Passagiers op Schiphol voorafgaand aan een vlucht naar het Bulgaarse Boergas met Corendon in juni.

Reisbranche verwacht financieel bloedbad door corona: 'Helemaal geen geld om vouchers terug te betalen'

Passagiers op Schiphol voorafgaand aan een vlucht naar het Bulgaarse Boergas met Corendon in juni. Foto: ANP

Sinds de coronacrisis hebben reisaanbieders al zo’n 4000 banen geschrapt. Maar met alleen snijden in hun personeelsbestand zullen ze het einde van de coronacrisis niet halen. ,,50 tot 60 procent van de reisondernemingen zal over een half jaar failliet zijn of zelf de stekker eruit hebben getrokken.”

De hoop op een ‘goede’ winter hadden de meeste reisondernemingen al laten varen en dan komt daar nu nog eens de boodschap van het Outbreak Management Team (OMT) bovenop dat er mogelijk een negatief reisadvies geldt voor de kerstvakantie.

Naar een aantal populaire winterbestemmingen als Canarische eilanden, Algarve of Curaçao kan worden gereisd, maar reizigers boeken slechts mondjesmaat, uit angst en onzekerheid rond het oplopend aantal besmettingen en nieuwe maatregelen die volgen of al van kracht zijn in sommige landen.

‘Ongekend zware tijden’

,,Het zijn voor ons ongekend zware tijden’, verzucht zegsvrouw Mirjam Dresmé van de brancheorganisatie van reisondernemingen, ANVR. ,,Als sector zijn we nu al acht tot negen maanden zwaar getroffen. Er wordt weinig geboekt, er valt ook nauwelijks iets te boeken met zoveel landen wereldwijd op oranje.” loading

Uitzichtloos is het, aldus de ANVR. ,,Het omzetverlies ligt met een praktisch volledig gesloten wereld al op zo’n 90 procent. Het is duidelijk dat we in de touwen liggen en daar komt nu nog eens het advies van het OMT bovenop.” De reisbranche vreest dat dit de nekslag wordt.

Reddingsboei

Dat de reiswereld nog niet en masse failliet is gegaan, lijkt bijna een wonder. Volgens de brancheorganisatie is dat vooral te danken aan de steunmaatregelen van de overheid. En die steun blijkt niet de enige reddingsboei te zijn. Zo’n beetje alle reisondernemingen zijn druk met bezuinigen en reorganiseren, constateert ANVR-woordvoerder Dresmé.

Illustratief is dat tot en met september al 20 procent van de circa 21.000 banen bij reisorganisaties - van touroperators, reisagenten tot reisbureaus - is geschrapt. Het aantal ontslagen zal de komende tijd blijven oplopen. Alleen dit jaar zou dat al snel oplopen naar een derde, zo voorspelt de brancheorganisatie. En die verwachting leeft ook bij reisondernemingen zelf.

Grote bedrijven als Corendon, Sunweb en TUI gaven al eerder aan dat zij hun organisaties flink aan het inkrimpen zijn. Corendon bijvoorbeeld verwacht aan het eind van dit jaar in vergelijking met maart dit jaar een derde minder personeel over te houden.

,,We letten op de kosten, we reorganiseren, we maken gebruik van de financiële regelingen die de overheid ons biedt en we kijken welke nieuwe markten we kunnen aanboren zoals deze zomer ons nieuwe aanbod in Nederland en België”, zegt woordvoerster Audrey Denkelaar van Corendon.

Ook Sunweb is volop bezig om de organisatie te herstructureren vanwege de terugloop in het aantal boekingen én de te boeken bestemmingen. ,,Voor volgend jaar houden wij rekening met 20 tot 25 procent minder vraag, dus op basis daarvan passen we onze organisatie aan”, reageert Martine Langerak van Sunweb. Dit betekent dat, naast het niet verlengen van tijdelijke contracten en stopzetten van vacatures, ook noodgedwongen ontslagen niet zijn uitgesloten.

Winterslaap

Sunweb en Corendon denken de coronacrisis te kunnen uitzitten, maar of dat voor alle reisondernemingen geldt? De accountant voor de reisbranche, Uwreisaccountant, betwijfelt dat ten zeerste.

Wilco Bouwman, mede-oprichter en directeur van het accountantskantoor: ,,Als je nul boekingen binnenkrijgt, dan kun je je personeelskosten en overige kosten zoveel mogelijk naar beneden proberen brengen en in winterslaap gaan. Dan zet je je organisatie als het ware in de ijskast tot alles weer opbloeit. Maar je kunt alleen een langere periode overbruggen, als je voldoende reserves hebt of veel eigen geld in de onderneming kunt steken”, reageert hij.

Maar zelfs dan is het volgens hem geen garantie dat een bedrijf het redt. Zijn voorspelling is dan ook somber: over vijf tot zeven maanden zal liefst 50 tot 60 procent van de ongeveer 3800 reisondernemingen failliet zijn of zelf de stekker uit de onderneming hebben getrokken. Hij doet die op basis van zijn eigen praktijkkennis en zijn netwerk in de reiswereld: zijn accountantskantoor heeft zo’n tachtig klanten, van reisbureaus, reisadviseurs tot touroperators met een omzet van 150.000 euro tot 150 miljoen euro. loading

,,We spreken dagelijks ondernemers en kunnen bij hen in de boeken kijken en zien hoe de vlag erbij hangt. Daarnaast hebben we een breed netwerk en jarenlange ervaring. Ik geef toe: het is een heel somber beeld, maar geloof mij dat het een realistisch beeld is.”

Bloedbad

Dat er een bloedbad volgt, heeft volgens hem ook alles te maken met de uitgegeven vouchers die op een bepaald moment verzilverd gaan worden. De consumentenwaakhond ACM stemde er halverwege maart mee in dat vouchers met een SGR-garantie mochten worden verstrekt bij annulering van pakketreizen, om zo te voorkomen dat reisondernemingen massaal over de kop zouden gaan.

,,Veel van die vouchers zullen over een maand of vijf tot zeven terugbetaald moeten worden maar veel bedrijven hebben de liquide middelen daar helemaal niet voor”, luidt de conclusie van reisaccountant Bouwman.

Zijn hoop – en de hoop van de hele reiswereld – is gevestigd op een voucherbank. Via zo’n voucherbank zouden de reisondernemingen geld kunnen lenen om de klanten met voucher terug te betalen, de leningen zouden ze dan uitgesmeerd over een paar jaar terugbetalen aan de overheid.

Of het daadwerkelijk tot een bloedbad komt, zal moeten blijken, reageert Dresmé van de ANVR. De brancheorganisatie deed eerder de voorspelling dat een op de drie reisondernemingen het einde van de coronacrisis niet haalt.

,,Het is lastig in te schatten hoe dit verder zal gaan. Het hangt af van heel veel factoren. Er wordt gepraat over de oprichting van een voucherbank, hopelijk komt er extra overheidssteun voor de reisbranche, en wie weet komt er binnenkort een vaccin op de markt. Het is vooral het uitzitten van de crisis.”

menu