'Rente naar nul procent werkt niet'

De Europese Centrale Bank (ECB) verlaagde donderdag de rente naar 0 procent in een uiterste poging om de inflatie op te stuwen richting 2 procent. Maar tot nu werkte het rente-instrument niet.

De Europese Centrale Bank (ECB) streeft naar een inflatie van 2 procent. De ECB is bang dat een lagere inflatie anders al snel omslaat in deflatie. Deflatie betekent dat morgen alles goedkoper is dan vandaag en dus gaan mensen hun bestedingen uitstellen.

De afgelopen maanden zat de inflatie in het eurogebied op of zelfs iets onder de 0 procent. In feite bevindt de euro-economie zich dus in de gevarenzone. Overigens is het streefpercentage van 2 min of meer willekeurig; het had ook 1,5 of 2,5 procent kunnen zijn.

In het verleden namen de overheden maatregelen als de economie terugviel. Via hogere uitgaven en dus een hoger begrotingstekort werden de bestedingen gestimuleerd. Die toegenomen bestedingen zorgden vervolgens voor hogere prijzen. Inflatie dus.

Strigente regels
Maar overheden in het eurogebied moeten zich tegenwoordig houden aan de vrij stringente regels die tussen de eurolanden zijn afgesproken. Ruimte om met hun uitgaven de economie te stimuleren is er niet of nauwelijks. In die situatie is de ECB in feite de enige instantie die nog iets kan doen.

Twee soorten rente
Traditioneel verlaagt de ECB de rente als de bank de economie wil stimuleren. Het gaat daarbij vooral om twee soorten rente. De herfinancieringsrente, ook wel refirente genoemd, is de rente die gewone banken aan de ECB betalen als ze geld willen opnemen. Daarnaast is er de depositorente, die de banken krijgen als ze geld bij de ECB willen stallen. Beide soorten rente zijn vanaf 2008 met forse stappen omlaag gebracht richting de 0 procent. Alles met het doel banken zover te krijgen hun eigen rentetarieven te verlagen, zodat hun klanten meer geld gaan lenen en uitgeven. Die renteverlaging bij de gewone banken is uitstekend gelukt, maar het stimulerend effect bleef uit. Klanten hebben momenteel kennelijk niet zo'n behoefte aan krediet. Het rente-instrument werkte dus niet.

Obligaties
De volgende maatregel van de ECB was en is maandelijks 60 miljard euro aan obligaties van de banken opkopen. Het geld daarvoor wordt door de ECB ‘geschapen’ en is dus nieuw geld. De banken zien hun kassen daardoor groeien en de hoop is dat ze het gaan uitlenen aan hun klanten.

Maar ook dit beleid werkt, voor zover we dat nu kunnen overzien, onvoldoende. Er moet immers wel vraag naar leningen zijn.

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.