Hans Kraay.

'Hansie Hansie' Kraay is altijd op zoek naar erkenning: 'Mijn vader was niet zo scheutig met complimentjes'

Hans Kraay. Foto: Pim Ras

Hans Kraay jr. (60) kan het ene moment verlekkerd vragen naar de echtgenote van Mario Götze, om even later serieus de opbouw van Feyenoord te analyseren. Als volstrekt uniek tv-fenomeen komt ‘Hansie’ er achteloos mee weg. Wat is dat toch? ,,Status doet mij he-le-maal niets.’’

Hans Kraay jr. wijst naar het terrasje in zijn riante achtertuin. Daar zat hij altijd in het voorjaar, soms dagenlang, tussen de bloeiende bomen in de Betuwe.

De zon scheen. De vogeltjes kwetterden vrolijk, het uitzicht was fraai en vrij, maar de oud-profvoetballer zat dan als een zombie voor zich uit te staren.

,,Man, ik was niet te genieten’’, zegt Kraay. ,,Mensen denken misschien dat ik altijd gezellig ben, maar toen niet, hoor. Na een tijdje zei Sofie het tegen me: ‘Hans, nú normaal doen hoor!’ Had ik weer de hele ochtend als een klein kind zitten mopperen.’’ loading

Sofie is zijn vrouw, beroemd geworden dankzij de ‘dolle duikavonden’ waar manlief vaak zo olijk over vertelt op tv. Maar tijdens de lockdown viel er weinig te lachen met de 60-jarige oud-voetballer en razende reporter van FOX Sports. Geen voetbal, geen mensen om hem heen, geen reuring, geen volle stadions.

Onzeker

,,Ik merkte dat ik er echt onzeker van werd’’, zegt Kraay. ,,Ik voel me nooit oud, maar opeens ging ik de jaren zitten aftellen. Dacht ik: wat nou als dit twee jaar duurt – en er wordt al die tijd niet meer gevoetbald? Wat dan? Dan zit er straks niemand meer op mij te wachten, hoor. Dan is het gewoon voorbij.’’

Wie ooit in het spoor van Hans Kraay jr. door een voetbalstadion is gelopen, kan zich de angst voor die leegte iets gemakkelijker voorstellen. Vermoedelijk is er niemand in Nederland die op één zondagmiddag in pakweg de Kuip zoveel duimpjes opsteekt, handen schudt, knipoogt, schouderklopjes krijgt, handtekeningen uitdeelt en vrolijk zwaait naar de doorgaans wildvreemde mensen op de tribunes. ,,Hansie! Ouwe rukker!’’, klinkt het dan. ,,Hansie, wat wordt het vandaag?’’ ,,Hansieeeee! Gooi eens met je jassie!’’

Het gaat hem moeiteloos af. Zijn vader, prominent oud-voetbaltrainer en voormalig speler van onder meer Feyenoord, meed het liefst de drukte. Als de oude Kraay zich een weg moest banen langs supporters, dook hij het liefst even weg in de kraag van zijn jas. Junior daarentegen beweegt zich totaal ontspannen tussen alle rangen en standen door, grijnzend met de kin omhoog.

'Jij bent onze buurjongen'

,,Ik was ooit op gesprek bij een ­directrice van SBS6’’, vertelt Kraay jr. ,,Ze had van die grote portretfoto’s op haar kantoor hangen, van Wendy van Dijk, Gerard Joling, stuk voor stuk grote namen. Ik hing ergens in een klein lijstje aan de zijkant. Toen ik daar voor de grap wat over zei, haalde ze haar schouders op. ‘Tja, Hans, jij bent nu eenmaal geen BN’er of presentator. Jij bent onze buurjongen.’’

Buurjongen. Hansie Hansie. Hans. Toen hij laatst langs de zijlijn van het Philips Stadion liep als verslaggever, riepen Mohamed Ihattaren en Do­nyell Malen opgewekt zijn naam. ,,Hans! Wanneer kom je me weer eens interviewen!?’’, zei Ihattaren.

,,Ja, dat vind ik mooi. Niet omdat ik nou zo dik wil zijn met voetballers, helemaal niet zelfs, maar wel dat ze me bij mijn voornaam noemen. Jochies van 18, 19 jaar hè? Blijkbaar spreek ik dan toch nog hun taal.’’

Waarom wil je zo graag ‘one of the guys’ zijn?

,,Dat is het niet echt. Ik houd gewoon van mensen. Ik houd van de onderlinge interactie, de geintjes, het tussen de mensen zijn. We wonen hier heel rustig in Ophemert, heerlijk, maar ik heb dat rumoer echt nodig. Daarom houd ik ook zo van amateurvoetbal. Ik heb er nu voor gekozen me volledig op FOX Sports te storten, maar ik blijf het amateurvoetbal echt een prachtig wereldje vinden. Het is nog helemaal puur. De materiaalman, de koffiejuffrouw, de voorzitter: iedereen is daar gelijk. Niemand ziet mij bij VV Gemert of Baronie als iemand van de televisie hè. ‘Hansie, ouwe zeikerd, kopje koffie?’, klinkt het dan. Ik houd daarvan. Status doet me he-le-maal niets. Iedereen mag ‘Hansie’ tegen mij zeggen.’’

