweede vergister doet dat met tuinafval en keuken- en voedstelresten, de derde verrijkt het biogas tot groen gas. ,,Je moet per plekke kijken wat voor aanbod van biomassa er is. Misschien is er ook wel een boer die mest kan leveren. Van het digestaat, het restproduct van vergisting, kun je weer compost maken. ”

Smit verwacht veel van de mogelijkheden met bermgras. Dat is nu nog moeilijk te vergisten. Op de Hanzehogeschool wordt gewerkt aan een innovatief procedé dat met de inzet van bacteriën uit de koeienmaag die omzetting in biogas beter mogelijk maakt. ,,Met bermgras kun je verder niets. Het is te vervuild om er veevoer van te maken. Er is echter ontzettend veel van beschikbaar. Van de hoeveelheid die door de provincie Drenthe wordt gemaaid, kun je voor twee procent van de inwoners groen gas maken.”

Gebruiksmogelijkheden

Een ‘Energy Transition Centre for a Community’ noemt zij de installatie voor de groen-gasproductie. Die moet worden in haar visie worden ondergebracht in een soort kas die ook aan andere activiteiten onderdak kan bieden, zoals een buurtmoestuin of horeca. ,,.Maar alles in overleg met omwonenden en andere betrokkenen. Het leuke van het idee is dat het -anders dan bijvoorbeeld bij grote windparken- directe gebruiksmogelijkheden en aanknopingspunten biedt voor omwonenden en bedrijven.”

menu