Coronacrisis in je portemonnee: Maak korte metten met geldstress

Geldstress Illustratie: Gerrit de Jager

De coronacrisis raakt veel mensen ook in de portemonnee. Opeens valt er inkomen weg, terwijl de vaste lasten doorlopen. Dat levert geheid stress op. Wat kun je daar mentaal én praktisch aan doen?

Stap 1: Probeer tot rust te komen

,,Geld is de grootste veroorzaker van stress ter wereld”, zegt Michael Keet (49) uit Heeze. Zelf raakte hij enkele jaren geleden financieel aan de grond door de ontwikkeling van een online boekhoudpakket met de verkeerde partner. Maar tot zijn verbazing bleef hij daar heel relaxed onder. Dat vormde de basis voor zijn Engelstalig boek Moneyfulness, dat net uit is.

Zijn boodschap: ,,Als je leert om je gevoelens ten opzichte van geld te veranderen en je dat combineert met wat praktische vaardigheden bij het beheren van je bankrekening, krijg je vanzelf meer rust in je hoofd over geldzaken.”

Keet had voor zijn geldzorgen veel baat bij mindfulness. Het hielp hem rustiger naar z’n penibele financiële situatie te kijken. ,,Mindfulness helpt om direct te kalmeren en afstand te nemen van gedachten. Dat kan met ademhaling, meditatie, yoga of de bodyscan, waarmee je fysieke spanning kunt wegnemen.

Stress komt voort uit het herbe-leven van het verleden en uit angst voor de toekomst. Mindfulness is juist gericht op het nu. De technieken voor mindfulness kun je ook toepassen op je emoties met betrekking tot geld.”

Stap 2: Ga eens rekenen

Is de ergste spanning eraf, sla dan eens aan het rekenen. Kijk goed naar je vaste lasten en ga na welke je wellicht kunt schrappen, adviseert Karin Radstaak van budgetvoorlichter Nibud. ,,Wat komt er binnen en wat gaat eruit? Als door de crisis minder geld binnenkomt, kijk dan of je onder de streep op een min uitkomt en je moet bezuinigen.

Dat kan op verschillende manieren. Mensen hebben bijvoorbeeld ongemerkt tien tot vijftien abonnementen. Daarbij denken ze vaak aan een krant of tijdschrift, maar loterijen, sportclubs, een maaltijdbox, een fiets, streamingdiensten als Spotify en Netflix en een telefoon met internet zijn ook maandelijkse kosten. Het is goed om dat in kaart te brengen. Misschien kan er tijdelijk iets weg.”

Op de site van het Nibud vind je ook persoonlijk budget advies (PBA). ,,In die rekentool kun je zien of je aan bepaalde zaken meer uitgeeft dan anderen. Vaak is dat dan een kostenpost waarop je kunt besparen.”

Stap 3: Laat je niet verleiden

Online winkels strooien met mooie aanbiedingen nu de winkelstraten zijn verlaten. Laat je niet verleiden tot onnodige uitgaven, waarschuwt Radstaak. ,,Veel mensen zijn de hele dag thuis aan het werk en zijn voortdurend online. Dan word je gemakkelijk gelokt met mooie aanbiedingen. Maar koop niet te gemakkelijk dingen die je misschien niet nodig hebt. Vraag je eerst af of je de aankoop echt wilt hebben en of je er over een paar maanden nog steeds zo blij mee bent.

Sommige mensen vinden dat lastig. Dwing jezelf dan om eerst een rondje te lopen en even na te denken. Kun je het geld missen? Houd je je baan? Of is het nu handiger om te sparen? Als dat zo is, houd je geld dan lekker in je zak.”

Stap 4: Check: welk geldtype ben jij?

Volgens Keet zijn mensen onder te verdelen in verschillende geldtypes. ,,Door te leren welk type je bent, weet je ook welke sterke en zwakke kanten daarbij horen en kun je jezelf een spiegel voor houden. Dat helpt bij het maken van een financieel plan.”

