FOTO DVHN

‘Ik waste de geur van bloed uit mijn kleren’

FOTO DVHN

Ze woont en werkt in de Gazastrook, maar is een paar maanden in Groningen om bij te tanken. Een gesprek met de Palestijnse journaliste Nagham Mohanna.

Het is haar niet aan te zien, maar een paar maanden geleden zat Nagham Mohanna er he-le-maal doorheen. De stichting Justice&Peace Nederland had haar uitgenodigd naar Groningen te komen voor een cursus journalistiek, maar of ze het land uit zou kunnen? Daar had ze een hard hoofd in. De Palestijnse verslaggeefster had de autoriteiten al drie keer vruchteloos om toestemming gevraagd de Gazastrook te verlaten. ,,De tweede keer zeiden ze: ‘Morgen kun je weg’.’’ Maar toen ik de volgende dag aan de andere kant van de grens stond zeiden ze: ‘O nee, het is een vergissing.’ En moest ik terug. Op mijn derde verzoek hoorde ik helemaal niets meer. En je wilt het niet, maar het maakt je onzeker en somber. Je denkt: waarom mag ik niet weg? Wat heb ik misdaan? Is het omdat ik journalist ben? Heb ik met verkeerde mensen gepraat? Maar met wie dan?’’

Omheind land

Leven in de Gazastrook is leven in door Israël en Egypte omheind land. ,,Je weet nooit wanneer ze de grenzen openzetten. Je weet ook nooit wanneer je weer terugkunt.’’ Twee maanden geleden hoorde ze dat de zuidelijke grens open zou zijn. De grens langs Rafah over de eenzame Sinaïweg Egypte in; eigenlijk niks voor alleenreizende vrouwen. Maar haar vader zei: ‘Ga, dochter. En kom terug zoals we je kennen.’

Ze vertrok op een woensdag. Op donderdag was ze in Caïro, waar ze op haar hotelkamer bleef tot haar vliegtuig naar Nederland vertrok, want ook in Egypte voelde ze zich als vrouw alleen niet veilig. En nu zit ze in ’t Feithhuis in Groningen uit te hijgen van haar fietstocht, lachend haar hoofd schuddend, want ze kon het restaurant niet vinden, het werd later en later, en hoe kan het dat een restaurant een adres heeft aan het Martinikerkhof als het eigenlijk aan de Sint Jansstraat staat?

Bitterzoet

Groningen smaakt bitterzoet. ,,Ik kom hier tot rust, en tegelijk maakt het me bedroefd te merken dat ik hier een normaal leven kan leiden, een leven als andere mensen van mijn leeftijd. Ik ben een opgeleide jonge vrouw, ik wil de wereld in, waarom kan ik dat niet, waarom bevind ik me in deze situatie?’’

Ze woont in Gaza-Stad, waar ze samen met twee zusjes een winkel voor vrouwen drijft. Ze studeerde Frans en Engels, werkte voor de Agency France Press en China Central Television en geeft cursussen veiligheid aan lokale freelancejournalisten. Op YouTube is een 90-delige documentaireserie uit 2010 van haar hand te bekijken: Sleepless in Ghaza and Jerusalem, waarin jonge meisjes praten over hun dagelijks leven aan weerszijden van de grens.

Onder de armoedegrens

Dat dagelijks leven in Gaza valt niet mee. Het land is in conflict met Israël, er is hoge werkloosheid, meer dan de helft van de bewoners van Gaza leeft onder de armoedegrens. De in de strijd verwoeste elektriciteitscentrale werd zo goed en zo kwaad als het kon weer opgebouwd, met als resultaat dat je nooit weet of er nou wel of geen stroom is. ,,Acht uur aan, acht uur uit’’, zegt Mohanna. ,,Soms bel je je vrienden om ergens iets te gaan drinken en zeggen ze: ik kan niet, ik moet dit nog en dat nog en er is nog maar een uurtje elektriciteit. Als het koud is, is het echt koud in Gaza. Het enige wat mensen kunnen doen is een kaars aansteken en gaan slapen, en dat heeft veel mensen in hun brandende huizen de dood ingejaagd.’’

Maar wat haar het zwaarst valt is de eenzaamheid die haar beroep met zich meebrengt. ,,Ik kan niet altijd praten met mijn ouders over de dingen die ik doe. Ze zouden zich ongerust maken. Maar ik ben journalist! Ik kan niet aan de kant gaan staan.’’

Ledematen

Toen twee jaar geleden onder de naam ‘Operation Protective Edge’ een militair conflict uitbrak en de stad Rafah werd gebombardeerd, ging ze ernaartoe. ,,Ik zag kleine kinderen zonder ledematen. Oude vrouwen die alleen maar konden huilen. Een kleine jongen van anderhalf met een afgezet been. Hoe kan zo’n kind hiermee omgaan? Thuis waste ik de geur van bloed uit mijn kleren. Ik was geschokt, bang. Maar ik kon er met niemand over praten.’’

Het erge is, zegt ze, dat de jongeren en masse Gaza verlaten. Ze kan het plaatsen. ,,Maar jongeren zijn de kracht van je land. Gaza zal in de toekomst alleen uit oude mensen en vrouwen bestaan.’’

Gesterkt

Het is voor die jonge vrouwen, dat ze straks gesterkt weer teruggaat. ,,De meeste meiden zeggen: er is toch geen werk, ik kan beter trouwen en kinderen krijgen. Maar ik wil hen inspireren. Ik wil dat de meiden van Gaza zeggen: wij gaan ook studeren. Wij gaan ook aan onze toekomst werken.’’

Ze wist tot voor kort nog niet waneer er weer een grens open zou zijn. ,,Ik reis dus via Dubai, waar ik zusters heb wonen, en wil daar wachten. Maar toen gooiden ze ineens de grens open! Toen zeiden mijn zussen: ‘Ja zeg, niks daarvan, je komt nou eerst naar ons’.”

Terug

Ze wil terug. Ze gaat terug. Maar het is haar wel eens zwaar te moede, en het contrast met dit vrije Groningen is groot. ,,Gaza wil je veranderen in een bevrorene. In iemand die niets meer voelt. Het is alsof je tegen een muur duwt die niet wijken wil. De mensen in Gaza zeggen: niemand hoort ons nog, niemand kan iets voor ons doen, behalve Allah. Tegelijkertijd maakt het onze trots en onze wil om te overleven sterker.’’

Dit, zegt ze, is wat haar verblijf in Groningen haar gebracht heeft: hoop. ,,Mensen zeiden hier: ‘Hoe kunnen we je helpen? Laat ons weten wat we kunnen doen’. Misschien ziet de wereld ons niet, maar er is nog menselijkheid. En ik zal niet toestaan dat Gaza de vriendelijkheid in mijn hart vermoordt.’’

menu