Bas Doets: ,,Houdt de crisis langer aan, dan gaan wij ook bietenbrug op."

'Noord-Nederland kan de economische dreun van het coronavirus beter dan ooit opvangen'

Bas Doets: ,,Houdt de crisis langer aan, dan gaan wij ook bietenbrug op." Foto: Duncan Wijting

De economie krijgt een daverende klap van de coronacrisis. Wat zijn de gevolgen voor het Noorden?


De economie van Noord-Nederland krijgt hoe dan ook een dreun als gevolg van de coronacrisis, maar ons landsdeel is beter dan ooit in staat om zo’n klap op te vangen.

,,Als dit ons vijf tot tien jaar geleden was overkomen, dan waren we een heel stuk slechter af geweest omdat de financiële crisis en de coronacrisis elkaar dan hadden versterkt. We kunnen deze teruggang beter aan dan ooit tevoren”, zegt Bas Doets, directeur van het bureau E & E advies in Groningen.

Koffiedik kijken

Hij maakt jaarlijks voor Dagblad van het Noorden een inventarisatie en analyse van de noordelijke economie en werkgelegenheid. Nu buigt hij zich over de vraag hoe het Noorden de huidige crisis zal doorstaan. Hij geeft toe: dat is een beetje koffiedik kijken. Doets: ,,Hoe hard de klap aan zal komen, is bijna niet te voorspellen. Dat is afhankelijk van de duur van de crisis en het vertrouwen van consumenten en ondernemers in de economie.”

Maar kan hij wel iets zeggen over de weerbaarheid van de noordelijke economie. Hij heeft net de cijfers 2019 binnen. Die zijn ongekend florissant. Doets: ,,De werkgelegenheid in het Noorden is vorig tot boven de 800.000 arbeidsplaatsen gestegen en de werkloosheid daalde tot onder de 4 procent.”

Scenario’s

Die gegevens maken duidelijk hoe sterk de noordelijke economie was, net als de landelijke. Wat blijft daarvan over? Doets verwijst naar de verschillende scenario’s die het Centraal Planbureau voor de landelijke economie heeft gemaakt, die uitgaan van – afhankelijk van de duur van de crisis – een krimp van 1,2 tot 5 à 7 procent.

De noordelijke economie kent een opbouw van de sectoren die in belangrijke mate overeenkomt met die van de rest van Nederland. Die zal in grote lijnen de landelijke trend volgen. Aan de overheid gerelateerde sectoren, zoals de zorg en het onderwijs, zijn in het Noorden echter relatief groot. Die reageren qua werkgelegenheid doorgaans minder snel op economische ontwikkelingen. Daardoor loopt de economie in het Noorden altijd iets achter op het landelijk gemiddelde.

‘Noorden ‘relatief weinig afhankelijk van export’

Doets: ,,In zijn algemeenheid geldt dat de noordelijke economie relatief afhankelijk is van overheidsuitgaven en relatief weinig afhankelijk van de export. De stagnerende wereldhandel zou ons dus iets minder raken. Dalende overheidsinvesteringen zijn pas aan de orde als we echt in een crisis terecht komen, de belastinginkomsten over een langere periode teruglopen en de overheid de broekriem moet aanhalen. We kunnen hetzelfde te zien krijgen als bij de vorige crisis. Dat landelijk de economie al in een recessie duikt, terwijl in het Noorden de economische groei iets langer aanhoudt.”

Het betekent volgens hem dat de schade voor het Noorden kan meevallen als de crisis kort duurt. ,,Houdt dit langer aan dan gaan wij ook de bietenbrug op. Bij een negatief scenario zal de noordelijke economie extra hard geraakt worden en zal het Noorden meer tijd nodig hebben om te herstellen”, aldus Doets.

Campings en vakantieparken

Hoe dan ook hebben veel bedrijven het nu loodzwaar, zegt hij. De econoom noemt met name de vrijetijdseconomie. ,,De horeca is goeddeels dicht, campings en vakantieparken mogen alleen onder restricties open. Veel ondernemers in die sector zullen de deuren moeten sluiten of nog maar een fractie van hun normale omzet draaien. Sport ligt stil, alles wat met persoonlijke verzorging te maken heeft is gesloten. Door alle sectoren heen zijn er veel bedrijven die last hebben van stagnerende binnenlandse bedrijfsinvesteringen, afnemende consumptieve bestedingen en dalende export.”

De crisis kent naast verliezers ook winnaars, constateert Doets. ,,Natuurlijk de zorg en alles wat daar aan toelevert. Ook bijvoorbeeld de supermarkten, diverse webwinkels en de fijndistributie (de bezorging van pakketjes en voeding – red.). De ICT sector moet massaal aan de bak om versneld de digitalisering in het MKB te bewerkstelligen.”

‘Verstandige middenweg’

Hij vindt het goed dat het kabinet het land niet volledig op slot heeft gedaan. ,,De net-niet-lockdown lijkt vooralsnog een verstandige middenweg. Daarmee doen we wat nodig is in het kader van de volksgezondheid, maar brengen we de economie niet meer schade toe dan strikt noodzakelijk is.”

Hij noemt het pakket steunmaatregelen van de overheid voor het bedrijfsleven ‘ongekend’. Doets: ,,Dat is het voordeel wanneer de overheid haar financiën op orde heeft Dat maakt anticyclische investeringen (om de economisch neergang te remmen – red.) mogelijk. Desalniettemin zal de coronacrisis diepe sporen achterlaten in onze economie. Naarmate die langer aanhoudt en ook het vertrouwen ernstiger wordt geschaad, zullen deze sporen dieper worden. We moeten hoe dan ook een harde dreun incasseren.”

menu