Kleurrijk zomerfruit.

Aardbeien, bramen, abrikozen: hier komt ons zomerfruit vandaan

Kleurrijk zomerfruit. Foto: Shutterstock

Dat bananen hier niet aan de bomen groeien weten we wel, maar hoe zit het met kersen en ander zomerfruit? Wat eten we lokaal en wat komt van ver?

De aardbeien die nu torenhoog staan opgestapeld in de supermarkt komen uit ons eigen land, maar vaak ook uit Spanje. De meeste druiven die we eten komen uit Zuid-Afrika maar er komen ook heel lekkere uit ons eigen Westland. Wie de kleine lettertjes leest op de verpakking weet waar ons zomerfruit vandaan komt (en waarom je soms eens naar een andere soort moet vragen).

Druif

De druif staat in de top 10 van meest gegeten fruit op nummer 6. Verreweg de meeste van die druiven zijn afkomstig uit het buitenland. Dankzij de globalisering eet je het hele jaar rond druiven uit Zuid-Afrika, India of Egypte. In de zomermaanden komen daar de mediterrane landen voor in de plaats.

Maar waarom zou je niet eens een Nederlandse druif eten? Ze maken slechts een fractie uit van de totale druivenconsumptie in ons land, maar de smaak is onvergetelijk goed. In het Westland worden al sinds de 18de eeuw druiven geteeld. Eerst langs zogenoemde druivenmuren, later in kopkassen en serres.

Het seizoen voor Westlandse druiven loopt van eind juni tot en met november. Het eerst zijn de blauwe frankenthalers rijp, daarna volgen de witte muscaatdruiven en de golden champions. Hekkensluiter is de black alicante. Deze dikke, ronde druiven hebben een prachtige waslaag (dat mooie mistige waasje op de schil) en rijpen in de koude kas tot in november. Vraag er eens naar bij de groenteboer, via de groothandel kan hij ze gewoon bestellen.

loading

Bes

We zitten nu midden in het bessenseizoen. Normaal gesproken begint dat in juni met kruisbessen en frambozen. Via zwarte, witte en rode bessen loopt het door tot in september, wanneer de laatste blauwe bessen geplukt worden. Dit jaar zijn zo’n beetje alle bessen tegelijk rijp, door het warme voorjaar.

Er is een toenemende vraag naar al het zachte fruit. Vooral de blauwe bes is aan een opmars bezig. Tussen 2013 en 2017 nam volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek de omzet van blauwe bessen in Nederlandse supermarkten met ruim 250 procent toe. Die extra bessen werden zowel geïmporteerd als meer geteeld in eigen land. Buitenlandse blauwe bessen komen voornamelijk uit Zuid-Europa, Chili, Peru en Nieuw-Zeeland.

loading

Meloen

Strikt genomen is dit familielid van de komkommer een groente. Toch worden meloenen meestal als fruit gegeten. Meloen is in ons land lange tijd alleen in augustus en september verkrijgbaar geweest. Ooit was de ogenmeloen een graag geziene gast in onze kassen, maar die zie je nauwelijks meer. Het grootste deel is afkomstig uit warmere klimaten. ’s Werelds grootste meloenenexporteur is sinds 2017 Spanje. Daarvoor was Guatemala de meloenenkampioen van de wereld.

Goed om te weten is dat meloenen vaak al geplukt worden voor ze rijp zijn. Dat komt de smaak niet ten goede. De beste meloenen koop je met je neus: ga af op die onmiskenbare zwoele meloengeur. Voor watermeloenen geldt: kijk naar het steeltje. Is dat groen, dan is de meloen geplukt toen hij nog niet rijp was. Het steeltje moet bruin zijn. Kijk ook naar de ligplek op de meloen: de plek waar hij op de grond lag, die moet warm geel zijn. Een witte plek? Dan is hij niet rijp geplukt. Je kunt ook op de meloen kloppen. Een rijpe meloen klinkt hol.

loading

Steenfruit

Een hap uit een rijpe perzik, sap dat langs je kin druipt, dat zachte velletje van een abrikoos, de oppepkracht van een frisse nectarine: zomerser kan bijna niet. Hoewel we het hele jaar door geïmporteerd steenfruit uit Zuid-Europa, Chili of Zuid-Afrika eten, kun je in de zomer ook lokaal geoogste exemplaren vinden. Houd je streekmarkt of boerderijwinkel deze maanden dus in de gaten. Nectarines zijn geen kruising van perzik en pruim, zoals veel mensen denken, maar een gladde schilmutatie van de perzik.

