Primeur Eemshaven: Eerste centrale op waterstof

De gasgestookte Magnum-energiecentrale in de Eemshaven wordt als eerste in Nederland omgebouwd voor het gebruik van waterstof als brandstof. Ze moet in 2030 zonder schadelijke uitstoot elektriciteit produceren.

Dat is de ambitie van energiebedrijf Nuon, de eigenaar van de centrale. De eerste stap naar de vergroening moet in 2023 zijn gezet. Dan moet een van de drie eenheden op -om te beginnen fossiele- waterstof draaien.

CO2-neutraal

Met zijn vermogen van 440 megawatt is de unit dan de grootste, dan wel één van de grootste waterstofcentrales in de wereld die ruim 600.000 huishoudens van elektriciteit kan voorzien. Nuon wil dat de Magnum-centrale rond 2030 geheel CO2-neutraal is. Het hoopt dat er dan voldoende zonne- en windenergie wordt geproduceerd voor de aanmaak van ‘groene’ waterstof om daarmee de hele centrale betaalbare stroom te laten produceren

De eerste stap naar de vergroening van de Magnum zet Nuon in samenwerking met Gasunie en het Noorse gas- en oliebedrijf Statoil. De waterstof wordt geproduceerd uit aardgas dat Statoil wint uit gasvelden voor de Noorse kust. De CO2 die daarbij vrij komt wordt 1000 tot 2000 meter diep in de bodem van de Noordzee opgeslagen. Daar slaat Statoil ook al ruim 20 jaar CO2 op die het onttrekt aan het Noorse gas. Dat is rijk aan CO2.

Pijpleiding

De eerste optie is dat Statoil waterstof in Noorwegen produceert. Die brandstof zou dan in een bestaande pijpleiding naar de Eemshaven vervoerd en daar opgeslagen moeten worden. Een tweede optie is dat in de Eemsdelta een fabriek komt die uit het aardgas waterstof maakt. In dat geval voert een schip de CO2 die daarbij vrijkomt af naar de installatie die het in de bodem injecteert.

De eerste eenheid zal per jaar 200.000 ton waterstof verbruiken. Daarmee wordt per jaar een uitstoot van 1,3 miljoen ton CO2 bespaard.

Superbatterij

Het project ligt in de lijn van de ambitie van Nuon om van de Magnum-centrale een ‘superbatterij’ voor de opslag van groene energie te maken. Het wil daarvoor goedkope stroom gebruiken die zonnepanelen en windmolens produceren op momenten dat het aanbod van elektriciteit groter is dan de vraag. Met die stroom wordt water gescheiden in zuurstof en waterstof. Om de opslag en transport van de waterstof met zijn hoge druk beter beheersbaar te maken, wil Nuon er vloeibare ammoniak van maken door het te binden met stikstof. De waterstof kan weer aan de ammoniak worden onttrokken als het nodig is om elektriciteit op te wekken.

Omdat groene stroom nu nog onvoldoende beschikbaar en te duur is om waterstof te produceren, begint Nuon met waterstof gemaakt uit fossiel aardgas. Zo kan ervaring worden opgedaan met CO2-neutrale elektriciteitsproductie door centrales die nu nog gasgestookt zijn. Het behoud van gascentrales is volgens het energieconcern van belang omdat ze hun productie snel kunnen aanpassen aan de pieken en dalen in de productie van zonne- en windenergie. ,,Het energieaanbod van deze duurzame bronnen wordt immers sterk door weersomstandigheden bepaald.”

Snel forse reductie CO2-uitstoot

De CO2-uitstoot van de gascentrales moet snel fors worden gereduceerd, zegt Nuon in een toelichting op zijn plan om de Magnumcentrale in de Eemshaven met waterstof te stoken.

Noorden werkt aan economie rond waterstof

,,Om de doelen uit het klimaatakkoord in Parijs te halen, moet de uitstoot in de elektriciteitssector al in 2030 55 tot 75 procent lager zijn dan in 1990. Wanneer de nieuwe centrales – die zonder problemen tot na 2050 meekunnen – geen aardgas meer gebruiken maar waterstof, kan de energievoorziening CO2-vrij worden terwijl de betrouwbaarheid en stabiliteit behouden blijft”, aldus het energiebedrijf.

Syngas

In de wereld bestaan al enkele energiecentrales waarin syngas, met daarin waterstof, wordt ingezet als brandstof. In Japan wordt op dit moment aan vergelijkbare projecten gewerkt als dat van Nuon. Ook staat er een kleine gascentrale met ammoniak als brandstof.

Woordvoerster IJfs Anouk van Nuon wijst erop dat de ontwikkeling van de waterstoftechniek een grote vlucht neemt. Het land is voor olie en gas afhankelijk van kostbare import en wil na de ramp met kerncentrale in Fukushima niet verder met kernenergie.

Nuon wil geen informatie geven over de kosten van het project. ,,We kunnen wel zeggen dat het onze doelstelling is om waterstof in te zetten als brandstof voor een prijs die lager ligt dan die van biomassa-bijstook uit kolencentrales”, zegt de woordvoerster. ,, Idealiter doen we dat zo snel mogelijk zónder subsidie, maar in eerste instantie hebben we van de Rijksoverheid ondersteuning nodig bij de ontwikkeling van de techniek en bij de brandstofprijs.”

Hoofdrol

Groene waterstof wordt in het algemeen een hoofdrol toebedeeld in een mondiaal duurzaam energiesysteem. De Noordelijke Innovation Board, die de noordelijke economie moet aanjagen, heeft plan ontwikkeld voor de ontwikkeling van een waterstof economie in het Noorden. Daarbij is een centrale rol weggelegd voor de Eemsdelta. De veelheid aan (groene) stroom die in de toekomst bij de Eemshaven aan land komt van onder meer de toekomstige windmolenparken, zou moeten worden gebruikt voor de aanmaak van waterstof. Het is ook een belangrijke grondstof voor de de industrie in het chemiecluster van Delfzijl.

Ook het midden- en kleinbedrijf in het Noorden is druk bezig in te spelen op de opkomst van waterstof. De Holthausen Groep in Hoogezand, die zich intensief houdt met waterstoftechniek in het vervoer, maakte vorige week bekend met Green Planet in Pesse en Gasunie negen waterstoftankstations voor personen en vrachtauto’s in het Noorden te openen.

Resato in Assen is op de markt gekomen met vulstations die beduidend goedkoper zijn dan de gangbare.

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.