Peter Brul.

Soja uit de Amazone. Waarom? De Groninger veldboon is prima alternatief

Peter Brul.

Een aantal akkerbouwers in Oost-Groningen heeft dit jaar op relatief kleine schaal veldbonen geteeld. Gehoopt wordt dat het een goede vervanger wordt van de sojaboon die Nederland al decennia importeert vanuit onder andere het Amazone-gebied.

In oktober start in Engeland een proef. Er wordt dan bijna 100.000 kilo veldbonen uit Groningen verwerkt tot vleesvervangers.

Landbouwkundige Peter Brul uit Bellingwolde die sinds enkele jaren in opdracht van de provincie Groningen de omschakeling naar biologische landbouw stimuleert, heeft hoge verwachtingen van de test.

Definitieve fabriek in Nederland

De veldboon bezit veel eigenschappen die de sojaboon ook heeft, zegt hij. ,,Voor de productie van vleesvervangers kan dit een heel bruikbaar alternatief zijn voor soja.’’ Mocht de proef een succes zijn, dan wordt in Nederland een nieuwe fabriek gebouwd waar de veldbonen worden verwerkt.

Na China is er geen ander land ter wereld dat zoveel soja uit Brazilië en andere Zuid-Amerikaanse landen haalt als Nederland. Het Atlantische oerwoud is Brazilië is al bijna helemaal verdwenen en in Amazone-gebied wordt al tientallen jaren veel bos wordt gekapt en in brand gestoken ten behoeve van landbouwgrond.

Import soja staat ter discussie

In wat de longen van de wereld wordt genoemd, woedt nu echter een recordaantal branden. Zonder toestemming kappen van het oerwoud is verboden, maar onder de huidige Braziliaanse president Bolsonaro is er niet heel streng gehandhaafd.

De Nederlandse import van soja staat sinds deze zomer dan ook volop ter discussie.

Peter Brul werkte jarenlang in Brazilie en Paraguay. Hij zag de Nederlandse schepen binnenkomen die volgeladen met soja teruggingen naar Rotterdam. Hij zag ook de branden in het oerwoud. ,,Brandende gebieden die zich soms uitstrekten over een afstand vergelijkbaar met de afstand Bellingwolde-Rotterdam.’’

Veevoer en vleesvervangers

De soja wordt in Nederland veel gebruikt voor veevoer, dus vooral voor de productie van vlees. De consumptie van vlees in Noordwest Europa daalt, maar de markt voor vleesvervangers groeit snel. Het gros van de vleesvervangers wordt gemaakt van soja.

Maar dat kunnen we ook zonder soja, is Brul’s overtuiging. ,,De veldboon is een mooie vervanger. Er komen nu vragen uit de markt van grote bedrijven die alternatieven zoals de veldboon uit de regio willen.’’

In de test die volgende maand gaat draaien worden de veldbonen gepeld en fijn vermalen. Vervolgens wordt het meel gescheiden in een eiwitrijke en een zetmeelrijke fractie.

De eiwitrijke fractie wordt omgezet in vleesvervangende producten als de vegaburger. Het zetmeelrijke deel kan gebruikt worden voor de productie van veevoer.

Brul gelooft dat de veldboon akkerbouwers een mooie kans biedt als de proef inderdaad een succes is. ,,Dit is een sterke groeimarkt. Het gebeurt niet zo heel vaak dat een akkerbouwer de kans krijgt in te stappen in een groeimarkt.’’

Minder stikstof dankzij veldboon

Een bijkomend voordeel is dat de veldboon stikstof uit de lucht haalt en bindt. ,,Dat levert een heel mooie nalevering van stikstof op’’, zegt Brul.

,,Dat gaat al gauw om 60 tot 100 kilogram stikstof per hectare. De akkerbouwer die in augustus de veldboon oogst, heeft daarom voldoende stikstof in de grond voor het wintergraan dat hij in oktober zaait. Er is dus veel minder( kunst)mest meer nodig.’’

Zoektocht naar Groninger en Drentse akkerbouwers

Wanneer de test een succes is, start volgend jaar een verwerkingsfabriek in Nederland. Daar moeten in eerste instantie maandelijks 100 ton veldbonen worden verwerkt. ,,We zijn op zoek naar akkerbouwers in Groningen en Drenthe die al voor de oogst 2020 veldbonen willen verbouwen’’, zegt Brul.

Of de import van soja op korte termijn tot het verleden behoort? ,,Dit is een begin, maar in principe moet het op termijn kunnen , waar een wil is, is een weg. Maar dat begint ook bij de consument die zegt: ik wil wel vleesvervangers, maar geen vleesvervangers waarin soja is verwerkt.

En het is ook een politieke keuze. Want stel dat Duitsland zegt ‘we willen de soja uit de Amazone niet meer. Dan zegt Brazilie misschien ‘oke, dan willen wij de BMW uit Duitsland niet meer’. En welke keuze wordt er dan gemaakt?’’

Voor akkerbouwers die interesse hebben: info@agro-eco-advisors.com

menu