Aantal geboortes in Nederland omlaag door studie en flexwerk

Er worden in Nederland steeds minder kinderen geboren, blijkt uit recente cijfers van het CBS. Foto: Shutterstock

Er worden in Nederland steeds minder kinderen geboren, blijkt uit recente cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Hoewel de verklaring in eerste instantie altijd werd gezocht bij economische problemen, blijkt de kinderaanwas ook te dalen doordat vrouwen langer studeren en meer flexwerken.

Aantal kinderen per vrouw neemt af

Werden er in 2010 nog 184.000 kinderen geboren, in 2018 waren dat er nog maar 169.000. Ook is het aantal kinderen per vrouw afgenomen: van 1,8 in 2010 naar 1,59 in 2018. Dat is het laagste aantal sinds 1997, aldus het CBS.

De afname van het aantal geboortes heeft niet een strikt economische reden. Doorgaans worden tijdens een recessie minder kinderen geboren dan in tijden van hoogconjunctuur. Maar dat gaat in dit geval niet op, want terwijl de Nederlandse economie er in 2018 een stuk beter voor stond dan in 2010, was het aantal geboortes gedaald.

Afgeronde opleiding wordt vaak gezien als een voorwaarde

Het CBS wijst naar twee andere ontwikkelingen, waarnaar onderzoek is gedaan. Zo is het aantal twintigers dat een hbo- of universitaire studie volgt fors gestegen, vooral in de leeftijdscategorie 22-27 jaar. Het is bekend dat mensen die onderwijs volgen, minder vaak een kind krijgen dan mensen die klaar zijn met hun opleiding en de arbeidsmarkt hebben betreden, zegt het CBS. Dat komt onder meer door de kosten van kinderen en het feit dat een afgeronde opleiding vaak gezien wordt als een voorwaarde voor het krijgen van het kinderen.

Ook denkt het CBS dat de flexibilisering van de arbeidsmarkt invloed kan hebben. In 2010 had 25,9 procent van de vrouwelijke werknemers een flexibel contract, in 2018 was dat opgelopen tot 32,3 procent. De sterkste stijging is te zien bij vrouwen jonger dan 30 jaar. Vrouwen met een flexibele arbeidsrelatie krijgen minder vaak een kind dan vrouwen met een vast contract. Dat kan onder meer verklaard worden door het lagere inkomen en de grotere mate van onzekerheid onder flexwerkers.

Impact van studie en flexwerk

Om duidelijk te maken wat de impact is van studie en flexwerk, heeft het CBS het verschil in aantallen geboortes becijferd. Als het aantal studerende vrouwen in 2017 op hetzelfde niveau was geweest als in 2010, dan zouden er in 2018 425 extra geboortes zijn geweest. En als het aantal vrouwen met een flexcontract hetzelfde zou zijn gebleven, waren er 1668 extra kinderen ter wereld gekomen. Bij elkaar gaat het dus om een afname van 2093 geboortes.

Wel plaatst het CBS hierbij een aantal kanttekeningen. Zo noemt het CBS het totale effect van flexwerk en studeren op de vruchtbaarheid met 0,021 kinderen per vrouw ‘vrij klein’. Bovendien is het effect vooral te zien bij vrouwen onder de 33 jaar, wat erop kan duiden dat die het krijgen van kinderen uitstellen. Ook de toename van flexwerk onder mannen kan invloed hebben op het aantal geboortes.

menu