Bramen vallen ook onder de steenvruchten. Het beste seizoen daarvoor is juli tot en met september. Hun roze neefje de framboos is van eind juni tot half augustus op zijn best.

loading

Aardbei

De aardbei heet niet voor niets zomerkoninkje: het knalrode vruchtje met zijn groene kroontje en fotogenieke stippelzaadjes (strikt genomen zijn dit nootjes) is sappig, zoet en fris tegelijk. De aardbei schopt het samen met de druif en de meloen tot het enige zomerfruit in de top 10 van fruitconsumptie in ons land.

Oorspronkelijk loopt het aardbeienseizoen van juni tot augustus. Dat is de periode waarin aardbeien van de volle grond geoogst kunnen worden. Tegenwoordig kunnen we veel langer van aardbeien genieten. Dankzij de teelt onder glas of plastic zijn Nederlandse aardbeien al vanaf maart verkrijgbaar, en weten telers het seizoen zelfs tot in december te rekken.

De meeste Nederlandse aardbeitelers bevinden zich in Noord-Brabant. Als je kijkt naar de ‘aardbeidichtheid’ per gemeente, dan wordt de top 5 gevuld door Brabanders. Breda spant de kroon, daar groeiden in 2015 op ruim 6 procent van de landbouwgrond aardbeienplantjes, gevolgd door Veghel en Etten-Leur. De gemeente Zundert heeft in absolute zin de grootste strawberry fields : daar vullen zomerkoninkjes meer dan 200 hectare.

Tijdens de coronaperiode werd de Aardbeien Drive In in Uden (vanaf de snelweg al herkenbaar aan de grote aardbei op de rotonde) mateloos populair. Mensen stonden er soms anderhalf uur in de rij voor een aardbeienshake.

In de winter en het vroege voorjaar zie je ook vaak aardbeien uit Spanje in de supermarkt liggen. De Zuid-Spaanse provincie Huelva heeft zich, met zijn zonnige klimaat en milde winters, de laatste jaren ontwikkeld tot grote aardbeienexporteur. Hier worden al vanaf januari aardbeien geoogst.

Er zijn meer dan twintig soorten aardbeirassen, maar daar merk je als consument weinig van. Slechts zelden staat in de winkel gespecificeerd welk ras aardbei in het bakje zit. Toch is het de moeite waard om te achterhalen welke aardbei je precies koopt: onder de kenners zijn vooral de lambada en elianny favoriet.

loading

Kers

Niet in de top 10, maar onmisbaar in de zomerfruitmand: de kers. Als de aardbei het zomerkoninkje is, dan is de kers de prinses. De kleine rode steenvruchten zijn via de Romeinen vanuit Anatolië in Nederland beland, waar ze met name in de Betuwe een nieuw thuis vonden. In Cothen zit zelfs een kersenmuseum. Het seizoen voor kersen loopt in Nederland van juni tot augustus. Er is ook veel aanbod uit Zuid-Europese landen. Door middel van het kweken van andere rassen met grote vruchten proberen Nederlandse telers zich te onderscheiden.

loading

Pruimen

Een wat treurige hekkensluiter: de Nederlandse pruim lijkt vergeten te worden. De afgelopen 30 jaar is de Nederlandse pruimenteelt gekrompen van 700 naar 275 hectare. Er is veel import uit Zuid-Europa, maar een groot deel daarvan is slechts via Nederland op doorreis naar andere EU-landen. Dat geldt overigens voor veel importfruit in ons land.

Het pruimenseizoen begint in juli, dan zijn de opals rijp. Daarna volgen de jubileum en de reine victoria, die hier het meest geteeld worden. Zij worden geplukt tot in september.

loading

Mees Vullings is fruitariër.

menu