Gasunie investeert 7 miljard euro in een groene toekomst. Maar het aardgastijdperk is voor het staatsbedrijf nog lang niet afgelopen.

Gasunie stond na de oprichting in 1963 bekend als gastransportbedrijf. Anno 2021 maakt de onderneming zich op voor een nieuwe toekomst met een duurzaam energiesysteem. Daarin ontfermt het staatsbedrijf zich ook over de afvoer en opslag van het broeikasgas CO2, het transport van warmte en de productie, opslag en distributie van groen gas en groene waterstof.

,,We worden nu een duurzame energie-infrastructuuronderneming”, zegt Han Fennema, de topman van Gasunie. Het staatsbedrijf maakte gisteren bij de presentatie van de jaarcijfers bekend tot 2030 in Nederland en Duitsland, waar Gasunie ook een groot gasnetwerk heeft, zeven miljard euro te investeren om de energietransitie mogelijk te maken.

Stikstoffabriek in Zuidbroek

De ceo maakt echter duidelijk dat Gasunie het aardgas-tijdperk nog lang niet achter zich heeft liggen. Het einde van de winning in Groningen betekent juist werk aan de winkel voor het bedrijf. Het werkt hard aan de bouw van de grote stikstoffabriek in Zuidbroek, die vanaf volgend jaar importgas dezelfde kwaliteit als Groningengas geeft. Daardoor kunnen de Nederlandse huishoudens met hun bestaande apparatuur blijven koken en stoken.

Gasunie is dan ook al lang niet meer alleen transporteur van het aardgas. Het ontwikkelde bijvoorbeeld ondergrondse gasopslagen die kunnen worden aangesproken als het erg koud wordt, bouwde eerder diverse kleinere stikstoffabrieken en realiseerde op de Maasvlakte met op- en overslagconcern Vopak de aanlanding voor met schepen aangevoerd vloeibaar aardgas (LNG) Gate Terminal. ,,We noemden ons de laatste jaren daarom een gas-infrastructuurbedrijf”, zegt Fennema.

Driekwart van het netwerk kan voor waterstof gebruikt

Ondanks de slag naar vergroening, zegt Fennema, houdt het die functie nog decennia. Hij rekent voor dat van de zeven miljard aan investeringen een derde wordt besteed aan het veilig en betrouwbaar houden van het aardgassysteem. Dat geld is bestemd voor renovatie en een paar grote projecten in Duitsland, waaronder de bouw van een LNG-aanlanding bij Hamburg.

Toch duurt het niet lang voordat het nieuwe groene tijdvak zich aftekent in het 15.500 kilometer lange stelsel van leidingen van Gasunie. Nu door het einde van de gaswinning de export terugloopt komen er gasleidingen vrij voor het netwerk, waarmee het concern groene waterstof naar de industriële clusters in Nederland wil transporteren. ,,Voor 75 procent van het netwerk kunnen we bestaande aardgasleidingen gebruiken.” De zogeheten ‘hydrogen backbone’ kan rond 2026 klaar zijn.

Energie-eiland

Fennema zegt dat ongeveer de helft van de zeven miljard euro naar groene waterstof toe gaat. ,,We werken ook aan de waterstofopslag in de zoutcavernes in Zuidwending. Samen met TenneT en Energinet (de Deense netbeheerder – red.) kijken we naar de mogelijkheden om een energie-eiland in de Noordzee aan te leggen.”

De gedachte is dat waar de elektriciteitskabels van de windparken op zee samenkomen de aangevoerde stroom wellicht ter plekke omgezet kan worden. Gasunie is verder met Groningen Seaports, Shell, Equinor en RWE betrokken bij NortH2, dat de Eemsdelta tot een centrum van productie, opslag en transport van groene waterstof wil maken.

Ook in het westen van het land werkt Gasunie aan de energietransitie. Het heeft vergevorderde plannen om een pijpleiding aan te leggen waarlangs de CO2 die vrijkomt bij Rotterdamse fabrieken van Shell, Esso, AirLiquide en Air Products wordt afgevoerd naar een oud platform voor gasproductie op de Noordzee. Het broeikasgas wordt daar opgeslagen in een oud gasveld.

Warmtetransport uit Rotterdam

Wat Gasunie ook gaat transporteren van Rotterdamse bedrijven: restwarmte. Het wordt via een dubbeldikke buis afgevoerd naar Den Haag en Leiden, waar beheerders van plaatselijke netwerken de warmte bij de huishoudens kunnen afleveren om de woningen op temperatuur te houden.

Met het Alkmaarse bedrijf SCW werkt Gasunie aan het plan voor vier fabrieken, waarvan een mogelijk in Delfzijl. Die gaan met een nieuw procedé van kritische vergassing groen gas maken van ‘natte’ biomassa zoals rioolslib. In het Klimaatakkoord staat dat er in 2030 jaarlijks twee miljard kuub groen gas moet worden gemaakt, onder meer voor woningen die bijvoorbeeld door de afgelegen ligging moeilijk op een andere manier zijn te verduurzamen.

De eerste fabriek is in Alkmaar ontwikkeling. Fennema: ,,We halen nu de kinderziektes uit het procedé. Hopelijk zijn we daar in de zomer klaar mee. Het is dan de bedoeling dat de fabrieken verspreid door het land worden gebouwd.”

Je kunt deze onderwerpen volgen
Economie