Zwitserse precisie in kerkklokken uit Finsterwolde

Simon Laudy met enkele mallen . Medewerker Merijn Klugkist bedient het kanaal van de vlammenoven. Foto: Huisman Media

Vakmensen en hun gereedschap. Zes weken lang zoekt Dagblad van het Noorden naar het verhaal achter het werktuig. Deze week: Simon Laudy, klokkengieter in Finsterwolde.

Wie in Finsterwolde de werkplaats van Simon Laudy betreedt, doet een stap terug in de tijd. Sinds het begin van de twaalfde eeuw worden in deze regio kerkklokken geproduceerd. Het materiaal is sindsdien misschien een beetje veranderd, zegt Laudy. ,,Maar het productieproces is in duizend jaar vrijwel hetzelfde gebleven.’’

Vlammenovens en kroesovens

De wanden hangen vol met gereedschappen, mallen en afdrukken van heiligenbeelden die desgewenst op de buitenkant van de klok worden geplaatst. Centraal in de ruimte staan vier ovens. Netjes gegroepeerd rond een met dikke balken afgedekte kuil.

De ovens bestaan uit kroesovens en vlammenovens. In de kroesovens wordt het brons in brokken in een vorm geplaatst voor het smeltproces en daarna ‘vanuit de hand gegoten’. In de vlammenovens ligt het brons los. Als het is gesmolten, wordt het rechtstreeks vanuit de oven gegoten in een vorm die in de kuil staat.

Van Weiteveen tot Afrika

Klokken van Laudy hangen overal in de wereld in torens en carillons, van Weiteveen tot ergens in Botswana, van Sellingen tot de binnenlanden van Zuid-Amerika.

Laudy praat vol vuur over zijn vak. Zo’n twintig jaar geleden is hij vanuit Utrecht naar het oosten van Groningen getrokken. ,,Hier is nog de ruimte om het te doen. Dit is werk dat mensen niet graag in de bebouwde kom zien. Het valt niet voor niets onder zware industrie.’’

Jaarlijks produceert Laudy zo’n dertig tot veertig klokken, soms meer als er bestellingen worden gedaan voor carillons.

Twaalf jaar geleden bracht Laudy het publiek op de Grote Markt in vervoering. Op locatie goot hij een klok voor het torentje van het Groninger provinciehuis.

Passanten keken in het vallende duister ademloos naar de felle lichtstraal van het kokendhete brons dat zich vanuit de oven een weg zocht naar de mal. Laudy zelf verzocht om stilte. Hij herinnert het zich nog. ,,Ja, een beetje stilte heb je bij het gieten wel nodig. Dan kunnen we horen of we sneller of juist langzamer moeten gieten.’’

Het is precisiewerk

Of het precisiewerk is? ,,Nou en of het precisiewerk is. Je kunt niet zomaar wat doen.’’

De precisie schuilt hem vooral in het geluid dat de klok produceert. ,,Het geluid van een klok moet herkenbaar zijn als het geluid van een klok. Het moet niet klinken als een scheepsbel.

In februari hing Laudy twee grote klokken in de Groninger Jozefkerk. Zijn grootste klok hangt in de statige Bovenkerk in Kampen.

In de werkplaats tikt Laudy op wat iets kleinere klokken die momenteel worden gemaakt voor een carillon in het Duitse Stendau. De verschillen in het geluid dat ze maken, is duidelijk te horen.

Het geluid zit erin, zegt Laudy tevreden. Inwoners van het Duitse stadje ontwaken binnenkort op de heldere klanken van een klok geproduceerd in een Finsterwolder oven.

menu