Thuiswerken heeft de toekomst. Ook als het coronavirus eenmaal is bedwongen. Maar hoe werken we straks? Gaat iedereen het kantoor uit en lopen we dan massaal rugklachten op aan de keukentafel?

Elke crisis is een katalysator voor verandering, ook in de kantorenwereld. Bij Oving Projectinrichting in Assen hebben ze de afgelopen halve eeuw heel wat voorbij zien komen. ,,Je ziet het steeds weer’’, zegt directeur Leo Limberger. ,,Iedere crisis versnelt een ontwikkeling die voor de crisis al een beetje in gang is gezet.’’

De huidige coronacrisis markeert volgens Limberger en collega John Luiken het einde van de grote kantoortuinen. Ze maken plaats voor kleinere tuinen waar mensen, meer afgescheiden van elkaar, rustiger kunnen werken. En veel mensen verruilen de kantoortuin voor het kantoor thuis. Want thuiswerken dat blijft, zoveel lijkt duidelijk.

Files en propvolle treinen

In de file of in een propvolle trein naar kantoor. We deden het amper drie maanden geleden nog, maar het lijkt nu verder weg dan ooit. Thuiswerken is dé vondst van de coronacrisis. Limberger: ,,Het gebeurde natuurlijk al wel, maar niet structureel. Er was toch wel koudwatervrees. Nu moest het plotseling in een keer en dan zie je dat de knop omgaat.’’

Het past in het beeld van eerdere crises. Zo betekende de kredietcrisis het definitieve einde van de cellenkantoren. De kantoortuin werd hip. ,,Alle vierkante meters moesten zoveel mogelijk benut’’, zegt Luiken.

Limberger en Luiken verwachten dat veel werkgevers ergens in de zomer besluiten hoe ze omgaan met thuiswerken. ,,Je ziet dat sommigen het tot 1 september uitstellen, maar hoe dan ook moet het ei gelegd worden.’‘

En dat ei zal in veel gevallen zijn dat medewerkers te horen krijgen dat ze thuis kunnen blijven werken. Limberger: ,,Alle werkgevers zijn ermee bezig.’’

Of dat het definitieve einde van het kantoor betekent?

In ons geval in elk geval niet, zegt Yorick Voorthuijzen van het Groninger Tomorrowmen. ,,Wij hebben niet zo heel veel regels over de plek waar je werkt. We kunnen overal werken. Maar het kantoor helemaal verlaten, lijkt mij een stap te ver. De cultuur die je samen maakt op kantoor, ga je dan wel missen, denk ik. Je ziet het ook als mensen lang niet op kantoor zijn geweest. Die vinden het leuk om dan weer aan te schuiven. Het kantoor is daarom meer dan een ontmoetingsplek. Het is ook een plek waar het gevoel ontstaat dat je samen ergens voor gaat en daarvoor een stap extra wilt zetten.’’

‘Kantorenmarkt gaat andere vorm krijgen’

Binnen het netwerkverband van noordelijke online ondernemers, de NOO, komt de manier van werken ook geregeld voorbij, zegt voorzitter Alex van Ginneken. De kantorenmarkt gaat een heel andere vorm krijgen, verwacht hij. ,,De vraag die sommigen zich stellen is: heb je nog een heel kantoor met werkplekken nodig als het er vooral om gaat dat je op gezette tijden contact met elkaar hebt?’’

Waar er ondernemers zijn die het kantoor volledig afzweren, lijkt het toch dat er vooral gekozen wordt voor een hybride vorm: deels thuis, deels op kantoor werken. Veranderen gaat het hoe dan ook, is de overtuiging van Leo Limberger. ,,Thuiswerken wordt normaal.’’

Zijn collega Luiken voorziet een mix. ,,Een kantoor zal in veel gevallen blijven, omdat het een plek is voor contact of om inspiratie op te doen. Mensen kunnen elkaar beter maken.’’

Maar waar werkgevers tegen, in elk geval een deel van, hun personeel zeggen dat ze thuis moeten werken, heeft dat ook gevolgen. De werkgever is dan verantwoordelijk voor een goede thuiswerkplek. Limberger: ,,Er zijn de afgelopen drie maanden al onderzoeken gedaan die uitwijzen dat thuiswerken tot klachten leidt. Mensen zitten met een laptop op de bank of lopen rsi (verzamelnaam voor spier- en gewrichtsklachten aan handen, polsen, armen of nek, red.) op aan de keukentafel.’’

Dat kan niet, dus moet de baas in de buidel tasten voor de thuiswerkplek. Een investering. ,,Maar’’, zegt Limberger, ,,daar staat tegenover dat de werkgever flink bespaart doordat zijn thuiswerkende medewerkers geen reis- en verblijfskosten meer maken.’’

Concept voor kleine kantoren en thuiswerken

Met John Luiken ziet Limberger de kans die thuiswerken, voor een bedrijf als Oving, biedt. Ze ontwikkelden een concept voor kleine kantoren dan wel thuiswerken. ,,Je kunt als werkgever zeggen doe maar honderd witte bureaus en zwarte stoelen voor mijn medewerkers. Maar dat werkt niet. Ieder mens is verschillend, en woont ook anders. Die heeft specifieke wensen. Hiervoor hebben wij een speciaal bedrijfsconcept ontwikkeld.”

Of het blijft bij een goed ingerichte thuiswerkplek? Alex van Ginneken betwijfelt het. ,,Nu al gaan er bijvoorbeeld stemmen op over de lease-auto. Is die nog wel nodig nu die minder wordt gebruikt? Misschien wordt de lease-auto wel ingeruild voor een goede thuiswerkplek’’

Maar ook in de woningbouw zou thuiswerken een belangrijker rol kunnen krijgen, denkt Van Ginneken, die ook betrokken is bij nieuwbouwonline.nl. ,,Huizenbouwers zouden bij nieuwbouw misschien al moeten nadenken over een voor thuiswerken geschikte plek in het huis. Misschien moet je er zelfs al over nadenken in de vergunningverlening voor nieuwbouw.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Economie
Coronavirus