Waarom kruipt het Noorden langzamer uit de crisis dan de rest van het land?

Het Noorden kruipt langzamer uit de crisis dan de rest van Nederland. Pas vorig jaar zag het landsdeel het aantal banen weer groeien, en wel met 1,3 procent tegen een landelijk gemiddelde van 1,5 procent.

Uit de Lisacijfers (zie kader onderin dit artikel) blijkt dat herstel van de werkgelegenheid landelijk eerder in zette dan in het Noorden. Daardoor boekte het land in de periode 2012-2017 een groei van het aantal banen met 1,8 procent, terwijl het Noorden in die vijf jaren een verlies van 1,7 procent (bijna 13.100 banen) noteerde. Daarmee kwam het aantal banen in het Noorden op ruim 780.000 ofwel 9,2 procent van de landelijke werkgelegenheid.

Bas Doets. Foto : Duncan Wijting
Stad Groningen wordt meer en meer de motor van het Noorden, maar met Emmen blijft het slecht gaan
Lees verder

Directeur Bas Doets van het bureau E & E advies in Groningen verklaart het tragere herstel door onder meer de relatief belangrijke rol van de niet-commerciële dienstverlening in de noordelijke economie, met name in Groningen en Drenthe. Daaronder vallen onder meer de zorg en de overheid.

,,In die sector doet banenverlies als gevolg van een economische crisis zich altijd later voor doordat er langdurige politieke besluitvorming aan vooraf moet gaan en uitvoering tijd kost. Hetzelfde zie je bij het herstel. Het Noorden heeft langer te maken gehad met de naweeën van de crisis. Je ziet nu pas weer bescheiden groei.”

Minimaal banenverlies Friesland

In de periode van vijf jaar hield de werkgelegenheid in Friesland zich het best, met een minimaal banenverlies. De provincie Groningen verloor 1,2 procent van de banen. Het verging Drenthe het slechtst met een afname van 4,3 procent van de werkgelegenheid, ofwel bijna 9700 banen.

Het grootste verlies aan werkgelegenheid deed zich voor bij de financiële instellingen: -17 procent, ofwel ruim 3000 banen. Ook de bouw en de sector vervoer en opslag hadden het zwaar te verduren met elk een verlies van 8 procent van de werkgelegenheid, ofwel bijna 4000 en ruim 2600 banen. De onstuitbare opmars van de ict is ook zichtbaar. Daar groeide de werkgelegenheid met 19 procent (bijna 3200 banen). Ook de horeca deed het goed met een groei van 6 procent, ofwel ruim 2200 banen.

Doets: ,,Van die toename zijn bijna er 1300 in het afgelopen jaar bij gekomen. Dat bevestigt ook het gevoel dat je erbij hebt. Je ziet weer volle terrassen. De horeca is echt uit de crisis.” Voor Drenthe gaat dat nog niet op, waar de sector de werkgelegenheid zelfs licht zag afnemen. De horeca in Friesland groeide het meest.

Meer werk in het onderwijs

Opmerkelijk is dat het aantal banen in het onderwijs groeide, vooral in Groningen. Dat komt volgens Doets onder meer doordat er steeds meer buitenlandse studenten naar de Stad komen. De economische crisis had ook een effect.

,,Doordat de arbeidsmarkt in die periode zo weinig perspectief liet zien, besloten meer jongeren door te studeren. De toename van de werkgelegenheid zie je vooral in het hoger onderwijs.”

Overigens laat het basisonderwijs verlies aan werkgelegenheid zien. Dat komt door de ontgroening van de bevolking die met name op het noordelijke platteland toeslaat.

Nederlande groeide, het Noorden niet

Waar Nederland de beroepsbevolking in de periode 2012-2017 zag groeien met 1,9 procent, nam die in het Noorden af met 0,3 procent. ,,Als die tendens zich doorzet, hoeven we er dus per saldo niet meer zo heel veel banen bij te hebben”, zegt Doets.

Volgens hem vraagt de verandering van de werkgelegenheid alle aandacht. Door de toenemende digitalisering zullen veel bestaande banen verdwijnen, terwijl de vraag naar ict’ers zal blijven toenemen.

Doets: ,,De digitalisering gaat de komende 10 jaar zeker 15 tot 20 procent van de arbeidsmarkt op zijn kop gooien. Dat loopt door alle sectoren heen. Van de techniek tot aan de zorg groeit de faciliterende functie van de ict. Als je bij een bedrijf je baan verliest als administrateur, wordt de kans op hetzelfde werk bij een ander bedrijf steeds kleiner. Dat geldt voor heel veel beroepen waarvan het werk door computers wordt overgenomen. Er ligt een grote opgave op het gebied van om- en bijscholing. Voor het Noorden zou dat gaan om zeker 200.000 banen.”

Samenwerking

Deze productie over de werkgelegenheid in Noord-Nederland is tot stand gekomen in samenwerking met de stichting LISA en het Groningse bureau E & E advies.

LISA staat voor Landelijk Informatiesysteem van Arbeidsplaatsen. Het beheert een databestand met gegevens over alle vestigingen in Nederland waar betaald werk wordt verricht en de precieze locatie waar ze zijn gevestigd. Het bestand is van belang voor sociaal-economisch en ruimtelijk onderzoek. Van elk gebied kan de werkgelegenheidsontwikkeling in beeld worden gebracht.

Het bureau E & E advies in Groningen zet zich in voor de versterking van de economie en versnelling van de energietransitie. Op die terreinen adviseert het bedrijven, overheden en samenwerkingsverbanden.

 
Toon reacties

Word wakker met het belangrijkste nieuws uit het Noorden met onze ochtend-nieuwsupdate.

Meer dan 22.249 nieuwsbriefabonnees

Je kunt je op elk moment weer uitschrijven

Lees hier ons privacy statement.