Het zijn vooral de jongeren die een infectie oplopen, blijkt uit de cijfers van het RIVM.

Besmettingen stabiel en weinig ziekenhuisopnames: breekt Nederland de tweede golf?

Het zijn vooral de jongeren die een infectie oplopen, blijkt uit de cijfers van het RIVM. Foto: ANP

Opnieuw bracht het RIVM dinsdag een weekupdate met de nodige lichtpuntjes. Vooral het aanhoudend lage aantal ziekenhuisopnamen valt op. Keren we de tweede coronagolf? Autoriteiten blijven hameren op waakzaamheid, maar zien ook: de maatregelen werken. Vijf vragen en antwoorden.

1. Hoe staan we ervoor?

Na een lichte opleving van de angst in augustus, toen het aantal vastgestelde besmettingen plots flink steeg, is het de laatste weken redelijk stabiel. De afgelopen week voerden de GGD’en 3597 positieve tests uit, de week daarvoor waren het er 3588. Er is dus een redelijk constante stroom van iets meer dan vijfhonderd besmettingen per dag.

Die besmettingen vertalen zich nog steeds amper in (meer) ziekenhuisopnamen en overlijdens. In de weekcijfers die het RIVM gisteren naar buiten bracht, zijn die zelfs een beetje gedaald. Het aantal opnamen ging van 84 naar 57, het aantal overlijdens van 32 naar 24.

2. Wie raken besmet? 

Ook hier een stabiel beeld. Het zijn vooral de jongeren die een infectie oplopen, blijkt uit de cijfers van het RIVM . Ongeveer 63 procent van de positieve tests wordt uitgevoerd bij mensen tussen de 15 en 39 jaar oud, bijna 20 procent zit tussen de 20 en 24 jaar oud. Ter vergelijking: 2 procent van de positieve gevallen is een zeventiger, slechts 1 procent een tachtiger. 

Wie dieper in de cijfers duikt, ziet nog iets interessants. Het percentage positieve tests ligt bij jongeren ook een stuk hoger dan bij ouderen. In de leeftijdscategorie 20-24 test 3,8 procent positief, bij zeventigers en tachtigers is dat ongeveer 1 procent. Dat bewijst dat het virus daadwerkelijk meer rondgaat bij jongeren dan bij ouderen. De laatste groep houdt corona buiten de deur.

Qua regionale verdeling is het beeld onveranderd: Zuid- en Noord-Holland voeren de lijstjes aan, en vooral het noorden kent amper besmettingen.

3. Hebben we de tweede golf gebroken? 

Dat is te stellig. Met vijfhonderd positieve getallen per dag is er nog steeds een flinke voedingsbodem voor het virus. ,,Veruit de meeste van deze gevallen zijn sterk positief”, zegt Jan Kluytmans, arts-microbioloog in het Amphia Ziekenhuis in Breda. Met andere woorden: dit zijn échte, besmettelijke patiënten, en geen 'vals-positieven’, zoals elders ook wel gesuggereerd wordt.

Belangrijk, met het oog op het beheersen van de pandemie, is dat deze besmettingsgevallen snel worden opgespoord en dat zij zich niet zodanig gedragen dat ze het virus snel verder helpen. Dat lijkt op dit moment te lukken. ,,Bij de GGD’en gaat het goed”, zegt Kluytmans. ,,Er waren deze zomer wat opstartproblemen, maar inmiddels gaat het gewoon prima. Ook in de ziekenhuizen en verpleeghuizen blijft het voorlopig rustig. Al met al hebben we nu niet echt een probleem.”

Reproductiegetal R zit rond de 1, volgens de meest recente berekening zelfs iets eronder. Dat duidt er op dat iedere patiënt gemiddeld iets minder dan één ander besmet. Bij het RIVM vinden ze het nog te vroeg om de vlag te hijsen, maar gematigd positivisme is er wel. ,,Wat je ziet is dat de maatregelen die er zijn, werken”, zegt een woordvoerder. 

4. Hoe kan het dat het rustig blijft in ziekenhuizen? 

Dat is alles overziend nog wel het grootste succes van de Nederlandse corona-aanpak. Gisteren lagen er 31 mensen met corona op de intensive cares. Op het hoogtepunt van de eerste golf waren dat er ruim 1400, ongeveer 45 keer zoveel dus. Tegelijk liggen er nu  589 mensen om een andere reden dan corona op de intensive cares. Slechts 1 op de 19 ic-patiënten ligt er dus vanwege het virus.

De sleutel achter dit succes is dat het kwetsbare deel van de bevolking er blijkbaar in slaagt uit de gevarenzone te blijven. Ook de stijging in het aantal besmettingen in juli en begin augustus leidde niet tot een noemenswaardige toename in het aantal ernstig zieke (oudere) patiënten. Onderzoek van het Leids Universitair Medisch Centrum toonde al aan dat ouderen weinig mensen dichtbij laten komen. De angst voor corona zit er onder oudere Nederlanders nog steeds goed in, bleek onlangs uit onderzoek in opdracht van het Algemeen Dagblad .

Toch betekent dat volgens de RIVM-woordvoerder niet dat het gevaar helemaal geweken is. ,,Jongeren kunnen nog steeds ouderen besmetten. Juist door het aantal besmettingen bij jongeren onder controle te houden, voorkomen we dat het onder ouderen weer toeslaat. Daarom blijft het onverminderd belangrijk om de regels te volgen.”

5. Biedt dit hoop voor het najaar?

Die laatste uitspraak doet het RIVM uiteraard ook met het oog op de herfst die nadert. De verwachting is dat de omstandigheden dan lastiger zijn. Meer mensen zitten binnen, iedereen is weer aan het werk, de scholen zijn open, verenigingen starten weer op. Bovendien is het najaar een periode waarin verkoudheids- en luchtwegklachten traditioneel gezien veel dominanter aanwezig zijn.

Toch leert de afgelopen maand ons in elk geval dat de bevolking nog steeds in staat is tot discipline, en dat die houding werkt. ,,Blijkbaar zijn we met elkaar nog steeds in staat om de situatie te beïnvloeden. In de zomer leek het even verkeerd te gaan, dat is voorlopig omgebogen.” 

Onder meer twee persconferenties van het kabinet droegen bij aan de aanscherping van ons gedrag. Een grote vraag die nog boven de markt hangt, is wat het afstand houden en handen wassen doen met de verspreiding van ‘andere’ virussen. Gaan we wel zoveel snotteren als nu gevreesd wordt? ,,We leren nog elke dag bij”, zegt Kluytmans. ,,Misschien wordt de drukte in de teststraten wel veel minder dan we nu vrezen. We weten het niet.”

menu