Foto ter illustratie.

Analyse: Het kabinet gaat ons dinsdag wéér onze pleziertjes afpakken maar we hebben het er zelf naar gemaakt

Foto ter illustratie. Foto: Hollandse Hoogte / ANP

Het kabinet kan niet anders dan het volk weer een deel van zijn pleziertjes afpakken. Omdat besmettingen overal plaatsvinden, zit er weinig anders op dan méér thuiszitten. We hebben het er deels zelf naar gemaakt.

Op sociale media circuleerde dit weekeinde een filmpje van een man, die voor een Albert Heijn-filiaal wordt geïnterviewd door een verslaggeefster van Al Jazeera. Zij is benieuwd naar de manier waarop Nederlanders omgaan met het coronavirus.

De man antwoordt: ,,Ik denk dat het goed is dat we in Nederland de vrijheid hebben om onze eigen keuzes te maken. We zijn slimme mensen, weet je.”

De journaliste, niet bepaald onder de indruk: ,,Maar wel slimme mensen met het hoogste aantal corona-infecties van de hele wereld.”

De man, bedremmeld: ,,I know, I know.”

Eigenwijze aard

Er is de afgelopen weken veel gedebatteerd over de vraag waarom het uitgerekend Nederland is dat het de laatste maand zo slecht doet op coronagebied, met vandaag bijna 7000 nieuwe positieve tests, een dagrecord. Naast het feit dat er genoeg aan te merken is op de overheidsaanpak - gebrek aan een duidelijke strategie, een halfslachtig mondkapjesadvies - komt steeds vaker ook de eigenwijze aard van veel Nederlanders bovendrijven.

In het voorjaar lukte het ons wonderwel om ons aan de richtlijnen van de intelligente lockdown te houden. We gaven de kinderen thuis les, weken uit wanneer we iemand passeerden op het trottoir en vulden hele zaterdagavonden met online pubquizzen. Het zorgde bij velen voor een gevoel van saamhorigheid.

loading  

Misschien hebben we in maart en april veel van ons kruit verschoten. In Nederlandse binnensteden kijkt niemand nu meer op van burgers die pijlen om aan één kant van de weg te lopen massaal negeren. Van supermarkten waarin klanten met mondkapje nog altijd licht meewarig worden aangekeken. Of van verjaardagen waar in plaats van drie, negen stukken taart worden gesneden.

Verachtvoudiging

In het buitenland kijken ze daar wél van op. Experts uit België en Duitsland uitten in deze krant hun verbazing over het Nederlandse talent om elke coronamaatregel ter discussie te stellen, in plaats van die simpelweg uit te voeren. Hun kritiek: Nederlanders denken het altijd beter te weten.

Dat beter weten leidde sinds begin september tot een verachtvoudiging van het aantal positieve coronatests en brengt ons nu op een kruispunt. De ziekenhuizen stromen elke dag een beetje voller. Dat is niet alleen vervelend voor het personeel dat wéér vol aan de bak moet, of voor de coronapatiënten zelf. De schade is groter: steeds meer andere operaties en behandelingen (dreigen te) worden afgezegd of uitgesteld. De Federatie Medisch Specialisten waarschuwt dat als er niets verandert, 70 procent van de reguliere zorg volgende maand niet geleverd kan worden.

Op allerlei plekken

En dus moet het kabinet wel ingrijpen. Het zou fijn zijn als er één maatregel te verzinnen was die ons uit de brand zou helpen. Maar daarvoor is het beeld van de besmettingen buitenshuis te onoverzichtelijk, blijkt uit de RIVM-statistieken. Mensen raken besmet bij familie en kennissen, op het werk, en in wat mindere mate in de horeca, op vakantie, bij de sportclub, op school en de kinderopvang, de schoonheidsspecialist, enzovoorts.

loading  

Op allerlei plekken dus. De oplossing om het virus te bestrijden: zorgen dat mensen op zo min mogelijk van die plekken komen en meer thuisblijven. Het kabinet zal de scholen tot het laatst toe open willen houden. Bij mensen achter de voordeur kunnen er alleen dringende adviezen worden gegeven. Daarmee rest er weinig anders dan maatregelen te nemen op de plekken waar ontmoeten ook centraal staat en waar ingrijpen wel kan: in de horeca en bij de amateursport voor volwassenen, bijvoorbeeld. Vanavond lekte uit dat het kabinet hierover nadenkt, net als over het beperken van het aantal bewegingen in het openbaar vervoer.

Veel pleziertjes kwijt

Daarmee staat de economie nog zoveel als mogelijk overeind, maar is het volk veel pleziertjes die het leven de moeite waard maken wéér kwijt. Het is een moment waarop heel Nederland - de regering en de bevolking - zich eens achter de oren zou mogen krabben.

Het kabinet zal inmiddels door moeten hebben dat op tijd ingrijpen en consequent beleid tot betere resultaten leiden. Over de mondkapjesplicht in het openbaar vervoer doet bijvoorbeeld zelden iemand moeilijk, wat laat zien dat Nederland nog altijd allesbehalve een losgeslagen anarchie is. Mogelijk geeft de routekaart die het kabinet morgen wil presenteren voor de komende maanden wat meer houvast.

En misschien kunnen nog duidelijkere, actievere publiekscampagnes voor alle delen van de samenleving ook vruchten afwerpen. De dilemma’s waarvoor Nederland staat zijn, mits je ze goed uitlegt, namelijk glashelder. Dat zijn ze al ruim zeven maanden.

Daarna ligt de bal weer bij de samenleving. Als we willen dat iedereen in Nederland zorg kan ontvangen en ouderen en kwetsbaren niet ziek worden of het loodje leggen, moeten we ons aan een aantal basisregels houden. Doen we dat niet, dan komen er minder fijne maatregelen die ons allemaal raken, in ons persoonlijke leven en in de portemonnee.

Aan Nederland de keuze. Een uitgelezen kans om te laten zien hoe slim we echt zijn, als het erop aankomt.

menu