Is het ook een vorm van aandacht en erkenning krijgen?

,,Aandacht niet per se. Erkenning misschien iets meer. Ieder mens heeft bevestiging nodig, maar ik heb daar van jongs af aan altijd wel wat meer behoefte aan gehad. Komt ook door de relatie met mijn vader, denk ik. Ik had groot respect voor hem, keek enorm tegen hem op. Maar hij was niet zo scheutig met complimentjes. De meeste dingen die ik deed, vond hij maar niets. Als voetballer had hij er een hekel aan dat ik iedereen verrot schopte. En mijn ­televisiewerk, mwah, daar had hij vaak ook weinig mee. Zeker niet als ik Louis van Gaal moest interviewen voor interlands, op SBS6. Heb ik twee jaar gedaan. Ik wist hoe vreselijk mijn ouders dat vonden.’’

Het was niet echt te zien, dat je daar last van had.

,,Toch ging ik die gesprekjes nooit in om stennis te schoppen. Integendeel. Vaak belde ik mijn moeder van tevoren. Die zei dan: ‘Houd het vandaag maar een beetje gezellig, Hans.’ Perschef Kees Jansma zei ook vaak van tevoren: ‘Begin nou met een open vraag, Hans’. Dat deed ik dan ook, maar even later was het dan toch weer bonje. Liet ik me meeslepen. Ik ergerde me dan aan Louis, en hij ergerde zich aan mij. Dat ging vanzelf zo. Maar vijf minuten na afloop dacht ik dan wel aan mijn ouders. Shit, die arme mensen. Die hadden zich weer samen achter het bankstel verstopt.’’

Zijn ouders overleden allebei in 2017, een paar maanden na elkaar. ­Vader Hans verzorgde zijn vrouw intensief in haar laatste levensjaren, toen ze ernstig dementeerde. Een paar maanden na haar dood overleed Kraay sr. zelf, op 81-jarige leeftijd.

Over de complexe relatie tussen vader en zoon is al veel geschreven. Senior was een man van nuance, een ‘heer’ zogezegd, serieus en introvert. Een bescheiden vakman die zowel bij Ajax, PSV, Feyenoord als AZ werkte. ,,Daar was en ben ik apetrots op. Alleen Ronald Koeman kan hem dat nazeggen hè.’’

Kraay jr. rouwde lang om de dood van zijn ouders, maar voelde ook dat er stilaan een last van zijn schouders viel. ,,Veel van wat ik deed, deed ik onbewust met een soort handrem erop’’, zegt hij nu. ,,Niet in de zin dat ik me inhield, wel dat ik me altijd bewust was van het oordeel van mijn vader. ’’

Die handrem trok Kraay jr. af en toe zo verbeten aan, dat hij soms uit de bocht vloog. ,,Vaak wilde ik me heel geforceerd bewijzen, probeerde ik te laten zien dat ik wel degelijk kennis van zaken had. Zat ik bij Veronica Inside aan tafel, had ik me tot in de puntjes voorbereid om een voetbalinhoudelijke bijdrage te leveren. Allemaal aantekeningen erbij, net als mijn vader vroeger. Maar dan werd ik al snel weer belachelijk gemaakt natuurlijk. Lieten ze me niet uitpraten. Moesten ze opeens naar de reclame.’’ loading

Het leek soms wel masochistisch. Alsof je het erom deed, die quasi-ruzietjes.

,,Nee, dat was geen act. Als ik boos of geërgerd ben in een uitzending, dan is dat nooit gespeeld. Maar de laatste jaren ben ik wel veel relaxter. 98 procent van het werk dat ik doe, is voor FOX Sports. Als ik naar Johan Derksen, Gijp en Wilfred Genee ga, zie ik dat tegenwoordig als een leuk uitje. De druk, dat overdreven geforceerde gedoe is helemaal weg. Sofie zegt het ook: je bent nu veel leuker.’’

Is dat ook gewoon een kwestie van ouder en wijzer worden?

,,Misschien wel. Maar zo voel ik me helemaal niet. Sofie en ik zijn best wel panisch voor dat corona, maar niet omdat ik nu 60 jaar ben, hoor. Ik voel me 43, ben topfit. Misschien vind jij me tot de risicogroep behoren, maar ik voel dat niet zo.’’

Je bent nooit bang voor de dood?

,,Nee. Ik vind die coronacrisis heel zorgelijk, om heel veel redenen, maar niet zozeer voor mezelf. Het enige waar ik tegenop zie als ik dood ga, is dat Sofie zoveel jonger is. Ze is 36 jaar en prachtig, een lot uit de loterij. Ik gun haar alles, echt, maar geen nieuwe vent. Heel egoïstisch misschien, maar ik moet er niet aan denken dat ze na mij nog een andere man krijgt – en dat ik dat dan vanuit de hemel moet aanzien. ’’

Lachend: ,,Ik heb liever dat ze eerst vijftien jaar heel erg gaat zitten rouwen om mij.’’

