Vier vragen over de betekenis van 'negatieve inflatie'

Voor het eerst in dertig jaar kent Nederland ‘negatieve inflatie’. Vier vragen over de betekenis hiervan en de gevolgen ervan voor onze portemonnee.

Alle pogingen van de Europese Centrale Bank ten spijt wil het maar niet vlotten met de inflatie. Integendeel. Het Centraal Bureau voor de Statistiek constateerde gisteren voor het eerst in dertig jaar ‘negatieve inflatie’ van 0,3 procent. De energieprijzen, vliegreizen, elektronica, kleding, schoeisel en voedsel zijn goedkoper geworden. Econoom Christiaan van der Kwaak (33), verbonden aan de faculteit economie van de RUG in Groningen, licht de ontwikkeling toe.

Wat is negatieve inflatie?

,,Negatieve inflatie geeft aan dat de prijzen dalen. Het percentage wordt bepaald aan de hand van een mandje producten en diensten. We kunnen voor ons salaris meer aankopen doen dan voorheen. De term negatieve inflatie is hetzelfde als deflatie en wordt door sommigen gehanteerd voor een korte periode van deflatie.’’

Deflatie lijkt mooi. Of zijn er schaduwkanten?

,,Negatieve inflatie is ernstig wanneer mensen gaan inspelen op de verwachting dat de prijzen in de toekomst zullen blijven dalen. In dat geval zullen ze aankopen uitstellen. Hierdoor wordt er minder verkocht en loopt de economie terug. Lagere verkopen zorgen voor een verdere prijsdaling, wat mensen opnieuw kan aanzetten tot nog langer wachten met kopen. Lagere prijzen zorgen er tevens voor dat schulden ‘toenemen’. Bedrijven moeten bij prijsdalingen meer producten verkopen om hun bestaande schulden te kunnen aflossen. De Verenigde Staten in de jaren dertig zijn een voorbeeld van hoe het mis kan gaan. Daar leidden de forse prijsdalingen tot een forse toename van de reële schulden van bedrijven, waardoor veel ondernemingen en banken omvielen.’’

Dan maar liever inflatie?

,,Sinds de crisis in de jaren dertig bestaat het angstbeeld voor deflatie. Vanwege dat angstbeeld is in Europa afgesproken te streven naar een inflatie van 2 procent. Nul procent zou ideaal zijn, maar je hebt altijd schommelingen. De eurolanden wilden zo het risico van deflatie vermijden.’’

Hoe voorkomen we grote problemen?

,,De Europese Centrale Bank koopt op het ogenblik staatsobligaties van banken op om de lange-termijnrente te verlagen. Dat vergroot de ruimte van banken om geld uit te lenen en maakt lenen voor bedrijven en huishoudens aantrekkelijker. Dit zou een stimulerend effect op de economie moeten hebben doordat de vraag toeneemt. In de praktijk blijkt dit (nog) niet goed te werken. Een andere manier om de inflatie te laten stijgen is het verhogen van de overheidsuitgaven voor bij voorbeeld infrastructuur. Dit zorgt ervoor dat de vraag omhoog gaat, wat op den duur een prijsopdrijvend effect heeft.’’

Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.