Wie heropent de sporthallen en theaters? SuWoTec Stadskanaal heeft misschien de sleutel in handen: 'Lucht zo zuiver als in een kuuroord'

Veilig genieten van Donar in een goed gevuld Martiniplaza. Als het aan SuWoTec ligt, is het geen verre toekomstmuziek meer. Foto: Jan Kanning

Een kerk in Rijssen (Ov) bevat misschien wel de schoonste en coronaveilige binnenruimte van Nederland. Dankzij een vinding van SuWoTec in Stadskanaal. De ministeries van VWS en EZ zien veel in het project.

Wie de kerk aan de Veeneslagen in Rijssen betreedt, merkt het direct. De lucht is er anders, het ademt frisser vooral. Met een aangenaam binnenklimaat. Op meerdere plekken staan meters. Een luchtmeter op de zesde rij banken geeft aan dat er in de ruimte geen fijnstof aanwezig is.

Mensen met astma voelden klachten verminderen

Het onderstreept het baanbrekende van het systeem dat SuWoTec uit Stadskanaal ontwikkelde, zegt Richard IJpma van SuWoTec. ,,We draaien het systeem hier sinds april. Er zijn mensen met astma die tijdens kerkdiensten merkten dat hun klachten verminderden.’’

SuWoTec ontwikkelde het Clean Air Technology System (CATS) vanwege de coronacrisis. Wat het systeem kortweg doet is schone lucht in een ruimte brengen. Er wordt een gebalanceerde hoeveelheid positieve en negatieve ionen aan de lucht toegevoegd.

Virus in paar seconden onschadelijk gemaakt

Met hulp van draaggolftechniek worden de positieve en negatieve ionen actief in de hele binnenruimte verspreid. Ze binden en neutraliseren onderweg elk ongewenst obstakel dat ze tegenkomen: fijnstof, schimmels, bacteriën en virussen.

Ook het coronavirus. De ionen verbreken binnen enkele seconden de eiwitstructuur van het virus. ,,Zodra dat is gebeurd, kan het virus niets meer. Dan is het geneutraliseerd, vertelt William van der Schee. Van der Schee is wetenschapper en productontwikkelaar bij SuWoTec en lid van een commissie die het RIVM adviseert over technische problemen en oplossingen rond Covid-19.

Techniek bestond al

Lucht zuiveren door ionisatie is niet nieuw. Al sinds de jaren tachtig wordt er onderzoek naar gedaan, zegt van der Schee. Er zijn diverse fabrikanten die apparatuur aanbieden om de lucht in huis te ioniseren of te bewerken met UV-C.

Toch is ionisatie niet iets dat je zomaar kunt doen. Op aarde is de luchtkwaliteit door menselijk handelen verslechterd. Zomaar positieve of negatieve ionen toevoegen wil je niet. Wie te veel negatieve ionen genereert, produceert ozon als bijproduct. Slecht voor de mens. Er moet balans zijn.

In dode hoeken schuilt risico

Van der Schee zette alle verschillende technieken op een rij en deed simulaties en metingen. Een van de grootste minpunten is dat deze technieken niet de hele ruimte bereiken. ,,Zet je met ventilatie of reinigingsinstallaties en kastjes alles op alles, zul je nog niet meer dan 30 procent van de lucht zuiveren.’’

Ventilatie levert in ruimtes luchtsnelwegen en dode hoeken op. Plekken waar de lucht stil staat. Dat zijn plekken waar eventuele ziekteverwekkers zich ophopen, legt van der Schee uit. Komt een gedeelte van die lucht na enige tijd in beweging, doordat een deur opengaat of mensen zich bewegen, verspreiden de schimmels, bacteriën en virussen zich alsnog door de ruimte.

De zon heeft de oplossing

Het stimuleerde Van der Schee te onderzoeken hoe je wel een hele ruimte kunt bereiken met schone lucht. Een actief systeem. Hij keek naar de kuuroorden hoog in de bergen, want daar komt de gezonde lucht wel overal.

SuWoTec (Sustainable World Technology) laat zich inspireren door oplossingen uit de natuur. Dat leverde al een batterij op die draait op zand, zout en bladeren. In een gebouwencomplex met een hogeschool, woningen, bibliotheek en kerk in Rotterdam legden ze het Sustainable Energy System aan. Een systeem om gebouwen te verwarmen en te koelen zonder gas verbruik en weinig stroomverbruik.

Van der Schee stelde vast dat bij het ionentransport in de bergen de zon een rol speelt. ,,In het spectrum van de zon zitten twee frequenties die afzonderlijk voor zowel positieve als negatieve ionen de weerstand om zich te verplaatsen verlaagt.’’

De techniek is te vergelijken met radiofrequenties. Van der Schee: ,,Met deze techniek kunnen wij de gezonde ‘berglucht’ actief tot 200 meter in een ruimte brengen.

Scheiden is van groot belang

De ionen zo lang mogelijk van elkaar scheiden is daarbij van belang. ,,Breng je positieve en negatieve ionen normaal in een ruimte binden ze direct aan elkaar en heffen elkaar op. De deeltjes moeten apart van elkaar op objecten als fijnstof of virussen botsen om die onschadelijk te maken.’’

Met CATSdenkt SuWoTec een systeem te hebben dat de techniek van de aarde en de zon nabootst. Sinds april draait het systeem in de kerk in Rijssen, waar Van der Schee zelf lid van is. Diverse metingen geven aan dat de lucht er zo zuiver is als in de bergen. ,,Het RIVM heeft zelfs gemeten onder de preekstoel’’, zegt van der Schee. ,,Ze waren opgetogen.’’

Restaurantketen in VS wil systeem hebben

SuWoTec gaat zijn CATS nu ophangen in twee kerken in Twente, een sporthal en een school. Via de Bio Based Battery was het bedrijf uit Stadskanaal in contact met een Amerikaanse partij. ,,Die partij weet ook van CATS. Een restaurantketen in de VS met 1200 vestigingen wil het systeem liever vandaag hebben dan morgen’’, zegt IJpma.

Het bedrijf zoekt nu een partner die het systeem in serie kan assembleren. Daarvoor wordt vooral gekeken naar werkvoorzieningsschappen. IJpma: ,,We zijn onder andere in gesprek met Fivelingo in Appingedam.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Economie
Coronavirus
Duurzaam ondernemen