Kraay jr. vertrouwt meer dan ooit op zijn intuïtie. Bij zijn werkgever FOX Sports waarderen ze dat: binnenkort wordt zijn contract opnieuw voor een paar jaar verlengd. Hij wordt bij de sportzender breed ingezet als verslaggever, sidekick, presentator en analyticus bij wedstrijden van elk denkbaar allooi. ,,Gelukkig is Sofie totaal geen klager, maar soms voel ik me weleens bezwaard, want ik ben ’s avonds nog amper thuis.’’

Als oud-speler spreekt hij niet alleen de taal van het voetbal, hij doorbreekt ook barrières, zorgt voor dynamiek in vrijwel elk live-programma waar hij onderdeel van is. ,,Ik ben geen Ruud Gullit of Marco van Basten. Ik was een bescheiden voetballer’’, zegt Kraay jr.

,,Daarom heb ik me altijd gerealiseerd dat ik er met ‘grijs’ niet kom. Ik geef altijd mijn mening, probeer er elke uitzending wat van te maken. En als ik iemand achterbaks vind, of stiekem, dan zeg ik dat. Als ik merk dat Alek­sandar Rankovic een mes in zijn rug dreigt te krijgen bij ADO Den Haag, dan neem ik het voor hem op, ja. Daar denk ik niet heel diep over na. Zoiets gebeurt gewoon.’’

Vinden ze bij FOX Sports weleens dat je uit de bocht vliegt?

,,Dat valt volgens mij wel mee. Vind jij dat ik vaak uit de bocht vlieg dan?’’

Niet per se, maar de nieuwe PSV-trainer Roger Schmidt keek de ­eerste paar keer alsof hij water zag branden in die interviews met jou. In Duitsland kennen ze geen Hans Kraay-achtige types. Daar is alles heel serieus, beleefd, formeel.

,,Geloof ik best. Maar als ik maandenlang allemaal grote verhalen hoor over ‘Vollgas Fussball’, en ik zie daar helemaal niets van terug bij PSV, dan vraag ik aan Schmidt: hoe zit het ­onderhand? ‘Wanneer krijgen we dat Vollgas Fussball een keer te zien?’ Wat dat betreft voel ik geen remmingen, nee. Zeker niet als het inhoudelijk over voetbal gaat.’’

Bij de perspresentatie van Mario Götze vroeg je tot drie keer toe naar zijn vrouw, een model, op een vrolijk dubbelzinnige toon. Dat is nogal, laten we zeggen, atypisch.

,,Ja, maar daarvoor had ik ook al een paar vragen gesteld hè. Over zijn fitheid, over zijn stofwisselingsprobleem. Maar weet je wat het is: die persconferentie was al 55 minuten aan de gang. Vlak voor Götze hadden we al dik een half uur naar Adrian Fein zitten luisteren, die ook werd gepresenteerd die middag. Het was doodsaai allemaal. Op zo’n moment verveel ik me gewoon. Dus dan denk ik: even wat leven in de brouwerij. En dan vraag ik naar zijn mooie vrouw, ja. De helft van de mensen vindt dat dan echt niet kunnen, misschien, maar het zal wel. Kees uit Mierlo vindt het prachtig.’’

Zie je dat ook als je taak: de stem van het volk vertegenwoordigen?

,,Ik heb helemaal geen taak. Ik doe gewoon maar wat joh, althans: zo voel ik dat. Ik voel me geen journalist, analyticus of presentator, dat zou ik veel te pretentieus vinden. Maar als ik bij Veronica Inside in de maling ben genomen, en ik rijd daarna langs de benzinepomp, dan staan er drie vrachtwagenchauffeurs een balletje gehakt te eten met hun duimen in de lucht. ‘Klasse Hans, wat je over Berghuis zei’. Hun mening vind ik dan net zo belangrijk.’’

Maar in algemene zin vind je het toch wel belangrijk om serieus ­genomen te worden?

,,Ik vind het wel prettig als voetballers of trainers voelen: die Kraay weet waar hij over praat. Ik heb geen glorieuze carrière gehad, integendeel, maar ik heb wel bij NAC, De Graafschap en Brighton & Hove ­Albion gespeeld. Ik heb een aantal grote amateurclubs getraind. Met ­iemand als Hakim Ziyech klikte ik altijd heel goed - en dat lijkt me geen jongen die een toneelstukje opvoert met iemand die hij stiekem een pipo vindt. Er zullen vast ook mensen zijn die me een lul vinden. Dat mag. Maar ik ben altijd goed voorbereid, volg ­alles. Als ik iets over Helmond Sport zeg, wil ik weten hoe de rechtshalf heet, in welk systeem ze spelen. Ik ben helemaal gek van dat voetbal. Zonder publiek is het niks, maar het is altijd nog beter dan in de lente, toen alles stillag. Als het kabinet de boel nu weer had afgeblazen, was ik gillend gek geworden.’’

menu