Volgens Keet is grofweg veertig procent van de mensen een spender. ,,Een spender krijgt een prettig, rustig gevoel van geld uitgeven. Het probleem is dat je dat gevoel ook blijft opzoeken als je niks te besteden hebt. Spenders komen aan het eind van de maand vaak te kort. Een tip voor deze mensen is om te kijken hoe anderen het doen.”

Meer dan een derde van de mensen is een saver, die geld ziet als een vorm van veiligheid. ,,Daarvoor geldt: hoe groter de buffer, hoe prettiger. Een saver durft eigenlijk niks uit te geven. Een tip voor deze spaarders is om lekker te blijven sparen, maar ook iets meer uit te geven, want dat maakt het leven een stuk leuker.”

Ruim twintig procent is volgens Keet een avoider: iemand die geldzaken liever aan anderen overlaat. ,,Dat zijn mensen die rekeningen negeren en in grote problemen kunnen komen. Avoiders kunnen het best leren de confrontatie aan te gaan. Kijk op je rekeningen en zorg dat je het op orde krijgt. Je zult merken dat het oplucht.”

Stap 5: Maak een planning met buffers

Mensen die nu veel zorgen hebben over geld kunnen volgens Keet het best een planning te maken voor een paar maanden. ,,Houd jezelf daarbij die spiegel voor. Bedenk welk geldtype je bent en wat je houding is ten opzichte van geld. De emoties die je over geld hebt, bepalen voor een groot deel je financieel gedrag. Zo snap je ook waarom je bijvoorbeeld toch weer te dure spullen hebt gekocht en kun je voorkomen dat dat weer gebeurt.

Kijk op je rekeningen en zorg dat je het op orde krijgt. Je zult merken dat het oplucht. Zorg dat je twee buffers krijgt: één voor grote uitgaven als een nieuwe auto of wasmachine en één om zes tot negen maanden te kunnen overleven zonder inkomen. Het is misschien nu niet mogelijk, maar op langere termijn zou het fijn zijn om een klein beetje bezit te verwerven waar geld uitkomt, zoals aandelen.

Haal de stofkam door je normale uitgaven. Kijk wat echt nodig is en waar je op kunt bezuinigen. Én: schenk ook wat geld aan een goed doel. Want van geven word je gelukkig.”

Stap 6: Informeer je over de overheidsregeling

De overheid heeft een noodpakket voor ondernemers en zzp’ers die in de problemen komen. Als een deel van je werk door de cisis stopt, heb je mogelijk recht op tijdelijke inkomensondersteuning. Ben je in dienst bij een bedrijf, dan kan jouw werkgever bij de overheid hulp vragen om je salaris door te betalen. Ben je zzp’er, dan kun je zelf inkomensondersteuning aanvragen bij een loket van de gemeente.

Alle informatie over de financiële regelingen is te vinden op de sites van de rijksoverheid en de kamer van koophandel: rijksoverheid.nl en kvk.nl

Stap7: Kijk welke betalingen je kunt opschorten

Als het water je aan de lippen staat en je rekeningen nu niet kunt betalen, neem dan zo snel mogelijk contact op met de betreffende bedrijven en instanties. ,,Leg de situatie uit en probeer een regeling te treffen”, zegt Radstaak. ,,Banken geven op dit moment uitstel van betalingen van de hypotheek. Ook aan woningcorporaties, verzekeringsmaatschappijen en energiebedrijven kun je de situatie uitleggen. Vraag wat je kunt doen.

Probeer vast te leggen dat je achterstallige rekeningen straks in termijnen kunt afbetalen, zodat je niet in een keer dubbele lasten hebt. Wacht in elk geval niet af tot de bedrijven contact opnemen met jou. Het scheelt veel stress en problemen om het meteen op te lossen.”

Stap 8: Zoek hulp

Lopen de financiële problemen echt uit de hand, dan kun je voor hulp aankloppen bij je gemeente Weet dat je niet de enige bent: jaarlijks gaan honderdduizend mensen met financiële misère te rade bij een hulporganisatie of de schuldhulpverlening van de gemeente. ,,Stel het zoeken van hulp niet uit”, zegt Radstaak. ,,Schaam je niet, deel je zorgen. Vaak worden de problemen alleen maar groter als je langer wacht.”

menu